Kiến trúc Xanh: Trân trọng thiên nhiên, thương yêu con người

60

Tạo ra nơi chốn để các cộng đồng chung sống thân thiện, nơi quá khứ và tương lai cùng tồn tại, có cả ngôi nhà dành cho con người chuẩn bị sang cõi khác mà vẫn lạc quan…các công trình kiến trúc Xanh của KTS O’ Bian (đến từ Ireland) đã làm được điều kỳ diệu từ kiến trúc. 

1. Tòa nhà Daintree 

Xây dựng tại Pleasant’s Place, Camden Street, Dublin. Công trình là tổ hợp gồm căn hộ, văn phòng, khu thủ công và cafe. Hoàn thành tháng10/2005 với chi phí 3 triệu Euros.

Tại đất nước sương mù ẩm ướt, ánh nắng mặt trời là đặc ân và được ưu tiên nên tòa nhà hướng về phía mặt trời và cảnh quan phía Nam. Tạo ra 2 tầng sân trong nối với nhau thành nơi sinh hoạt bán công cộng trong dãy phố dày đặc. Tầng một « sân nắng » (solar terrace) các căn hộ và văn phòng nhận ánh nắng xuyên qua dàn tre xanh. Xe đạp được nhấn mạnh trong một gallery nghệ thuật hành lang tầng 1. Tầng trệt và tầng hầm là nơi xưởng giấy thủ công và cafe mở cửa hướng ra sân trong.

Công trình đa năng nhưng mọi người chung sống thân thiện : khách hàng cafe, cư dân sống trong căn hộ , công nhân xưởng giấy và nhân viên văn phòng là những người bạn thân ái hoạt động chung dưới một mái nhà

Chất liệu gỗ ấm áp pha trộn vôi và đồng ,mạnh mẽ và hấp dẫn của đô thị nhưng đan xen với sự yên ả ký ức đồng quê . Kết cấu gỗ nhiều tầng, mái xanh và tường gỗ thông thoáng với tường cách nhiệt bằng lông cừu, các tấm pin mặt trời bổ sung nhiệt sưởi ấm từ đất qua các bơm nhiệt địa nhiệt. Nước mưa được tái sử dụng trong công trình và toàn bộ chất thải được sử lý .

Công trình Giải thưởng kiến trúc RIAI 2006: Triển lãm trưng bày. Giải thưởng năng lượng bền vững SEAI 2005: Giải nhất cho công trình thiết kế.

Tòa nhà đa năng Daintree : Sân trên mái , dàn cây xanh với chỗ cất xe đạp , café tầng 1 và sân tầng 2

2. Trung tâm đất ngập nước Ballybay

Tòa nhà trung tâm trong khu Nature Station rộng 65 mẫu Anh đất nông nghiệp và ngập nước ở Ballybay Co Monaghan. Hoàn thành 2008 , chi phí 1.4 triệu Euros Tòa nhà bao gồm café, phòng chuyên đề và các chức năng phụ trợ cho việc thực nghiệm về khu đất ngập và các loài chim di cư tại khu vực cảnh quan nhạy cảm này.

Bố trí “hộp bên trong hộp”, không gian bên trong bao gồm lối vào tòa nhà dọc theo hàng liễu , dẫn tới sân hướng tới cảnh quan cảm nhận từ phía Nam. Mặt cắt lựa theo chiều chiếu sáng tự nhiên ban ngày , thông gió tự nhiên kết hợp với điều tiết nhiệt độ linh hoạt . Vỏ ngoài khung gỗ tiền chế tiết kiệm năng lượng , cách nhiệt tốt với bề mặt hấp dẫn Tòa nhà tận dụng nhiệt lượng mặt trời và hệ thống sưởi địa nhiệt.

Công trình tạo nên sự kỳ lạ là không có giới hạn giữa con người trong những chiếc hộp nhỏ bé với thiên nhiên bao la.

3. Trung tâm nghỉ dưỡng Dechen Shying

Nơi dành cho việc chăm sóc tinh thần dành cho người già, người khuyết tật, ốm yếu hoặc đang đối mặt với cái chết . Họ tham gia các thảo luận chuyên đề, điều trị cá nhân và được chăm sóc về thể chất cũng như tinh thần trước khi về cõi xa trong một khung cảnh uy nghiêm nhìn ra biển. Hoàn thành 2008 , trị giá 2,8 triệu Euros.

Sảnh tín ngưỡng

Trung tâm gồm các phòng tĩnh dưỡng, phòng nghỉ cho người nhà đến thăm, trang thiết bị trợ giúp/chăm sóc, khu vực gia đình, không gian dịch vụ và phòng ở nhân viên, nhà kính trồng cây và nhà thờ để cầu nguyện, thiền và thực hành tâm linh.
Nằm trên cao , các đồi và mỏm đá nhìn xuống Đại Tây Dương – hướng Nam , nơi có điều kiện môi trường , một nơi tạo nên cảm xúc an lành Không khí vui vẻ nhưng đảm bảo tiêu chuẩn an toàn và điều dưỡng… Tạo nên cho cảm giác ấm cúng, an toàn, thân mật như ở nhà.

Toàn cảnh nhà điều dưỡng Dechen Shying

Theo thuật Phong thủy Tây Tạng : cổng vào hướng Bắc. lại kết hợp với thuật bói trà của Ireland . Mặt bằng bắt đầu với khu bếp gia đình ở lối vào quanh một bàn bếp lớn là “khu dạo chơi”. Phòng chăm sóc đặc biệt đặt dọc theo hành lang hướng Nam Kết thúc là một sảnh rộng như một không gian tín ngưỡng . Các phòng nhìn ra khu nhà kính, nơi mà có thể thưởng ngoạn đường chân trời.
Hình thức bên ngoài đáp ứng các công năng bên trong: mái gấp giật cấp cho ánh nắng xuyên vào và hình dáng đáp lại triết lý cơ bản: như như không khí gia đình với mái nhà tràn xuống nhà 1 tầng tạo nên tỷ lệ thân mật của sảnh vào.

Công trình đạt Giải nhất cho công trình xanh 2012

4. The Village, Cloughjordan

The Village để lại một phần ba của khu đất dành cho cây xanh , mặt nước và không gian công cộng .Giữ lại một trang trại hữu cơ, rừng và khu dự trữ. Có sự kết nối giữa khu mới với làng cũ và dãy phố cổ kính . Hoàn thành các công trình hạ tầng năm 2008, chi phí 5 triệu Euros . Các công trình cảnh quan sẽ hoàn thành đến 2016.

Ưu tiên hướng tiếp cận mặt trời . Con mương cũ được đào sâu tạo thành sông nhỏ quanh co, mở rộng tầm nhìn và môi trường thú vị . Giao thông ưu tiên sự đi lại êm đềm chậm rãi , kết hợp với các khu vườn nhỏ , các sân chơi, dải cây xanh .

Xử lý nước thải tự nhiên và phục hồi nhiệt lượng nhiệt quy mô nhỏ để cung cấp cho cư dân. Quy hoạch tổng thể 3 chiều kèm theo quy ước quản lý từng ngôi nhà. Trong đó quy định mật độ , vị trí , kích thước các ngôi nhà trên từng thửa đất không cản trở các công trình khác tiếp cận với ánh sáng và bức xạ mặt trời .Khuyến khích sự sáng tạo , khác biệt của mỗi ngôi nhà nhưng vẫn hài hòa với tổng thể.

Thiết kế lối vào làng mới nhưng giữ nguyên quán rượu trên phố cũ

Thoát nước tự nhiên tới dòng kênh dẫn vào khu đất ngập để xử lý triệt để trước khi thoát ra ngoài . Solearth đóng vai trò thiết kế tổng thể ,thiết kế cảnh quan , lập quy chế và chỉ dẫn xây dựng theo quy hoạch , cũng là đơn vị xây dựng các công trình hạ tầng kỹ thuật .Solearth không chỉ là nhà tưu vấn quy hoạch mà còn tập hợp nhiều chuyên gia , kỹ sư, nhà khảo cổ , thủy lợi và các kiến trúc sư cảnh quan.

Việc bố trí thêm 500 dân cư vào một nơi đồng quê mà vẫn tạo nên sự cân bằng giữa cũ và mới , khu định cư mới với vùng nông nghiệp truyền thống , giữa các thiết bị tiện nghi hiện đại với khung cảnh cổ xưa …Thật không phải là việc dễ làm.

Dự án đạt Giải thưởng xanh 2012: Quy hoạch tổng thể– Chung kết hạng mục dân cư.

5. Biến đổi Airfield Trust

Rộng 35 mẫu Anh mở cửa công cộng từ năm 1998 , vốn là dinh thự của Overend., nằm ở Dundrum, Dublin. Airfield hiện là một khu vườn và trang trại nằm giữa khu đô thị và ngoại ô. Hoàn thành 2013 , chi phí 7.5 triệu Euros.

Nhiệm vụ đặt ra là bảo tồn kiến trúc của tòa nhà , nâng cấp cảnh quan sân vườn. Trước nhất là phục hồi lối vào thăm quan từ đường Overend. ,bố trí lại ở trung tâm và cafe , cảnh quan từ trạm bán vé đi vào khu công cộng . Sau đó mở rộng về phía đông nam là nơi ít được quan tâm . Phục hồi các sinh hoạt ngôi nhà trong khuôn viên . Một không gian trưng bày tư liệu về Overend. Phục hồi phần lõi của giảng đường phía đông của tòa nhà. Làm sinh động các hoạt động trong khu trang trại , tạo nên sự hấp dẫn cho khách và học sinh tới tham quan. Công trình bảo tàng nhưng không lạnh lẽo tẻ nhạt . Thỏa mãn các sinh hoạt công cộng nhưng vẫn duy trì ký ức lịch sử.

KTS Trần Huy Ánh 
(Tư liệu và ảnh của TG và KTS O’ Brian cung cấp)