Đà Nẵng công bố thông tin về di tích Chăm 1000 năm tuổi

35

Ngày 28/8, sau hơn 1 tháng khai quật di tích Chăm làng Phong Lệ (tại tổ 3, phường Hòa Thọ Đông, Cẩm Lệ), đoàn khảo cổ do Bảo tàng Điêu khắc Chăm Đà Nẵng phối hợp với các nhà khảo cổ của Trường ĐH KHXH&NV (Đại học Quốc gia Hà Nội) đã công bố những thông tin ban đầu về khu đền tháp này.

Các nhà khảo cổ cho biết, trong lần khai quật giai đoạn 1 vào tháng 4/2011, đoàn khai quật 5 hố với diện tích khoảng 206m2 và phát hiện được tháp cổng và một phần của tháp chính. Sau đó, đoàn đã tiếp tục khai quật thêm 4 hố khác với diện tích khoảng 300m2. Năm 2012, trên tổng diện tích khoảng 500m2, đoàn đã khai quật phần tháp chính.

Theo kết quả đo đạc hiện tại, nền móng tòa tháp chính có kích thước 16m x 16m với 4 góc tháp, 3 cửa phụ (cửa giả) và 1 cửa chính. Ngoài ra, còn phát hiện một số vết tích điêu khắc nghệ thuật khá tinh xảo, giúp xác định niên đại.

So sánh những di tích hiện nay và hiện vật đã được thu gom về bảo tàng trong đợt khai quật trước cho thấy, niên đại của khu đền tháp Chăm làng Phong Lệ tương ứng với di tích Chăm ở Khương Mỹ (tỉnh Quảng Nam), và niên đại cụ thể xác định là vào cuối thế kỷ X, đầu thế kỷ XI, tức có niên đại khoảng 1000 năm.

Quá trình khai quật đã làm lộ rõ và chính xác toàn bộ quy mô và cấu trúc chân móng của một tòa tháp Chăm rất lớn. Chân móng có hình chữ thập (+). Từ cửa Đông đến cửa Tây có chiều dài 23,15m; từ cửa Bắc đến cửa Nam có chiều dài 19,3m. Ở tâm chính của móng tháp có 1 hố vuông có độ sâu cùng với móng tháp. Hố vuông này được các nhà khảo cổ gọi là hố thiêng, là nơi đặt bệ thờ, thường thờ thần Shiva với vật tế là ngẫu tượng Linga và Yoni tượng trưng cho tín ngưỡng phồn thực của Ấn Độ giáo. Dưới phần tháp chính có 8 hốc chính mà các nhà khảo cổ tạm gọi là các Ô Khám.

Hiện việc khai quật tại di tích này tạm thời dừng lại để lập dự án nghiên cứu.

 Di tích được người dân phát hiện khi đào móng làm nhà giữa năm 2011. Ngay sau đó, Bảo tàng Điêu khắc Chăm Đà Nẵng đã phối hợp với cán bộ chuyên môn của Đại học Quốc gia Hà Nội xin phép khai quật khảo cổ khẩn cấp 200m2, đã làm xuất lộ được 2 phế tích tháp Chàm có quy mô to lớn, thu thập được rất nhiều tư liệu trang trí mĩ thuật tinh tế mang đậm dấu ấn văn hóa Champa như tượng bò Nandin, voi, các khối đá tạc, viên gạch với hoa văn tinh tế.

Một số hình ảnh về khu đền tháp:

Nền tháp trung tâm

Hồng Phong – Theo Chinhphu