Về làng Nôm, tìm sự yên bình nơi làng Việt cổ

490

Làng Nôm – ngôi làng Việt cổ còn lưu giữ được nhiều công trình kiến trúc cổ, cảnh quan thiên nhiên và phong tục tập quán vẫn mang đậm dấu ấn của một làng Việt cổ với quần thể di tích bao gồm những ngôi nhà cổ, chợ Nôm, cầu Nôm cùng các ngôi từ đường cổ của 7 dòng họ lớn trong làng.

Làng Nôm cách Hà Nội 30km về hướng đông, các gia đình còn truyền nhau về việc làng ra đời từ 300 năm trước, xưa thuộc phủ Thuận Yên, trấn Kinh Bắc, nay thôn thuộc xã Đại Đồng, huyện Văn Lâm, tỉnh Hưng Yên, là ngôi làng cổ duy nhất của phố Hiến còn tồn tại cho đến nay.

 

Không rõ cái tên làng Nôm bắt đầu từ đâu, chỉ biết theo các cụ cao niên, ngày xưa con gái ở làng cứ đến 16 tuổi phải nghỉ học, đi buôn bán nuôi chồng ăn học, đỗ đạt làm quan. Khi lấy chồng, họ phải cung tiến cho làng 20 mâm đồng hoặc làm vài chục mét đường làng bằng gạch đỏ. Bởi vậy, ngày nay trên cổng làng vẫn còn khắc ba chữ “Đồng Cầu Nôm” như một lời nhắn nhủ về lịch sử của làng.

 

Khu vực trung tâm làng Nôm có bối cảnh đẹp đẽ, cân đối với ao lớn rộng hàng chục mét, dài đến khoảng 200m trước cổng đình Tam Giang. Đến Đình Tam Giang, nơi thờ vị tướng thời Hai Bà Trưng.

Khung cảnh nên thơ với cây đa, giếng nước, sân đình đặc trưng của những ngôi làng Việt ở miền Bắc.

Ao làng được bao quanh bởi các ngõ xóm và các từ đường, miếu mạo cũng như những thửa vườn nhỏ xinh của người dân trong làng.

Lớp mẫu giáo nằm ngay bên cạnh đình Tam Giang, ở khu vực đầu làng Nôm.

Những con đường quanh đình cũng như lớp mẫu giáo đều được lát gạch và đã phủ một lớp rêu thời gian.

Đào ao thả cá ngay tại nhà, một hoạt động cải thiện đời sống cũng như tăng sự điều hòa của cảnh quan môi trường.

Con đường chính của làng bao quanh chiếc ao làng.

Dọc hai bên ao là một số ngôi nhà thờ họ và nhà ở kiểu cổ, xen lẫn một số nhà đã có cải tiến và xây mới nhưng vẫn nằm trong không gian xanh và không xây cao nên không phá vỡ cảnh quan.

Cả làng còn hơn chục nhà cổ và 7 nhà thờ của các họ. Làng từng có đình cũ xây vào thời hậu Lê, về sau đình mới được xây thời Nguyễn, bề thế.

Một ngôi từ đường được xây từ năm 1948.

Một nhà thờ họ.

Còn tồn tại khá nhiều những chiếc cổng nhà với các niên đại khác nhau mà cổ nhất được xây từ những năm 30 của thế kỷ 20.

Một chiếc cổng được xây năm 1935.

Một chiếc cổng được xây năm 1945 tuy không còn được sử dụng nữa mà đã bị bít lại.

Theo GDVN