Nghệ thuật kiến tạo thế giới – How art made the world [video]

222

“Nghệ thuật kiến tạo thế giới –  How art made the world” , là một nghiên cứu sống động và mang đầy tính khơi gợi về ảnh hưởng sâu rộng của nghệ thuật đối với xã hội, từng được phát sóng trên PBS trong năm ngày thứ Hai liên tiếp, từ 26 tháng 6 tới 24 tháng 7, năm 2006. Nhà sử học nghệ thuật lừng danh đồng thời là giảng viên trường đại học Cambridge, Tiến sĩ Nigel Spivey dẫn chương trình.

Tiến sĩ Spivey dẫn người xem trên chặng đường tìm hiểu khả năng độc nhất của nhân loại, giúp họ hiểu và giải thích thế giới thông qua những biểu tượng nghệ thuật. Nói bằng thứ ngôn ngữ đầy màu sắc mà không máy móc, và được trợ giúp bởi kỹ thuật đồ hoạ máy tính tiên tiến, Spivey khai thác suy nghĩ mới mẻ nhất của các nhà sử học, thần kinh học và tâm lý học về khao khát sáng tạo nghệ thuật thầm kín của cả nhân loại. Mỗi phần dài một giờ bắt đầu với một bí ẩn ngày nay mà Spivey cố gắng giải mã thông qua các cuộc nghiên cứu vài trong số những di chỉ khảo cổ độc đáo nhất đã từng được khai quật. Kết hợp các lĩnh vực lịch sử, khảo cổ học, pháp lý học, xã hội học và mỹ học, Spivey dẫn dắt một cuộc thám hiểm phi thường qua video kéo dài 100,000 năm qua năm lục địa: từ những gian trưng bày rộng lớn của nghệ thuật thời tiền sử và trong các hang động của Altamira và Lascaux, tới những bức hoạ bằng đá đáng kinh ngạc của người Mỹ bản địa và người Phi, tới những kho báu của Ai Cậo và Hy Lạp cổ đại, cho tới văn hóa Pop và hình ảnh quảng cáo – những thứ tràn ngập thế giới hiện đại của chúng ta.

Hơn cả một cuộc điều tra lịch sử nghệ thuật, bộ phim NGHỆ THUẬT KIẾN TẠO THẾ GIỚI khai thác những chức năng cốt yếu mà nghệ thuật thực hiện ở các nền văn minh sơ khai, trong một vài trường hợp, vẫn còn nguyên trong xã hội hiện đại. Dưới cơ sở đó, loạt phim đi tìm câu trả lời cho những câu hỏi gây nhiều tranh cãi như: Điều gì khiến cho tổ tiên xa xưa của chúng ta sáng tạo nghệ thuật ở nơi đầu tiên? Những thế lực nào chỉ đường cho bàn tay của nghệ sỹ? Tại sao, từ thuở rất sơ khai, chúng ta đã thích thú hơn với những hình ảnh về cơ thể người với những đường nét bị bóp méo hoặc phóng đại?

“Tiền đề cốt yếu của cuốn phim”, Spivey nói, “là rằng trong tất cả các đặc điểm để định dạng loài người như một loài, không có đặc điểm nào cơ bản hơn khuynh hướng sáng tạo nghệ thuật. Loài vượn người sẽ quét những vệt màu lên những bức tranh sơn dầu nếu chúng được đưa cho những chiếc bút lông và được chỉ cho cách làm, nhưng không hề tạo ra nghệ thuật một cách bản năng giống như những con vẹt bắt chước tiếng người. Loài người chúng ta đơn độc trong việc phát triển năng lực về hình tượng”. Thực ra, các nhà khoa học đã tìm ra một minh chứng thuyết phục rằng bộ não của chúng ta được kiểm soát bằng mạch điện điện tử về nghệ thuật và rằng các đường nét, màu sắc và cấu trúc vốn có trong nghệ thuật bắt nguồn sâu xa từ tâm hồn chung của chúng ta. Loạt phim sử dụng nghiên cứu mới nhất để khám phá những lực lượng thuộc về sinh học, xã hội và chính trị đằng sau những chuyển động nghệ thuật chủ yếu của quá khứ. Rồi Spivey chứng tỏ những điểm chuyển biến lớn trong nghệ thuật đã phản ánh như thế nào trong suốt các thế kỷ để xác định những cảnh vật nơi mà chúng ta đang ở.

NGHỆ THUẬT ĐÃ TẠO RA THẾ GIỚI NHƯ THẾ NÀO? tận dụng kỹ thuật tổng hợp hình ảnh bằng máy vi tính tiên tiến nhất để đem tới cho cuộc sống những bức tranh sáng chói về thế giới cổ đại mà thời gian và con người đã phá huỷ. Bất kể là sự huy hoàng của Persepolis hay là Luxor, vẻ lộng lẫy của thành Rome cổ đại hay là thành phố Biblical của Jericho, kỹ thuật tổng hợp hình ảnh bằng máy vi tính cho phép khán giả ngày nay thoả mãn trong các khung cảnh mà chưa từng được thấy từ hàng nghìn năm nay.

Đồng thời, loạt phim cĩng đoạt giải về kỹ thuật quay phim nhờ sử dụng những kỹ thuật quay phim tiên tiến nhất, bao gồm cả việc quay phim từ trên không cung cấp những góc nhìn rộng khắp bao quát toàn bộ các địa danh cổ đại từ những điểm nhìn mới mẻ và ống kính cận cảnh để nắm bắt được những chi tiết thú vị nhất.

Điều phối series thực hiện dịch series này : Nguyễn Thị Hồng Hạnh

Tập 1 – Người Hơn Cả Người (More Human Than Human)

Hình ảnh về Cơ Thể Con Người tràn ngập màn hình tivi, tạp chí, biển quảng cáo. Trong xã hội hiện đại, đi đâu bạn cũng gặp những hình ảnh này. Có vẻ như chính những nghệ sỹ cổ đại cũng bị ám ảnh bởi hình dáng con người. Họ tạo ra vô vàn các tác phẩm nghệ thuật về hình dáng con người khác nhau, nhưng có cùng một đặc điểm chung : tất cả đều không giống hình ảnh con người thật

Vậy tại sao thế giới hiện đại lại tràn ngập những hình ảnh cơ thể không giống con người thực tế ?

Các nhà thần kinh đã đưa ra thuyết rằng điều này có liên quan đến cơ chế hoạt động của não bộ con người. Trên thực tế bọ não của chúng ta đã được cấu tạo để tập trung vào những khía cạnh đem lại cảm giác thoải mãi. Vì thế nếu bạn là nghệ sỹ, bạn sẽ tạo ra những hình ảnh những bộ phận quan trọng với bạn.

Người dịch: Thân Thị Trang, Đỗ Đình Sỹ 

Tập 2 – Hội Họa Ra Đời (The Day Pictures Born)

Chúng ta sống trong một thế giới rất phức tạp, một thế giới đòi hỏi nhiều kỹ năng và khả năng khác nhau để chúng ta có thể tồn tại. Một trong những kỹ năng là xem xét các dòng kẻ và các khối hình dạng xung quanh chúng ta và gán cho nó một ý nghĩa nào đó. Khả năng đọc hình ảnh là một phần thiết yếu trong đời sống của chúng ta. Nếu không có nó, cuộc sống sẽ không thể tiếp diễn. Tuy nhiên, tại một số thời điểm trong quá khứ cổ xưa của chúng ta, điều này chưa có vì không có hình ảnh. Và sau đó có một số thay đổi. Tại một thời điểm trong lịch sử, khoảng 35000 năm trước đây, loài người đã bắt đầu để tạo ra hình ảnh và cố tìm hiểu xem chúng có ý nghĩa gì. Các nhà khảo cổ gọi thời kỳ này gọi là “thời đại bùng nổ sáng tạo” Nhưng tại sao loài người bất ngờ quyết định bắt đầu tạo ra hình ảnh thế giới xung quanh mình?

Người dịch: Nguyễn Thị Hồng Nết, Nguyễn Thị Hồng Hạnh

Tập 3 – Nghệ Thuật Thuyết Phục (The Art Of Persuasion)

Các nhà Lãnh đạo trong thế giới hiện đại ngày nay đều tận dụng một cung cụ chính trị cực kỳ hữu hiệu – hình ảnh của bản thân. Kỹ thuật này – trên thực tế đã được phát minh ra từ hàng nghìn năm về trước bởi các vị vua trong thế giới cổ đại. Nhưng bằng cách nào mà các chính khách sử dụng hình ảnh để thuyết phục chúng ta ? Họ đã làm điều này trong hàng ngàn năm qua như thế nào ?

Một địa điểm khảo cổ gần Stonehenge đã phát hiện được xác ướp của một người quan trong được chon cùng các đồ trang sức quý giá – các vòng vàng – là thứ duy nhất có ở Anh quốc vào thời kỳ đó. Chiếc vòng vàng này rõ ràng làm tăng thêm vị thế của người lãnh đạo.

Các nhà lãnh đạo hiện đại sử dụng các kỹ thuật cổ xưa – nhưng thay vì là các bức tranh và bột mầu, các bức điêu khắc – họ sử dụng kỹ thuật số.

Người dịch: Nguyễn Thị Hồng Hạnh, Tạ Thị Diệu Thúy

Tập 4 – Ngày Xửa Ngày Xưa (Once Upon a Time)

Có một vài điều lạ thường xảy ra khi chúng ta xem một bộ phim hay: đôi khi chính bản thân chúng ta hòa mình vào mạch phim, có các cảm giác giống như nhân vật trong phim với các niềm vui, nỗi buồn, sự hưng phấn, cảm giác thất vọng. Phim – một kỹ thuật kể chuyện bằng hình ảnh – thật ra không phải chỉ có từ thời hiện đại mà có nguồn gốc từ thời cổ đại xa xưa. Nhưng làm thế nào mà các bộ phim lại có khả năng chuyển chúng ta đến một thế giới khác ?

Người dịch: Nguyễn Thị Hồng Hạnh, Mai Thị Thu Trang, Thân Thị Trang

Tập 5 – Chết và Tái Sinh (To Death and Back)

Trong cuộc sống hàng ngày, bao quanh chúng ta là vô vàn các loại hình ảnh, và trong đó hình ảnh về Cái Chết có sức ảnh hưởng mạnh mẽ nhất tới tâm trí của chúng ta. Chúng ta đã xây nên các hầm mộ vĩ đại. Nhưng tại sao ? Tại sao bao quanh chúng ta là những dấu hiệu nhắc nhở về Cái Chết ? Các chuyên gia cho rằng nỗi ám ảnh này nằm ngay trong tâm trí người. Khác với động vật, loài người biết rằng Chết là điều không thể tránh khỏi và loài người đã tạo nên một thế giới bất tử

Người dịch: Nguyễn Thị Oanh, Nguyễn Thị Thanh Mai

Thái Linh – Kienviet.net (tổng hợp)

2 BÌNH LUẬN

  1. Bộ phim đã có từ lâu. Lần đầu tiên tôi download về xem là từ HHT group, khoảng 4 năm về trước. Một bộ phim nhẹ nhàng khái quát về nghệ thuật. Rất đáng xem