Ieoh Ming Pei – Kiến trúc sư vĩ đại người Mỹ gốc Trung Hoa

663

Ieoh Ming Pei sinh ngày 26 tháng 4 năm 1917, là một kiến trúc sư nổi tiếng của nên kiến trúc hiện đại. Công trình của ông có hình khối trừu tượng, sử dụng đá, bê tông, kính, thép. Pei là một trong những kiến trúc sư thành công nhất của thế kỉ 20. Ông đã được tặng giải thưởng Pritzker năm 1983.

Ieoh Ming Pei sinh tại Tô Châu, Giang Tô, Trung Quốc. Năm 18 tuổi gia đình ông di cư đến Hoa Kỳ. Ông lớn lên tại Thượng Hải, sau đó học tại trường trung học St. Paul tại Hồng Kông trước khi cùng gia đình di cư đến Mỹ . Ông bắt đầu theo học kiến trúc tại Đại học Pennsylvania, sau đó lấy bằng thạc sĩ kiến trúc tại Học viện kỹ thuật Massachusetts (MIT) năm 1940. Cùng năm đó, ông nhận được giải thưởng Alpha Rho Chi, Giải thưởng hữu nghị của MIT, và Huy chương vàng AIA.

KTS. Ieoh Ming Pei

Hai năm sau, Pei theo học tại trường thiết kế, Đại học Harvard. Một thời gian ngắn sau đó, ông chuyển sang làm việc tại Ủy ban nghiên cứu phòng vệ quốc gia (National Defense Research Committee) ở Princeton, New Jersey.

Năm 1944, Pei quay lại Harvard lấy bằng thạc sĩ kiến trúc thứ 2 tại đây vào năm 1946. Kế đó ông làm trợ lý giáo sư tại Harvard. Ông nhận học bổng du lịch hữu nghị Wheelwright năm 1951 và nhập tịch vào công dân Mỹ năm 1954. Văn phòng Thiết kế I. M. Pei và cộng sự được Pei thành lập năm 1955, đến năm 1989 đổi tên thành Pei, Cobb, Freed và Cộng sự.

Pei có 2 con trai là Chien Chung (Didi) Pei, và Li Chung (Sandi) Pei. Cả hai đều theo học tại Đại học Harvard và cộng tác với Pei trong các đồ án nổi tiếng như bảo tàng Louvre và tháp Ngân hàng Trung quốc tại Hồng Kông. Hiện nay 2 người con ông đứng đầu mở hãng thiết kế Pei và cộng sự, I. M. Pei tham dự với tư cách là cố vấn sau khi ông nghỉ hưu, rút ra khỏi I.M. Pei và cộng sự năm 1989.

Công trình nổi tiếng của KTS Ieoh Ming Pei

Kim tự tháp kính ở bảo tàng Lourve Paris, tòa nhà Bank of China nổi bật ở Hong Kong, khu phố Raffles giàu có tại Singpore… đều là những công trình của kiến trúc sư người Mỹ gốc Hoa Ieoh Ming Pei.

Kim tự tháp kính ở bảo tàng Lourve Paris, Pháp

Kim tự tháp bằng kính tại Paris được khởi công từ năm 1985 và hoàn thành năm 1989. Quần thể này được xây dựng trên diện tích hơn 60.000 m2. Tháp chính có chiều cao hơn 23 m. Đây cũng chính là lối dẫn vào bảo tàng Louvre nổi tiếng, là nơi nhiều du khách tới Pháp thường xuyên ghé thăm.

Tòa nhà Raffles City, Singapore

Raffles City có thể coi là một điểm nhấn của Singapore, đặc biệt khi nhìn từ trên cao, hoàn thành năm 1986 và có sửa chữa thêm sau này. Đây là cụm công trình diện tích 370.000 m2, gồm văn phòng, khách sạn, khu thương mại… có thể được nhìn thấy từ nhiều nơi trong thành phố. Đây cũng chính là quần thể công trình lớn nhất khu vực Đông Nam Á.

Tòa nhà Ngân hàng Trung Hoa

Tòa nhà Ngân hàng Trung Hoa (Bank of China Tower – BOC) là một trong những công trình được coi là biểu tượng của đặc khu hành chính Hong Kong. BOC nổi bật giữa khu trung tâm với kiến trúc khá bắt mắt và hiện vẫn là trụ sở chính của Ngân hàng Trung Hoa. Công trình có chiều cao 369 m, với 70 tầng, sử dụng vật liệu chính là khung thép và kính. Tổng diện tích sàn sử dụng là 100.000 m2.

Nhà ga trung tâm tại sân bay JFK International Airport

Nhà ga trung tâm tại sân bay JFK International Airport ở New York, được chia thành nhiều giai đoạn thực hiện. Trong đó, phần thiết kế của kiến trúc sư I.M.Pei được thực hiện từ những năm 1970 và kéo dài trong suốt hơn hai thập kỷ.

Tòa nhà Pei-Bau 

Toà nhà bằng kính mang tên Pei-Bau là phần mở rộng của Bảo tàng Lịch sử Đức. Công trình có phần cầu thang cuốn trong suốt này là nơi diễn ra các triển lãm đương đại của bảo tàng.

Trung tâm Hội nghị Jacob K. Javits , Mahattan, New York, Hoa Kỳ

Trung tâm Hội nghị Jacob K. Javits lớn nằm ở đại lộ 11, phía tây Mahattan (New York). Công trình rộng 62.700 m2, được hoàn thành những năm đầu của thập kỷ 70, thế kỷ trước. Tuy nhiên, một dự án mở rộng dự kiến sẽ được hoàn tất năm 2010, để biến nơi đây trở thành trung tâm hội nghị lớn thứ 5 ở Mỹ.

Tòa nhà phía đông của Viện bảo tàng Nghệ thuật quốc gia Mỹ

Tòa nhà phía đông của Viện bảo tàng Nghệ thuật quốc gia Mỹ, hoàn thành vào những năm 70 của thế kỷ trước. Tòa nhà chỉ trưng bày những tác phẩm nghệ thuật đương đại, nằm riêng biệt so với tòa nhà phía tây đã tồn tại rất lâu trước đó.

Danh sách các công trình tiêu biểu giai đoạn 1954 – 2005:

* 1954–1959 – Trung tâm Mile High, Denver, Colorado, Mỹ
* 1961–1967 – Trung tâm Nghiên cứu Khí tượng Quốc gia, Boulder, Colorado, Mỹ
* 1961 – Quảng trường Kips Bay, New York, New York, Mỹ
* 1961 – Quy hoạch trung tâm chính phủ, Boston, Massachusetts, Mỹ
* 1962 – Trung tâm Ville-Marie, Montreal, Quebec, Canada
* 1962 – Nhà hát Kennedy, Đại học Hawaii, Mỹ
* 1962 – Ký túc xá sinh viên Hale Manoa, Trung tâm Đông Tây, Đại học Hawaii, Mỹ
* 1963 – Nhà tưởng niệm Luce, Đại học Đông Hải, Đài Trung, Đài Loan
* 1964 – Nhà Green, Học viện kĩ thuật Massachusetts
* 1964 – Nhà học mới của trường giao tiếp cộng đồng S.I, Đại học Syracuse – Syracuse, New York
* 1966–1968 – Gian điêu khắc của Trung tâm nghệ thuật Des Moines, Des Moines, Iowa
* 1966 – Tháp Silver, Đại học New York
* 1967 – Giảng đường Hoffman tại Đại học Nam California
* 1968–1972 – 50 tháp kiểm soát không lưu cho Kiểm soát không lưu liên bang tại nhiều địa điểm trên đất Mỹ
* 1968–1974 – Trung tâm khoa học thiên chúa, Boston, Massachusetts
* 1968 – Bảo tàng nghệ thuật Everson, ở Syracuse, New York
* 1969 – Thư viện Cleo Rogers, ở Columbus, Indiana
* 1969 – Học viện trung tâm, Đại học bang New York ở Fredonia, Fredonia, New York
* 1970 – Nhà ga hàng không quốc gia sân bay JFK, New York, New York
* 1971 – Tháp Harbor
* 1972 – Tòa thị chính Dallas, Texas
* 1972 – Trung tâm nghệ thuật Paul Mellon, tại Choate Rosemary Hall, Wallingford, Connecticut
* 1972 – Khu ở Pei, New College of Florida
* 1973 – Tòa án thương mại, Toronto, Ontario, Canada
* 1973 – Giảng đường Spelman, Đại học Princeton
* 1973 – Bảo tàng nghệ thuật Herbert F. Johnson, Đại học Cornell, Ithaca, New York
* 1974–1978 – Tòa nhà phía đông, Phòng trưng bày nghệ thuật quốc gia, Washington, DC
* 1975 – Trung tâm OCBC, Singapore.
* 1976 – Toà nhà John Hancock, ở Boston, Massachusetts – Pei nhường bản quyền thiết kế cho Henry Cobb
* 1976 – Đại học Rochester
* 1978–1982 – Viện bảo tàng nghệ thuật Indiana, Bloomington, Indiana
* 1979 – Thư viện John Fitzgerald Kennedy, Boston, Massachusetts[3]
* 1979 – Trung tâm thương mại thế giới Baltimore, Baltimore, Maryland
* 1979–1986 – Trung tâm hội nghị Javits, ở New York, New York
* 1980–1985 – Tổ hợp Raffles City, Singapore.
* 1981 – Tháp thương mại Texas ở Houston, Texas, hiện giờ mang tên tháo J.P. Morgan Chase; (với sự cộng tác của 3D/International)
* 1982 – Số 16 đường Mall, Denver, Colorado.
* 1982–1990 – Ngân hàng Trung quốc, Hong Kong
* 1982 – Căn hộ cho Steve Jobs
* 1983 – Energy Plaza, Dallas, Texas
* 1985 – Tòa nhà Wiesner, Học viện Kỹ thuật Massachusetts, Cambridge, Massachusetts
* 1986 – Fountain Place, Dallas, Texas
* 1987 – Tháp ngân hàng Mỹ, Miami, Florida
* 1989 – Trung tâm giao hưởng Morton H. Meyerson, Dallas, Texas
* 1989 – Carl Icahn Trung tâm khoa học tại Choate Rosemary Hall, Wallingford, Connecticut
* 1989 – Trụ sở của hãng Creative Artists, Los Angeles, California
* 1989 – Mở rộng và cải tạo bảo tàng Louvre, Paris, Pháp
* 1991 – Bảo tàng Miho, Shiga, Nhật
* 1992 – Phòng mạch Kirklin của hệ thống chăm sóc sức khỏe Đại học Alabama ở Birmingham, Birmingham, Alabama
* 1995 – Bảo tàng Rock and Roll, Cleveland, Ohio
* 2001 – Trung tâm hữu nghị cho kỹ sư, Đại học Princeton.
* 2003 – Phần mở rộng của Bảo tàng lịch sử Đức (Deutsches Historisches Museum) Berlin, Đức.
* 2005 – Trung tâm trình diễn nghệ thuật Ferguson tại Đại học Christopher Newport, Newport News, Virginia.

Nguyễn Văn Đức – Kienviet.net ( Tổng hợp )