Giao thông xanh

78

Hà Nội đang cố gắng tìm mọi biện pháp để khắc phục tình trạng ùn tắc giao thông, tai nạn giao thông và ô nhiễm môi trường bởi khí thải, tiếng ồn do ô tô, xe máy lưu thông trên đường gây ra, như xây dựng ba cầu vượt bằng thép ở các chỗ có xung đột giao thông lớn… Dẫu đã thu được một số tín hiệu khả quan, nhưng đó mới chỉ là giải pháp tình thế, nhất thời.

Cách đây gần chục năm, năm 2003, một hoạt động mang tính phi chính phủ có tên là CFD ( Car free day-Ngày không ô tô) ra đời. Tổ chức này được khởi nguồn vào năm 1997, từ thành phố La Roshell nước Pháp kêu gọi mọi người hãy dành một ngày không sử dụng ô tô. Cho đến nay CFD đã hoạt động khắp châu Âu và ở nhiều nước châu Á như Nhật Bản, Trung Quốc… Tại Việt Nam, Trung tâm hành động vì đô thị ACCD với sự giúp đỡ của TS.KTS Mochizuki Shinichi, Điều phối viên quốc gia Chương trình ngày không khói xe tại Nhật Bản, thành viên Ban chỉ đạo tuần lễ vận động Ngày không khói xe tại châu Âu của Ủy ban châu Âu, đang tiến hành một chương trình vận động người dân sử dụng xe đạp trong giao thông trên những con đường ngắn dưới 5km ở Hà Nội và Hội An. Đây là một hoạt động rất có ý nghĩa, không chỉ hướng đến một thành phố thân thiện môi trường, mà nó còn nhắc nhở người dân sống chậm và an toàn khi tham gia giao thông bằng xe đạp.

KTS Phạm Thanh Tùng trao đổi cùng TS. KTS MOCHIZUKI Shinichi về chủ đề Giao thông Xanh đô thị

Với hệ thống hạ tầng kỹ thuật của Thủ đô còn rất thiếu và yếu, thì trong nhiều năm nữa giao thông ở Hà Nội chủ yếu vẫn là xe máy và ô tô cá nhân. Đây là thực tế rất đáng lo ngại. Chúng ta thiếu vắng hệ thống giao thông công cộng như tầu điện ngầm, tầu điện trên cao. Mạng lưới xe bus thì cũ nát, không an toàn và tiện nghi. Người ta đã tính một chiếc xe ô tô cá nhân chỉ sử dụng khoảng hơn 1 tiếng/ngày, với diện tích cần cho cho nó di chuyển là 60-100m2. Còn gần 23 tiếng còn lại là để gửi, đậu xe với diện tích 25-30m2/xe tức là gấp 10-20 lần so với xe máy. Đó là một nghịch lý. Chúng ta đang phát triển đô thị với xu hướng ngày một lớn với trung tâm lõi và các đô thị vệ tịnh. Hoạt động giao thông đô thị của chúng ta là trên những con đường rất dài nếu tính từ nơi ở đến nơi làm việc, học tập, vui chơi công cộng… Chính vì thế, khi giao thông công cộng chỉ độc nhất là xe bus thì việc lựa chọn xe máy đối với tuyệt đại người dân có thu nhập thấp và trung bình là tối ưu. Trong khi đó, từ những năm 80 của thế kỷ trước, các nước phát triển châu Âu như Pháp, Đan Mạch, Hà  Lan, Thụy Điển… đã xây dựng các đô thị vừa và nhỏ với những con đường ngắn, hệ thống giao thông công cộng hiện đại, người dân chủ yếu sử dụng giao thông công cộng, đi bộ và đi xe đạp. Và đó chính là hướng phát triển đô thị bền vững, thân thiện với môi trường và vì cuộc sống của con người.

Ngày hội Car Free Day tại Jakarta – Indonexia

Cuộc vận động ngày không khói xe (Car free day) tại TP Hội An vào tháng 9 hay ở một khu vực nào đó tại Hà Nội trong năm nay có thể chỉ là hồi chuông gióng lên để cảnh báo về vấn nạn giao thông ở các đô thị đã và đang đe dọa chất lượng sống của con người, nhưng hy vọng rằng qua đó sẽ giúp thay đổi phần nào nhận thức của mỗi người dân trong lựa chọn phương tiện giao thông cho mình và cả nhận thức của các nhà quy hoạch, nhà quản lý đô thị. Bởi vì bảo vệ môi trường, bảo vệ hành tinh xanh, bảo vệ cuộc sống của  cá nhân và của cả cộng đồng là mục tiêu cao cả mà loài người hôm nay đang hướng tới./.

KTS Phạm Thanh Tùng