“Nóng” công tác quản lý đô thị

114

Như tin đã đưa, tuần qua, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trịnh Đình Dũng đối thoại trực tuyến với nhân dân tại Cổng Thông tin điện tử Chính phủ. Không bất ngờ khi vấn đề quản lý đô thị là một trong những nội dung làm nóng của chương trình.

Vấn nạn nhà siêu mỏng – trách nhiệm của cơ quan quản lý Nhà nước về xây dựng ở địa phương.

Thiếu quy hoạch phân khu kết nối

Trả lời câu hỏi về nhận định của Bộ trưởng như thế nào đối với sự bất hợp lý ở nhiều KĐT hiện nay. Đơn cử, KĐT Linh Đàm (Hà Nội) quy mô trên 2 vạn dân nhưng không có quy hoạch đất cho trụ sở hành chính, y tế hay tại KĐT Mỹ Đình I (cũng thuộc Hà Nội), có khu đất được quy hoạch là trường học nhưng đến nay chưa triển khai xây dựng? Bộ trưởng cho biết: Nguyên nhân là do quá trình phát triển đô thị không căn cứ vào quy hoạch phân khu. Nhiều đô thị hiện nay quy hoạch phân khu chưa xong nhưng dự án đô thị đã hình thành. Do vậy, trên quy hoạch phân khu hiện nay của chúng ta gần như là hợp thức hóa lại những dự án đã có. Những dự án đã thực hiện như dự án Linh Đàm, Mỹ Đình I không nằm ngoài những vấn đề nói trên. Đây là dự án độc lập, không trên cơ sở quy hoạch phân khu nên không có tính kết nối hạ tầng vùng, khu vực.

Vấn đề ai làm? Bộ trưởng đặt câu hỏi đồng thời trả lời: Nếu rơi vào dự án Linh Đàm, Linh Đàm phải làm. Những dự án hạ tầng này không chỉ phục vụ cho Linh Đàm, mà phục vụ cho nhiều khu vực. Phát triển đô thị phải theo quy hoạch, kế hoạch. Quy hoạch phân khu là cơ sở xác định dự án trong đó. Sau đó, phải thành lập khu vực phát triển đô thị để kiểm soát phát triển.

Theo dự thảo Nghị định về quản lý đầu tư phát triển đô thị (thay cho Nghị định 02 về KĐTM trước đây và hướng dẫn các Luật liên quan như Luật Đất đai, Luật Nhà ở, Luật Quy hoạch đô thị, Luật Bảo vệ tài nguyên môi trường… mà Bộ Xây dựng đang gấp rút hoàn thiện), ban quản lý có thể quản lý 1 khu vực hoặc nhiều khu vực, tùy theo mức độ phức tạp. Một tỉnh có thể có 1 hoặc nhiều khu vực phát triển mà ban quản lý đóng vai trò là “nhạc trưởng” để điều phối hoạt động của các dự án đô thị trong khu vực phát triển.

Cần lộ trình để hạ ngầm hệ thống đường dây, cáp ở các đô thị

Trả lời một câu hỏi đến bao giờ xử lý triệt để được tình trạng “mạng nhện” diễn ra phổ biến trên các tuyến đường trong các TP lớn như Hà Nội và TP.HCM…? Bộ trưởng cho biết: Hiện nay, ở nhiều đô thị, nhất là đô thị cũ, tình trạng “mạng nhện” tức là hệ thống đường dây điện, dây thông tin, cáp… thay vì được cất trong đường ống hoặc sắp xếp có trật tự… thì còn lộn xộn, tự phát, gây mất mỹ quan, ảnh hưởng tới an toàn, khi mưa gió bão có thể đứt, gây giật, tai nạn chết người…

Để khắc phục, thời gian qua chính quyền TP Hà Nội, TP.HCM đã tập trung sắp xếp lại đường dây trên các cột điện, thí điểm hạ ngầm đường dây, cáp. Nhiều tuyến phố lớn đã không còn tình trạng đó. Về phía Bộ Xây dựng, Bộ cũng đã tham mưu, trình Chính phủ ban hành Nghị định về quản lý không gian xây dựng ngầm đô thị, soạn thảo Nghị định trình Chính phủ về quản lý và sử dụng chung cơ sở hạ tầng kỹ thuật, trong đó yêu cầu cơ quan quy hoạch xác định tuyến hào, tuynen ngầm, trong đó đặt xác định các vị trí để lắp đặt đường dây, đường ống.

Đến nay, công tác hạ ngầm đường dây, cáp… vẫn đang được tiếp tục triển khai ở nhiều đô thị. Tuy nhiên, Bộ trưởng cũng thừa nhận khó có thể nói khi nào thì chấm dứt tình trạng nêu trên vì hạ ngầm không phải chỉ là vấn đề kinh phí. Vấn đề làm thế nào để vừa hạ ngầm, vừa đảm bảo sinh hoạt bình thường của người dân, cho nên cần có lộ trình, thời gian để thực hiện. Việc này thuộc trách nhiệm của các địa phương, nhất là các TP lớn.

Chủ động đón nhận quá trình đô thị hóa

Một bạn đọc khác gửi đến Bộ trưởng câu hỏi về sự tác động của quá trình đô thị hóa đến bản sắc văn hóa lâu đời của các làng quê? Bộ trưởng khẳng định: Đây là vấn đề rất được quan tâm. Quá trình đô thị hóa là tất yếu của bất kỳ quốc gia nào, mà trình độ phát triển mỗi quốc gia đều thể hiện qua đô thị hóa. Ở Việt Nam, do tăng trưởng kinh tế nên quá trình đô thị hóa diễn ra mạnh. Điều quan trọng là phải ứng xử như thế nào với quá trình đó. Hoặc là chúng ta bị động, để nó phát triển tự phát với những thách thức hoặc chúng ta chủ động đón nhận đô thị hóa để tạo động lực cho nó phát triển, cũng là mục tiêu của quá trình phát triển. Tôi nghĩ chúng ta phải đi theo hướng thứ hai, tức là chủ động đón nhận quá trình đô thị hóa.

Muốn vậy, trước hết phải tập trung vào công tác quy hoạch. Quy hoạch đô thị có tầm nhìn dài hạn, có lộ trình thực hiện và phải có sự tham gia đông đảo của người dân, phục vụ lợi ích Nhà nước, xã hội và người dân. Nhà nước chuẩn bị sẵn tư tưởng cho người dân, chuẩn bị kế hoạch sử dụng đất, chuyển đổi mục tiêu sử dụng đất, đào tạo nghề cho người dân vùng đó. Trong quy hoạch, cũng cần giữ gìn những giá trị văn hóa đặc sắc của mỗi vùng miền, nhất là các làng cổ… để có thể trở thành những điểm du lịch hấp dẫn, cũng là khoảng đệm tạo sự thông thoáng của đô thị… Nhà nước cũng chủ động đào tạo nghề cho người dân nông thôn để chuyển dịch cơ cấu lao động. Quy hoạch và phát triển đô thị phải gắn với giữ gìn giá trị văn hóa của mỗi vùng, mỗi địa phương, đặc biệt bảo tồn di sản văn hóa, các di tích lịch sử, các giá trị văn hóa phi vật thể…

Kiên quyết “nói không” với công trình siêu mỏng, siêu méo

Liên quan đến vấn nạn nhà siêu mỏng, siêu méo trên các tuyến đường mở rộng khiến cho tuyến phố lộn xộn, nhếch nhác mà bạn đọc hỏi, Bộ trưởng Trịnh Đình Dũng chia sẻ: Vấn đề này ngay bản thân tôi cũng bức xúc. Trong những năm qua, đường phố của chúng ta cơ bản đã tạo ra diện mạo mới, nhưng không ít đường phố, tuyến phố mới xây dựng hoặc xây dựng cải tạo chúng ta chưa bằng lòng với kiến trúc cảnh quan.

Bộ trưởng phân tích: Luật quy định rất rõ phải có thiết kế đô thị (khoảng lùi công trình, hình thức kiến trúc tổng thể, màu sắc, vật liệu chủ đạo, chiều cao…) nhưng không ít địa phương còn thiếu quan tâm, dẫn đến cấp phép xây dựng cho những mảnh đất riêng lẻ thiếu kết nối, nhỏ, không đảm bảo đúng quy định. Trong Nghị định cấp phép Bộ Xây dựng đã trình Chính phủ sắp tới có đề cập đến vấn đề này, trong đó yêu cầu bất kỳ một công trình cải tạo, sửa chữa hay xây dựng mới ở đô thị đều phải có điều kiện là thiết kế đô thị của tuyến đường đó, nếu không có thì không cấp phép…

Nếu người dân phàn nàn thì trách nhiệm đó thuộc về cơ quan quản lý nhà nước về xây dựng nhà ở tại địa phương đó. Chúng ta phải kiên quyết trong vấn đề này. Chúng ta phải vì cái chung, cộng đồng và vì đô thị xanh- sạch- đẹp.

Quý Anh – Theo Báo xây dựng