Di sản văn hóa thế giới Thành nhà Hồ – minh chứng sức mạnh vô song của người Việt

450

Chúng tôi về với xứ Thanh, mảnh đất “địa linh nhân kiệt” để tham dự lễ đón bằng công nhận Thành nhà Hồ là di sản văn hoá thế giới diễn ra vào 20 giờ ngày 16-6, trong lòng trào dâng cảm xúc tự hào bởi được đứng trong lòng di sản quý giá của cha ông. Hơi thở của Thành nhà Hồ, hơi thở của cuộc cách tân xa xưa ấy như một động lực tiếp sức cho người dân nơi đây cũng như cả nước trong công cuộc xây dựng và phát triển quê hương.

Lễ đón bằng di sản Thành nhà Hồ

Tham dự buổi lễ có đồng chí Nguyễn Sinh Hùng, Uỷ viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Quốc hội và đông đảo các đại biểu, nhân dân địa phương.

“Thành nhà Hồ – một công trình quân sự, kiến trúc độc đáo, được nhân dân giữ gìn bảo tồn hơn 600 năm qua, được đánh giá mang giá trị nổi bật toàn cầu. Đây là niềm vui, niềm tự hào của nhân dân Thanh Hoá và cả nước. Với việc UNESCO công nhận là di sản văn hoá thế giới, Thành nhà Hồ từ nay đã trở thành tài sản chung của nhân loại. Đây là niềm vinh dự, là cơ hội để chúng ta giữ gìn, phát huy tốt hơn nữa những giá trị của di sản. Đồng thời, cũng đặt ra những yêu cầu hết sức nghiêm túc trong việc bảo tồn, phát huy theo Luật di sản Việt Nam và Công ước quốc tế về bảo vệ di sản văn hoá thiên nhiên thế giới; nghiên cứu làm rõ thêm các giá trị của công trình, hiện vật còn nằm trong lòng đất; thực hiện tốt những cam kết với UNESCO về các biện pháp bảo tồn và phát huy các giá trị di sản. Những giá trị to lớn của di sản văn hoá thế giới Thành nhà Hồ cùng với các di sản văn hoá Việt Nam sẽ không ngừng được phát huy, bảo vệ trường tồn để truyền tiếp cho các thế hệ mai sau”, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng nhấn mạnh.

Một góc tường Thành nhà Hồ

Đánh giá về giá trị của di sản Thành nhà Hồ, ông Trịnh Văn Chiến – Phó Bí thư tỉnh uỷ – Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hoá khẳng định: “Với quy hoạch, kiến trúc đặc sắc theo phong cách mới, Thành nhà Hồ không chỉ là công trình lịch sử, công trình quân sự độc đáo mà còn là một Di sản văn hoá vô giá của nhân loại. Đây thực sự là một kỳ tích vĩ đại cho đến tận ngày nay mà chúng ta vẫn chưa khám phát hết. Sau nhiều lần bổ sung hoàn chỉnh hồ sơ, ngày 27-6-2011, Thành nhà Hồ đã được UNESCO chính thức công nhận là di sản văn hoá thế giới. Đây là niềm phấn khởi, tự hào không chỉ của riêng nhân dân Thanh Hoá mà còn là niềm vui, niềm tự hào của mọi người dân đất Việt. Hơn 600 trôi qua, với biết bao thăng trầm lịch sử, Thành nhà Hồ vẫn sừng sững giữa trời xanh, thách thức với thời gian, tượng trưng cho tư thế hiên ngang, tinh thần bất khuất, kiên trung của các thế hệ người dân đất Việt trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ giang sơn đất nước”.

Khát vọng thiên đô của vua Hồ Quý Ly

Công cuộc xây thành, dời đô thực chất đã được ấp ủ, hình thành từ lâu trong trái tim và khối óc của vua Hồ Quý Ly.

Thăng Long đất rộng nhưng Thanh Hóa lại là đất hiểm. Sau Thăng Long chỉ có thể là Thanh Hóa. Nơi đây có núi chắn mặt hậu, có sông chắn mặt tiền, đồng ruộng bao quanh, địa thế đắc địa, thủ vững mà công cũng thuận, nơi đây sau này sẽ không chỉ là Quân thành mà còn là Thị thành tấp nập người mua kẻ bán, sẽ không chỉ là kinh đô huy hoàng mà còn là trung tâm kinh tế, văn hóa còn lại mãi với thời gian..


Những tảng đá lớn được sắp xếp khoa học tạo thành bức tường Thành độc đáo

Để xây dựng thành nhà Hồ, những nghệ nhân tài hoa nhất của đất nước đã được mời đến. Những nhà địa lý có danh tên nhất được triệu hồi. Mọi kinh nghiệm, kiến thức, mọi sáng kiến, phát kiến được tập trung tối đa. Vùng đất An Tôn (nay thuộc các xã: Vĩnh Yên, Vĩnh Tiến, Vĩnh Long, Vĩnh Thành thuộc huyện Vĩnh Lộc, tỉnh Thanh Hoá) bỗng trở thành nơi thử lửa, thử sức, thử trí của toàn dân Đại Việt. Kinh thành phải được xây bằng đá, đá lớn chứ không thể bằng bất cứ một chất liệu thông thường nào khác thì mới có thể chống trả được sức mạnh hủy diệt của thời gian và sức công phá kinh thiên của các loại súng thần công kẻ thù.

Sự chọn lựa mang màu sắc tâm linh phong thủy và tính địa chiến lược đã minh chứng cho tầm nhìn và quyết tâm sắt đá của vua Hồ Quý Ly trong việc xây dựng công trình thành nhà Hồ.

Thành được xây dựng năm 1397 gồm Thành Nội, La Thành và Đàn tế Nam Giao, với diện tích 5.234 ha trong đó có vùng lõi có diện tích 155 ha và vùng đệm 5078,5 ha. Vị trí Thành được lựa chọn theo những nguyên tắc phong thuỷ trong một cảnh quan thiên nhiên tuyệt đẹp giữa hai dòng sông Mã và sông Bưởi của tỉnh Thanh Hoá.

Hồn đá trường tồn với thời gian

Trong nền tiếng trống hội rền vang, toàn bộ không gian như chìm trong bóng tối mênh mang. Chỉ có âm nhạc nổi lên. Âm nhạc của điệu hò sông Mã cổ, của giai điệu phá núi mở đường, của chiêng trống, thanh la não bạt rộn ràng biểu hiện cho một vùng trời, vùng đất xứ Thanh đang bước vào kỳ sôi động. Tất cả hiện lên trong không gian lung linh, huyền ảo.

Tại sân khấu, hình ảnh của một gò đất cao, vị tổng chỉ huy xây thành Thái sử lệnh Đỗ Tĩnh đứng trầm mặc, áo vải, tóc búi, tay ông cầm cây bút lông, trước mặt là một tờ giấy lớn được căng rộng chi chít những con số, những nét viết, vẽ dọc ngang được cách điệu, phóng to giúp người xem hiểu hơn về giá trị lịch sử của một công trình trường tồn với thời gian của cha ông ta thuở xưa.

Một tiết mục văn nghệ tại buổi lễ

Trên sân khấu diễn ra cảnh vận chuyển đá ngoạn mục bằng tất cả mọi phương thức. Những khối đá nhỏ nặng hàng tấn được chuyển bằng Cộ (một loại xe kéo lớn có bốn bánh gỗ, có càng đẩy kiểu xe ngựa hay xe bò để xây thành). Hình ảnh một chiếc Cộ do 8 tráng sĩ lực lưỡng đẩy kéo chuyển động bỗng sựng lại khiến tảng đá lăn xuống đè nát một thân người tái hiện trên sân khấu. Màn biểu diễn này để nhắc nhở đến thế hệ sau này về công lao xây dựng thành của cha ông ta thuở xưa.

Thành nhà Hồ bao gồm toàn bộ thành đá, la thành, hào thành, các di tích khảo cổ dưới lòng đất, các ngôi làng cổ, các di tích chùa đền, hang động, cảnh quan núi non sông nước liên quan đến địa hình phong thủy tuyệt đẹp, thể hiện nét giao lưu văn hóa tự nhiên được bảo tồn nguyên vẹn. Với 100 ngàn mét khối đất, 20 ngàn mét khối đá được khai thác, điều kỳ lạ là tất cả công trình khổng lồ, phức tạp này đã được hoàn tất với thời gian phi thường là ba tháng. Một minh chứng hùng hồn cho sức mạnh vô song của người dân Đại Việt.

Thành nhà Hồ – sự đột phá về kỹ thuật chế tác, khai thác, lắp ghép những tảng đá lớn, có tảng nặng tới 26 tấn, điều kỳ diệu mà cho đến nay ta vẫn chưa giải mã hết được. Một công trình đá độc đáo, duy nhất ở Việt Nam, Châu Á và Đông nam Á vừa đảm bảo được công năng kiến trúc vừa đáp ứng được yêu cầu mỹ thuật cần thiết cho một đô thành. Đây là một công trình ngoại hạng, là một hiện tượng đột khởi “Vô tiền khoáng hậu” trong lịch sử xây dựng thành quách Việt Nam và khu vực.

Sáu trăm năm đã trôi qua, Thành nhà Hồ vẫn còn đó, trầm mặc, uy nghi “Trơ gan cùng tuế nguyệt”. Công trình này góp phần thổi một luồng hào khí, sinh lực dồi dào vào lớp lớp các thế hệ mai sau để viết tiếp trang sử hào hùng của dân tộc.

Theo QĐND