Hội thảo “Đào tạo Kiến trúc sư – Đổi mới và Hội nhập”

33

Nằm trong chương trình kỷ niệm 50 năm truyền thống đào tạo kiến trúc sư, sáng hôm qua, 18/11 tại trường Đại học  Kiến trúc Hà Nội đã diễn ra hội thảo quốc tế với chủ để “Đào tạo Kiến trúc sư – Đổi mới và Hội nhập”. Tới dự đại diện Hội KTS VN có KTS Lê Trọng Bình – Viện trưởng viện Kiến trúc, về phía ĐH Kiến trúc HN có TS. Đỗ Đình Đức – Hiệu trưởng nhà trường,GS Jean Michel – KNOP cùng đông đảo giáo viên đến từ các trường đào tạo kiến trúc trong và ngoài nước.

Bước sang thế kỷ 21, Việt Nam tiến vào thời kỳ hội nhập, không chỉ năng động, sáng tạo hơn mà đã tới lúc cần xem xét lại tư duy và cách thức dạy – học trong nhà trường. ĐH Kiến trúc Hà Nội đã trải qua nửa thế kỷ với truyền thống đào tạo Kiến trúc sư, 42 năm phấn đấu xây dựng và trưởng thành. Trường ĐH KTHN đã và đang phát huy truyền thống vốn có, vượt qua mọi khó khăn chông gai để đạt tới những giá trị lớn lao như ngày hôm nay.

Một số hình ảnh tại hội thảo:

IMG_1357.JPG

IMG_1375.JPG

IMG_1336.JPG

IMG_1435.JPG

IMG_1447.JPG

IMG_1444.JPG

Trích bài phát biểu của TS.Đỗ Đình Đức – Hiệu trưởng trường ĐH Kiến trúc Hà Nội tại hội thảo:

Đại học Kiến trúc Hà Nội: 50 năm – Một chặng đường

TS : ĐỖ ĐÌNH ĐỨC

Hiệu trưởng trường đại học Kiến Trúc Hà Nội

Năm 2011 này, trường Đại học Kiến Trúc Hà Nội kỷ niệm 50 năm truyền thống đào tạo KST. Với ý thức “uống nước nhớ nguồn”, hội thảo “Đào tạo kiến trúc sư – đổi mới và hội nhập” được tiến hành vào dịp Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11 để tiếp nối và tri ân các thế hệ thầy cô giáo, các thế hệ cán bộ, viên chức, người lao động và học viên, sinh viên đã tạo dựng nên truyền thống vẻ vang đó.

Trường ĐHKT Hà Nội được chính thức thành lập ngày 17/9/1969, nhưng trên thực tế truyền thống đào tạo của trường được bắt đầu từ năm 1961. Trong 50 năm đã qua, quá tình đào tạo và phát triển của ĐHKT Hà Nội luôn gắn liền và cùng hòa nhịp sống với đất nước. Nhìn lại lịch sử của trường, có thể thấy rõ những sự đổi thay, cũng giống như quá trình trưởng thành của một con người luôn phải nỗ lực để vượt qua những khó khăn và thử thách.

Những năm 1960 – có thể gọi là thời kì “thai nghén” và chuẩn bị, bắt đầu từ lớp đào tạo KTS do Bộ kiến trúc  tổ chức vào năm 1961 đáp ứng  nhu cầu của đất nước trong thời kì đầu xây dựng XHCN. Sau đó lớp đào tạo kiến trúc sư (vốn đặt địa điểm ở ĐH Bách Khoa) được sát nhập vào ĐH Xây Dựng Hà Nội để hình thành khoa Kiến Trúc – Đô Thị. Đến năm 1969, khoa này được tách ra để thành lập trường ĐHKT Hà Nội thuộc  Bộ Kiến Trúc (nay là Bộ Xây Dựng), đặt cơ sở tại Hà Đông (Hà Tây). Tuy “truân chuyên” như  vậy nhưng có thể nói là cốt cách tinh thần thì ĐHKT Hà Nội được kế thừa tinh hoa từ trường ĐH Mỹ Thuật Đông Dương, khi những lớp kiến trúc đầu tiên được dìu dắt truyền nghề bởi các bậc lão thành như:  KTS Nguyễn Cao Luyện, KTS Hoàng Như Tiếp, KTS Nguyễn Ngọc  Chân, KTS  Trần Hữu Tiềm, KTS Nguyên Văn Ninh, KTS Đoàn Văn Minh… và các bậc tên tuổi như : HS Trần Văn Cẩn, HS Nguyễn Đức Hùng, HS Lương Xuân Nhị, HS  Lê Công Thành…

Những năm 1970 – tiếp theo là một thời kì hết sức khó khăn, khi ĐHKT Hà Nội phải liên tục chuyển địa điểm. Thời gian chiến tranh đánh phá, trường phải sơ tán lên Thanh Oai (Hà Tây), lên Vĩnh Phú, rồi Cao Bằng, sau khi hòa bình lặp lại tiếp tục chuyển về Xuân Hòa, rồi về Chèm (Hà Nội) và cuối cùng năm 1981 mới trở về Hà Đông (khi đó thuộc tỉnh Hà Tây). Tuy phải phiêu bạt nhiều nơi như vậy, nhưng công tác đào tạo vẫn được duy trì và phát triển ổn định. Hàng năm Nhà trường vẫn đào tạo 3 – 4 lớp chính quy và một lớp chuyên tu, với 120 – 150 KTS tốt nghiệp ra trường tham gia công cuộc tái thiêt đất nước sau chiến tranh. Cũng trong giai đoạn này, dù còn rất nhiều khó khăn thiếu thốn về nhân lực và vật lực, song ĐHKT Hà Nội vẫn sẵn sàng chia sẻ lực lượng  để chi viện cho ĐHKT Thành Phố Hồ Chí Minh, giúp trường bạn đứng vững và phát triển sau ngày giải phóng miền Nam thống nhất đất nước (1975). Các lớp kiến trúc sư những năm 1970 – 1980 có nhiều người đang giữ những vị trí chủ chốt về chuyên môn ở các cấp quản lý, các trường và các viện nghiên cứu từ trung ương đến địa phương trong cả nước.

Những năm 1980 – là thời kì ĐHKT Hà Nội phải “tái định cư – tái hòa nhập” tại địa điểm hiện nay – Km 10 Nguyến Trãi Thanh Xuân Hà Nội. Trong hoàn cảnh khó khăn chung  của đất nước do khủng hoảng kinh tế ( 1981 – 1985), nhà trường và khoa Kiến Trúc đã tập trung thực hiện tốt việc bồi dưỡng  và củng cố lực lượng CBGD, duy trì chất lượng đào tạo tránh được những tác động tiêu cực từ bên ngoài. Nhờ vậy ngay khi chính sách đổi mới và mở cửa của Đảng được thực hiện (1986), ĐHKT Hà Nội đã nhanh chóng khôi phục quy mô đào tạo như trước đây, kịp thời đáp ứng nguồn nhân lực cho yêu cầu phát triển đất nước trong lĩnh vực Kiến Trúc và Xây Dựng. Cũng từ giai đoạn này hợp tác Quốc tế được thiết lập, ĐH KT đã có tên trong bản đồ đào tạo kiến trúc sư trên thế giới. Các thầy cô giáo và sinh viên của nhà trường bắt đầu tham gia và giành nhiều giải thưởng rất đáng tự hào ở các cuộc thi trong nước và quốc tế. Nhiều công trình do các kiến trúc sư nhà trường thiết kế được triển khai xây dựng và trở thành biểu tượng của một số thành phố và địa phương…  Năm 1987, Nhà trường mở hệ sau đại học để đào tạo nhân lực có trình độ cao ( Thạc sỹ và tiến sỹ) cho các ngành kiến trúc, xây dựng, quy hoạch và đô thị. Hiên nay các kiến trúc sư giai đoạn 1980- 1990 đều là lực lượng chủ công trên mặt trận Kiến Trúc – Quy Hoạch trên mọi miền đất nước.

Những năm cuối thế kỉ XX (1990 – 2000) có thể được xem là thời kỳ “an cư lạc nghiệp” của ĐHKT Hà Nội, gắn liền với sự phát triển chung của đất nước. Song song với việc tiến hành cải tạo nâng cấp và xây dựng  mới cơ sở vật chất tại chỗ để cải thiện môi trường đào tạo, Trường đã xúc tiến hợp tác liên kết đào tạo với nhiều trường, nhiều địa phương trong cả nước. Trong thời kì này, riêng ngành kiến trúc mỗi năm đã đào tạo 300 đến 350 sinh viên tại Hà Nội, bên cạnh các lớp Kiến Trúc được triển khai tại Huế, vũng Tàu, Thủ Đức, Tuy Hòa… Đội ngũ CBGD được trẻ hóa và bổ sung lực lượng kế cận từ các sinh viên giỏi, tốt nghiệp xuất sắc từ nước ngoài về. Từ năm 1995 đào tạo KTS ngành quy hoạch được tách ra để thành lập khoa Quy Hoạch. Từ năm 1996 khoa Kiến Trúc đã nghiên cứu áp dụng mô hình đào tạo KTS theo xưởng, phối hợp dạy lý thuyết và thực hành theo kiểu truyền nghề theo bốn nhóm kiến thức : Nền tảng Văn hóa, Kiến thức chuyên môn, kỹ năng tác nghiệp và tư duy sang tạo kiến trúc, với phương châm phóng tối đa sáng tạo của sinh viên. Cho đến nay ĐHKT Hà Nội vẫn là trường đầu tiên và duy nhất tại Việt Nam tiếp cận và thực hiện phương thức đào tạọ tiên tiến này. Cố GS. TS Hiệu trưởng Phạm Văn Trình là người để lại dấu ấn đặc biệt trong phát triển mạnh mẽ của nhà trướng trong giai đoạn những năm 1978 – 1993.

Những năm đầu thế kỷ XXI ( từ 2001 đến nay) có thể nói là thời thanh xuân thứ hai của ĐHKT Hà Nội, với đội ngủ CBGD được phát triển cả về trình độ và số lượng, cùng với sự tăng  trưởng cả về quy mô và đi vào chiều sâu. Trường hiện đã có 26 đơn vị thành viên, bao gồm 8 khoa, 1 bộ môn trực thuộc (5 khoa chuyên ngành và 11 mã ngành đào tạo), một viện nghiên cứu, 7 trung tâm, 7 phòng ban, Công ty cổ phần xây dựng và phát triển đô thị, Văn phòng tư vấn và chuyển giao công nghệ xây dựng, trong đó khoa kiến trúc vẫn luôn là mũi nhọn với trên 100 cán bộ giảng dạy thuộc 11 bộ môn (trong đó có 20 phó giáo sư và tiến sỹ  kiến trúc sư, 83 thạc sỹ kiến trúc sư), với 1800 sinh viên theo học ngành kiến trúc. Khoa quy hoạch đô thị và nông thôn với 40 cán bộ giảng dạy ( trong đó 30 người có trình độ phó giáo sư, tiến sỹ, thạc sỹ), gồm 5 bộ môn và 750 sinh viên theo học. Từ năm 2005, Trường đã mở thêm các chuyên ngành Mỹ Thuật công nghiệp ( gồm thiết kế đồ họa, thiết kế nội thất và điêu khắc hoành tráng). Từ năm 2009 bắt đầu triển khai chương trình Kiến trúc cảnh quan ( hợp tác với cộng hòa Pháp) và chương trình tiên tiến ngành kiến trúc (theo chương trình của đại học Notinhham, vương quốc Anh). Mô hình đào tạo KTS theo xưởng tiếp tục được khẳng định và hoàn thiện để nâng cao chất lượng đào tạo và nghiên cứu mới như : Lý thuyết và lịch sử kiến trúc, bảo tồn di sản kiến trúc và đô thị, công nghệ kiến trúc, kiến trúc tiếp cận, chuẩn bị cho một sự đổi mới về chất.

Các chương trình liên kết đào tạo đã từng bước được chuyển giao để hình thành hệ thống cơ sở đào tạo chính quy tại những cơ sở địa bàn quan trọng (khoa kiến trúc ở ĐHKH Huế, ĐHXD Miền Trung ở Tuy Hòa). Tính đến nay đã có 50 tiến sỹ kiến trúc sư, 700 thạc sỹ kiến trúc sư và 9000 kiến trúc sư (trong tổng số gần 1700 kiến trúc sư của cả nước) được đào tạo tại ĐHKT Hà Nội, kiến trúc sư do trường đào tạo đã hoàn thành hàng ngàn công trình được triển khai xây dựng với nhiều công trình có chất lượng tốt đóng góp vào diện mạo kiến trúc nước nhà và nước bạn Lào và Campuchia – đó là sự ghi nhận thành quả hoạt động, thể hiện đẳng cấp, uy tín và chất lượng, khẳng định sự tín nhiệm đối với nhà trường trong đào tạo KTS. ĐHKT Hà Nội rất vinh dự vì có những người thầy được đề nghị và tặng giải thưởng  nhà nước về văn học nghệ thuật ( KTS Lê Hiệp, KTS Nguyến Tiến Thuận…) và nhiều thầy, cô giáo khác đã nhiều lần giành giải thưởng Kiến trúc quốc gia. Cán bộ của trường cũng đã hoàn thành hàng trăm giáo trình, tài liệu giảng dạy, hàng trăm công trình khoa học cấp nhà nước và cấp nhàng với chất lượng tốt. Nhà trường cũng tự hào vì có hàng trăm sinh viên đã giành giải thưởng cao trong các đợt Giải Loa Thành, VIFOTEC và hàng loạt cuộc thi trong nước. Sinh viên kiến trúc và quy hoạch của trường đã giành được hàng chục giải thưởng quốc tế ( trong đó có 3 giải nhất do Hiệp hội kiến trúc sư thế giới trao tặng), góp phần khẳng định vị thế và đẳng cấp của nhà trường trong đào tạo kiến trúc sư trên thế giới. Thầy và trò trường ĐHKT Hà Nội luôn ý thức được vinh dự lớn lao đó để phát huy truyền thống và giữ vững vị thế của mình trước yêu cầu của sự nghiệp Công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và hội nhập quốc tế. Với những thành tích đã đạt được, Nhà trường đã vinh dự  được Bộ xây dựng, Bộ Giáo Dục và Đào Tạo, thành phố Hà Nội và nhà nước tặng thưởng nhiều phần thưởng cao quý, tiêu biểu là : Huân chương lao động hạng nhất, hạng ba các năm 1983, 1986, Huân chương Độc lập hạng nhất, nhì, ba các năm 1991, 1995, 2001 và Huần chương Hồ Chí Minh năm 2006 và hôm nay Trường ĐHKT Hà Nội lại vịnh dự đón nhận bằng khen của Thủ tướng Chính Phủ.

Trải qua nửa thế kỷ truyền thống đào tạo Kiến trúc sư, 42 năm xây dựng và phát triển, trường Đại Học Kiến Trúc Hà Nội luôn nỗ lự phấn đấu vượt qua mọi khó khăn và thách thức để đạt tới những giá trị đích thực và có được sự phát triển như ngày hôm nay. Với bề dày truyền thống, sự năng động và sáng tạo vốn có và ý thức xã hội sâu sắc, có thể khẳng định và vững tin vào tương lai của nhà trường đang phát triển vươn lên những tầm cao mới.

Truyền thống được tạo dựng bởi các thế hệ thầy trò trong quá khứ. Giữ gìn và phát huy truyền thống là trách nhiệm của thế hệ hôm nay. Trong tương lai thuộc về các đồng nghiệp trẻ và các em sinh viên đang tiến bước trên con đường học thuật và sáng tạo. Hãy giữ cho Tâm luôn Sáng, Trí luôn Tinh, chấp nhận và vượt qua thử thách, vì một nền NGHỆ THUẬT KIẾN TRÚC VIỆT NAM, vì sự phát triển của sự nghiệp đào tạo Kiến trúc sư, của Đại Học Kiến Trúc Hà Nội rất đỗi tự hào của chúng ta./.

Bài và ảnh: Thái Linh – Kienviet.net 

____________________________________________________________

Mời quý vị độc giả đón đọc các bài dẫn luận hội thảo về phương thức giảng dạy kiến trúc trong xu thế hội nhập của của các đại biểu tham gia trong thời gian tới. Chân thành cảm ơn !