Cao ốc có cần cho phố cổ?

100

Phố cổ ngày một vươn cao hoành tráng hơn. Phố hẹp nên muốn ngắm những toà cao ốc hiện đại, người ta phải nghển mỏi cả cổ. Trong khi đó, quy hoạch phố cổ vẫn nằm trên giấy…

Đầu phố Hàng Gai, một con phố thuộc diện sầm uất nhất của khu phố cổ, có đến hai toà cao ốc chuẩn bị khánh thành. Những mảng tường ốp đá đắt tiền, những khung kính càng trở lên long lanh hơn dưới ánh đèn sáng choang. Những toà cao ốc đẹp đến loá mắt. Cũng trên tuyến đường ấy, “chặn” ở đầu kia, đoạn phố Hàng Bông, có một toà nhà đồ sộ khác – khách sạn Path Silk. Toà nhà sừng sững đến độ nhiều người gọi đó là một “bức tường thành”.

Đã có rất nhiều nhà cao tầng được xây dựng ở phố cổ

Những người nông thôn lên khi đến Hà Nội luôn có thói quen thăm Hồ Hoàn Kiếm. Tiếp theo, họ đi ngắm những toà nhà hiện đại. Giờ, họ có thể thoả sức ngắm nhà cao ốc mà chẳng phải đi đâu xa. Đi bộ vài bước chân đến phố cổ là đủ. Những toà nhà mà ở quê họ chỉ thấy qua tivi, qua tranh ảnh. Không chỉ ở những con phố chính, những phố nhỏ hơn như Hàng Hành, Lương Ngọc Quyến… cao ốc cũng chi chít. Điều phiền phức duy nhất khi ngắm cao ốc phố cổ, là do không gian hẹp quá, muốn ngắm những tầng cao, người ta phải nghển mỏi hết cả cổ.

Nhưng cao ốc có đại diện cho vẻ đẹp phố cổ?

Hà Nội có hai không gian được coi là hồn cốt. Một là Khu Hoàng thành Thăng Long – trung tâm quyền lực nhiều đời của các triều đại phong kiến. Hai là phố cổ – nơi sinh sống, làm ăn, buôn bán của dân cư. Chính từ đây đã định hình nên văn hoá Hà Nội, nên tinh hoa Tràng An. Ai cũng biết, thiếu hai yếu tố này, Hà Nội chẳng khác gì một thành phố bình thường khác. Phố cổ Hà Nội được công nhận là Di tích Lịch sử văn hoá quốc gia từ năm 2004. Khu phố cổ hiện tại rộng khoảng 100 hécta. Từ lâu, đã có nhiều cuộc luận bàn về bảo tồn phố cổ sao cho xứng tầm. Tuy nhiên, đến giờ, các cuộc luận bàn vẫn đang… tiếp tục.

Quy hoạch phố cổ khá chậm trễ so với tầm vóc văn hoá của khu vực này. Đến tháng 3-2012, quy hoạch này vẫn trong giai đoạn lấy ý kiến đóng góp. Chưa biết, khi nào quy hoạch mới được thông qua. Quy hoạch chậm, nên đến giờ phố cổ Hà Nội được quản lý bằng “Điều lệ tạm thời về quản lý xây dựng, bảo tồn và tôn tạo khu phố cổ” có từ… năm 1999. Trong khi đó, cao ốc vẫn tiếp tục vươn lên.

 Cao ốc có đại diện cho vẻ đẹp phố cổ?

Khu vực phố cổ có hơn 1.000 công trình có giá trị cần được bảo tồn. Bao gồm các di tích lịch sử, di tích cách mạng và những ngôi nhà dân sinh tiêu biểu. Nhưng vẻ đẹp của phố cổ không chỉ ở từng công trình cá biệt, mà ở cả không gian của khu phố. Những ngôi nhà truyền thống, cao nhất cũng chỉ là ba tầng. Kiến trúc điển hình có thể kể đến là “Ngôi nhà di sản” số 87 phố Mã Mây. Công trình nổi tiếng thu hút du khách tham quan này cũng chỉ cao có hai tầng mà thôi. Những công trình có giá trị kể trên chỉ đẹp trong sự hài hoà với những công trình chung quanh. Song, gần một thập kỷ rưỡi nay, “hồn cốt” của văn hoá Hà Nội vẫn được quản lý bằng một văn bản “tạm thời”. Điều ấy phần nào giải thích tại sao những công trình có giá trị cứ “mất hút”, còn cao ốc cứ nghễu nghện vươn lên.

Phố cổ chịu sức ép mạnh về dân số. Thống kê từ năm 2009, mật độ dân cư trong khu phố cổ khoảng 82.300 người/km2. Vì thế, để cải tạo phố cổ, thành phố Hà Nội có chủ trương giãn dân. Nhưng không thể coi áp lực dân số là nguyên nhân cao ốc mọc lên. Chưa có toà nhà cao tầng nào tại đây được dùng làm chung cư. Tất cả đều phục vụ cho kinh doanh. Nhiều nhất là kinh doanh khách sạn.

Hiện tại, theo quy định tạm thời, các công trình mặt tiền được phép xây với chiều cao tối đa đến đỉnh mái lên tới 12m. Các công trình lớp phía trong chiều cao tối đa đến đỉnh mái là 16m. Song thực tế, đã có bao nhiêu công trình vượt qua chiều cao ấy?

Cùng với dự thảo quy hoạch phố cổ, dự thảo “Quy chế quản lý quy hoạch kiến trúc khu phố cổ Hà Nội” cũng đang được lấy ý kiến. Chiều cao nào cho phố cổ là hợp lý? Có lẽ, những người không hiểu biết lắm cũng hiểu rằng: Tầm cao của phố cổ, là ở giá trị văn hoá, chứ không phải độ cao của các toà nhà. Nếu cứ xây dựng những toà nhà cao tầng bê tông cốt thép, phố cổ đang đánh mất mình. Xa hơn, sẽ đánh mất vẻ đẹp trong con mắt du khách, nhất là du khách quốc tế. Và khi đó, sẽ tiếp tục có cái mất khác…

Chí Dũng – Theo Nhandan.org