Giao thông Bangkok – những cảm nhận đầu năm 2012

631

Theo kế hoạch, đến năm 2015, GDP / người của Hà Nội đạt 4.100 – 4.300 USD, ( xấp xỉ GDP của ThaiLand năm 2009) …với  thu nhập như vậy, người Bangkok đi lại ra sao, hệ thống giao thông  thế nào qua những hình ảnh về giao thông Bangkok hiện nay. 

Ga ra ô tô tại sân bay chứa hàng vạn xe

Thu nhập gấp ba – nhưng giao thông có thể hơn ta gấp mười

Bangkok được coi là TP lớn nhất Đông Nam Á ,diện tích 1.568,7 Km2, dân số 6,5 triệu người. Trong khi quanh Hà Nội vẫn là những ruộng lúa, nhiều khu đô thị vẽ rộng hàng trăm hecta nhưng hiện vẫn chỉ là bãi trống cỏ lác, những chú bò thản nhiên gặm cỏ …thì Bangkok đã dày đặc nhà cửa, đường xá. Là trung tâm kinh tế của ThaiLand .Từ năm 2005, Bangkok đã chiếm 43% tổng GDP toàn quốc, đạt 72,5 tỷ USD – cao hơn Hà Nội gần 10 lần. So với Hà Nội, số dân Bangkok tương đương, diện tích bằng non nửa mà đạt sản lượng cao như vậy, hẳn là người Bangkok năng suất lao động cao hơn, tốc độ giao thương và sự đi lại có nhu cầu lớn hơn rất nhiều.

Những rắc rối giao thông Hà Nội được cho là do mật độ cao của hơn 4 triệu phương tiện ( trong đó <10% ô tô) thì Bangkok là 6 triệu ( > 50% là ô tô). Nếu tại HN số xe máy ( 3,5 triệu ) tăng nhanh thì Bangkok tăng nhanh hơn nhiều: một năm có 0,7 triệu số xe mới lưu thông. GDP Thailand gấp 3-4 lần, nhưng có thể những kế hoạch phát triển giao thông của Bangkok hơn ta nhiều lần.

Mặt đường dành cho xe chạy – đỗ xe tại nơi bãi đỗ

Mạng đường bộ trên cao dẫn xe ra ngoài TP – tất cả các đường có thu phí tự động

Bangkok vẫn tắc đường vào những ngày đầu tuần, cuối tuần và giờ cao điểm. Hà Nội cũng tắc đường như vậy trong cả tuần và nhất là vào lúc buổi trưa do nhiều người đi ăn trưa bằng ô tô. Tại Bangkok, tất cả nhà hàng, khách sạn, khu chung cư đều có chỗ đỗ xe ngầm / và nổi trên cao … Tại sân bay quốc tế, tòa nhà đỗ xe trên cao to đến kinh ngạc. Sân bay DonMueang được xây dựng từ năm 1919, liên tục được mở rộng, nhưng đã phải lùi xuống hạng nội địa, nhường chỗ cho sân bay quốc tế mới Suvamabhumi – cạnh tranh thứ hạng với sân bay Changi ( Singapore ) – nơi đang đón 40 triệu hành khách mỗi năm. Để trở thành đối thủ trực tiếp, việc đầu tiên là sân bay có chỗ đỗ đủ lớn để chứa hàng chục vạn ô tô mỗi ngày. Có thể thấy những tòa nhà có bãi đỗ xe cao tầng ở khắp mọi nơi ở Bangkok – Như vậy cho dù chỉ có 5% diện tích đô thị dành cho giao thông như Hà Nội nhưng 100 % mặt đường Bangkok dành cho xe chạy chứ không kiêm để đỗ xe.

Cao tốc chạy ở trên cao –  dưới sông dành cho tầu thủy

Vào thập kỷ 1990, ai đến Bangkok đều nếm mùi tắc xe kinh hoàng. Đến nay nạn tắc xe tuy còn nhưng được cải thiện đáng kể. Vào những năm 2000 hệ thống đường trên cao nối trung tâm Bangkok ra bên ngoài ,tạo thành những vành đai bao quanh TP đã hình thành. Đi từ sân bay vào Thành phố, với hơn 30km chiều dài, các xe chạy với tốc độ > 80Km / giờ. Các đường nội đô có vô số điểm tiếp dẫn với đường cao tốc trên cao và khoảng cách trung bình đi khỏi trung tâm Thành phố là gần 40 km. Những con đường cao tốc trên cao vẫn được nối dài thêm mỗi ngày.

Dưới mặt đất, mạng lưới công cộng được xã hội hóa : các công ty, tư nhân, hãng taxi, xe bus lớn nhỏ, túc túc cải tiến, xe ôm hoạt động náo nhiệt. Các xe sử dụng khí ga thay cho xăng dầu. Cảnh tượng khói mù khét lẹt đã vắng bóng tại Bankok do chính sách thực hiện khá đồng bộ, các trạm cung cấp khí ga ( LPG ) có mặt khắp mọi nơi .

Đặc điểm sông ngòi và kênh rạch chằng chịt, giao thông đường thủy sử dụng triệt để. Phà trên sông Chao Praya xuất phát từ cầu Saphan Thaksin tới Nonthaburi với khoảng 20 bến đỗ. Giá vé từ 5-15 Baht tùy theo độ dài tuyến đường. Các thuyền cao tốc có từ 40-50 chỗ ngồi. Cước phí sử dụng thuyền cao tốc giao động từ khoảng 10-20 baht tùy thuộc vào chiều dài di chuyển. Thuyền cao tốc có 12 tuyến. Vào cuối tuần, có tuyến từ Bangkok đi tham quan Ayutthaya – đô thị cổ xưa của Thailand / cách Bang kok > 50km .

Đường sắt trên cao – đường sắt dưới đất

Ga ( ĐSTC) nối vào siêu thị cực lớn , sầm uất Xiem Paragon 

Năm 1999, khai trương 2 đường tàu sắt trên cao – Skytrain ( BTS) , đi qua hầu hết các điểm thăm quan tại Bangkok. BTS là phương tiện đi lại phổ biến nhất dành cho người dân địa phương lẫn du khách. Chuyến cách nhau 3 -6 phút. Mặc dù giá vé không rẻ ( 15 -40 bat, tương đương 10.000-30.000 VNĐ), nhưng lượng khách khá đông. Các tuyến liên tục nối dài.

Tuyến nối sân bay Suvamabhumi với trung tâm TP mới đưa vào sử dụng 2011, dài hơn 30 Km, cứ 10 phút / chuyến. Chuyến tốc hành đi qua 2 ga có giá 140 bat (= 100.000VNĐ) . Các ga của BTS trải dài trong thành phố, kết nối các trung tâm thương mại và văn hóa lớn với nhau như Siam Square, MBK, Emporium, Chatuchak…Có thể mua vé 100 Baht đi lại tất cả các ga BTS trong 1 ngày. Vé trọn gói 3 ngày là 280 Baht.

Tại Hà Nội, những cây cột đỡ dầm tầu chạy đã lừng lững mọc lên bên hồ Hoàng Cầu . Nhiều người hy vọng tuyến Skytrain sẽ sớm lăn bánh từ Ga Hà Nội vào Hà Đông vào năm 2014 …Tuy vậy, giả sử với giá vé 30.000- 50.000VNĐ cho đầu cuối, không biết ai sẽ là hành khách thường xuyên ?

Bản đồ GT Bangkok : các tuyến ( ĐSTC), đường tầu điện ngầm và đường thủy hỗ trợ đường bộ

Khác hẳn với tốc tốc độ tăng trưởng nhanh của tầu trên cao (BTS) . Tầu điện ngầm Bangkok ( MRT) hoạt động từ năm 2004, vẫn phát triển chậm rãi . Hiện MRT chỉ có một tuyến duy nhất – tuyến Blue Line đi từ trạm (ga) Hualamphong qua Silom, Sukhumvit, Ratchadaphisek và khu vực chợ cuối tuần Chatuchak, dừng tại ga Bang Sue. Nhanh và hiệu quả, MRT phối hợp với Skytrain đã mang lại nhiều lợi ích, giảm tải tắc đường Bangkok.

Cho dù BTS và RMT đều chưa tiếp cận với khu trung tâm TP cổ – nơi có Cung điện Hoàng Gia và nhiều ngôi chùa nổi tiếng. Các tuyến cũng chưa tạo thành vòng tròn khép kín, nhưng sự phát triển của nó đầy sức sống và có động lực bền vững. Các tuyến BTS kết nối hầu hết với các trung tâm mua sắm sầm uất, còn tuyến MRT thì lặng lẽ đi ngầm qua khu phố cổ, chui dưới lòng sông kết nối các khu văn phòng cao cấp, các khu chung cư đắt tiền – vốn có sẵn các công trình ngầm sâu 4-5 tầng dưới đất, tạo thành chuỗi các khu đô thị bởi tuyến đường ngầm, nổi tiện lợi. Trong quảng cáo bất động sản, các nhà kinh doanh đã đặt ra những câu hỏi cho khách hàng tiềm năng : “ Bạn đang sống trong một Thành phố năng động nhất châu Á, nhưng có trở ngại ách tắc vào giờ cao điểm. Nếu ngôi nhà của bạn nối với văn phòng làm việc, cơ sở kinh doanh của bạn bằng tuyến đường nhanh chóng, an toàn và tiện lợi …thì bạn có cần phải đắn đo khi mua nó với giá cao không? “

Ở Hà Nội, có đại gia xây hai khu BĐS đắt tiền ở hai đầu Thành phố, họ có thêm ý tưởng nối hai khu với nhau bằng tuyến đường trên cao. Vấn đề là nối một nơi ở (có khu dịch vụ giải trí ) với một nơi ở ( có thêm một giải trí kiểu khác ) làm gì khi mà nhu cầu của người giàu hiện đại là làm việc và hưởng thụ, chứ không chỉ hưởng thụ và hưởng thụ. Cũng giống như quy hoạch giao thông Thành phố, làm đường để mọi người đi lại nhanh hơn để làm việc, học tập hiệu quả hơn, trở nên khôn ngoan và mạnh mẽ hơn. Không phải làm ra những con đường để mua bán nhà xây bên cạnh đường được nhanh hơn.

Bài và ảnh: KTS Trần Huy Ánh