Nếu việc bảo quản di tích của TPHCM hiện vẫn còn điểm “trừ”, thì việc trùng tu một số di tích xứng được điểm “cộng”, bởi lẽ, cho tới thời điểm này, chưa có điều tiếng gì về việc di tích nào đó bị trùng tu biến dạng…

Image 1

Nhà hát TPHCM thời Pháp thuộc (ảnh tư liệu).

2 nỗi đau đầu, 2 nỗi lo và 4 niềm vui

Suốt cả tháng 4 này, tuần nào, bà Vũ Kim Anh – Phó GĐ Sở VHTTDL, người phụ trách mảng bảo tồn, bảo tàng của ngành văn hóa TPHCM – cũng dự một cuộc họp về vấn đề bảo tồn, tu bổ di tích. “Hiện việc tu bổ chùa Giác Viên và chùa Gò (Phụng Sơn Tự) là hai nỗi đau đầu của chúng tôi!” – bà Kim Anh nói. Cả hai chùa này đều ở quận 11, đều là di tích kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia. Nguyên nhân xuống cấp của hai di tích này thì nhiều, bởi thời gian, thời tiết, bởi tác động của con người…

Nhìn bao quát, nếu cứ căn cứ hiện trạng xuống cấp của di tích để rồi “hất” hết trách nhiệm lên ngành văn hóa cũng không ổn. Hai năm 2009, 2010, ngân sách TPHCM đã chi 8 tỉ đồng cho việc tu bổ chùa Giác Viên, năm 2011, chấp thuận cấp thêm 20 tỉ đồng nữa. Tiền thì đã có, nhưng khi bắt tay vào tu bổ, lại phát sinh nhiều yếu tố về kỹ thuật, thổ nhưỡng, đơn giá xây dựng… Chùa Gò thì khó nhất ở chỗ di dời 132 hộ dân đang chiếm dụng đất chùa…

b9 2004

Tháp nước.

“Chúng tôi đang gỡ từng nút thắt ấy – sáng 20.4, bà Kim Anh cho biết – Chưa xong hai nỗi đau đầu này, lại lo di chỉ khảo cổ cấp quốc gia là Giồng Cá vồ (Cần Giờ) và lò gốm Hưng Lợi”.

Trong tháng 4, TPHCM có thêm bốn công trình được công nhận là di tích kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia: Nhà hát TPHCM, Bảo tàng Lịch sử trong khuôn viên Thảo Cầm Viên, tòa nhà Tòa án Nhân dân TPHCM, Bảo tàng TPHCM – các công trình đều mang dáng dấp kiến trúc thuộc địa Pháp. Ngày 18.5 tới, nhân Ngày Quốc tế bảo tàng, sẽ diễn ra lễ trao bằng công nhận cho các công trình này. Các công trình đều được bảo quản, tu bổ khá tốt, như Nhà hát TPHCM.

Có những tiến bộ

Tính đến đầu tháng 4.2012, TPHCM có 136 công trình, địa điểm được xếp hạng di tích: 1 di tích lịch sử cấp quốc gia đặc biệt – Hội trường Thống Nhất, 57 di tích cấp quốc gia, 78 di tích cấp thành phố. Cũng cần phải ghi nhận một điều: Có thể còn trong tình trạng xuống cấp, nhưng hầu như các di tích, sau khi được xếp hạng, đều hết hay bớt dần tình trạng lấn chiếm. Ba năm 2007-2010, ngành bảo tồn bảo tàng TPHCM đã tu bổ, tôn tạo 17 dự án.

Cho tới lúc này, chưa có lời đàm tiếu về việc trùng tu làm biến dạng công trình. Một trong những điển hình cho việc trùng tu chất lượng là Lăng ông Lê Văn Duyệt với kinh phí gần 14 tỉ đồng.

“Ngay như việc sơn con hổ trong lăng màu gì, chúng tôi cũng hỏi ý kiến các cụ trong ban quản lý lăng” – bà Kim Anh cho biết. Hai dự án tu bổ được thực hiện theo phương án xã hội hóa ở quận 5 là Lệ Châu hội quán và Nghĩa An hội quán, cũng được nhìn nhận là hai điển hình tốt.

Thực hiện Quyết định số 5360 của UBND TPHCM ban hành ngày 25.11.2011, ngành bảo tồn bảo tàng đã kiểm kê được 168 công trình, địa điểm đủ tiêu chuẩn xếp hạng di tích lịch sử – văn hóa. Nhưng cũng có những công trình, mà gần đây, sau khi dư luận lên tiếng mạnh mẽ, ngành văn hóa mới biết và cùng với các ngành, đối tác liên quan khảo sát thực tế, đã đề xuất phương án giải quyết, lãnh đạo TPHCM lắng nghe, tìm cách giải quyết hợp lý, ví dụ việc giữ lại khu đất trong khuôn viên trường Lê Quý Đôn – cũng một công trình đặc trưng kiến trúc Sài Gòn, vụ công trình thủy đài tại số 1 công trường quốc tế, tháp nước phòng cháy chữa cháy ở đường Trần Hưng Đạo.

Nha hat lon Thanh pho Ho Chi Minh

Nhà hát TPHCM hiện nay.

Theo sử sách: Thủy đài được xây khoảng năm 1896 (sau 2 năm so với hai tháp nước Hàng Đậu và Đồn Thủy của Hà Nội), được coi là tháp nước thứ hai ở Đông Dương, sau tháp nước đầu tiên được xây năm 1878 tại vị trí hồ Con Rùa hiện nay. UBND TPHCM đã có văn bản, đồng ý xếp hạng di tích này ở cấp thành phố.

“Một trong những điểm quan trọng bảo đảm chất lượng trùng tu di tích là nhân lực phải có chuyên môn sâu, thực sự am hiểu văn hóa lịch sử, nghệ thuật, kiến thức về bảo tồn di sản… Ở TPHCM, liệu những người làm công tác này đã hội đủ những điều kiện cần thiết?” – chúng tôi đặt câu hỏi.

Bà Kim Anh cho biết: “Ba năm nay, ngoài việc cử cán bộ ra Hà Nội học các khóa học về trùng tu di tích do Bộ VHTTDL mở, tại TPHCM, vào tháng 3 và tháng 4, chúng tôi cũng mở các lớp tập huấn thời gian một tuần cho thành viên các ban quản lý các di tích, những người làm công tác di sản, họ học xong và đi thực tế. Một năm qua, TPHCM cũng đã có bước đột phá so với các địa phương: Hằng tháng bổ sung đãi ngộ cho những người làm công tác bảo tàng, bảo tồn, thư viện và cấp tiền “nhang đèn” cho các di tích. Chúng tôi đang cố gắng làm tốt nhất những gì có thể cho công tác bảo tồn di sản”.

Thùy Ân – Theo Laodong

Bình luận từ Facebook
BÀI VIẾT LIÊN QUAN
36 head
Phỏng vấn Koen Olthius của WaterStudio.nl

Kiến trúc sư Koen Olthuis của Waterstudio.nl được Inhabitat đánh giá là kiến trúc sư ngoại lệ, người đi mở Read more

58 head
Vật liệu trồng cỏ sân để xe

Bạn đã bao giờ muốn trồng cỏ ở khu vực cua xe ô tô vào nhà, nhưng bạn lại không Read more

317 head
Nhà thông minh của Honeywell lần đầu đến Việt Nam

Hệ thống hoạt động dựa trên web được điều chỉnh theo yêu cầu có khả năng kết nối được với Read more

363 head
Phỏng vấn Ken Yeang

CNN đã trao đổi với Ken Yeang, kiến trúc sư và cũng là nhà sinh thái học, nguyên lý thiết Read more

Đèn điểm – SCHOTT

Loại đèn này có một tính năng đặc biệt cho phép đèn diode (LED) có thể bố trí và phát Read more

Tác động của những hiển thị tổng hợp cỡ lớn đến Kiến Trúc và Đô Thị

Những phát triển trong công nghệ hiển thị và vật liệu xây dựng đang dẫn đến những hình thức kiến Read more