Đô thị thiếu bản sắc văn hóa, đặc trưng vùng miền

94

Cả nước ta hiện có 755 đô thị, dự kiến chỉ vài thập kỷ nữa là số dân đô thị Việt Nam sẽ chiếm một nửa dân số cả nước. Tốc độ phát triển mạnh mẽ của đô thị đang tạo ra những thách thức to lớn trong công tác quản lý, quy hoạch, kiến trúc…

Đô thị đối mặt với nhiều thách thức

35_930887370_vh21.jpg

Kiến trúc “tân cổ giao duyên” ở làng cổ Đường Lâm

Có thể thấy, bên cạnh những thành tựu đã đạt được của công tác phát triển, thời gian qua, hệ thống đô thị Việt Nam còn tồn tại nhiều thách thức như: tốc độ tăng trưởng và đô thị hóa cao tại các đô thị đã dẫn đến sự mất cân đối trong khả năng đáp ứng của hệ thống hạ tầng kỹ thuật.

Tại hội nghị “Đô thị Việt Nam thân thiện môi trường – phát triển bền vững” vừa được tổ chức tại Hà Nội, bà Phan Thị Mỹ Linh, Cục trưởng Cục Phát triển đô thị (Bộ Xây dựng) cho rằng: Đô thị Việt Nam đang đứng trước các vấn đề lớn của quá trình đô thị hóa và phát triển như dịch cư, chênh lệch giàu nghèo, nhà ở, việc làm, liên kết đô thị – nông thôn, tiết kiệm nguồn tài nguyên thiên nhiên, và các vấn đề mới nảy sinh mang tính toàn cầu như hội nhập, cạnh tranh đô thị, biến đổi khí hậu…”.

Tỷ lệ đất dành cho giao thông đô thị còn thấp, mạng lưới giao thông tại các đô thị lớn chưa đủ khả năng phục vụ nhu cầu đi lại và vận chuyển, tình trạng tắc nghẽn xảy ra thường xuyên, tỷ lệ vận tải hành khách công cộng còn thấp.

                               Rác thải bị dồn ứ trên đường.

Môi trường chưa được kiểm soát chặt chẽ: xử lý nước thải sinh hoạt, sản xuất tại nhiều nơi chưa được đầu tư xây dựng, tỷ lệ bãi chôn lấp chất thải hợp vệ sinh còn thấp. Nhiều đô thị chưa quan tâm đến khí thải và tiếng ồn trong đô thị.

Một số đô thị, công trình xây dựng còn thiếu bản sắc. Các đô thị đặc thù ven sông, hồ, biển và miền núi chưa thể hiện rõ ý tưởng khai thác không gian, chưa phản ánh rõ nét bản sắc văn hóa, đặc trưng của từng vùng, miền, trong quy hoạch và kiến trúc.

Có ý kiến cho rằng trong cơn sốt phát triển theo kinh tế thị trường, đô thị Việt Nam trông giống như một công trường xây dựng lớn, khá hỗn độn. Nguyên nhân một phần do công tác quản lý đô thị chưa theo kịp thực tiễn phát triển như khả năng dự báo của công tác quy hoạch chưa đáp ứng xu thế phát triển đô thị.

                            Hình ảnh bộ mặt xấu xí của đô thị.

Phát triển các khu đô thị mới chưa xuất phát từ quy hoạch, kế hoạch. Tình trạng lãng phí đất đai chưa được khắc phục, hiệu quả đầu tư xây dựng còn thấp ảnh hưởng đến phát triển bền vững và diện mạo đô thị.

Tại hội nghị, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trịnh Đình Dũng cũng thừa nhận: Quy hoạch đến năm 2015, cả nước sẽ có khoảng trên 870 đô thị, tăng khoảng 125 đô thị so với hiện nay, với yêu cầu phát triển hệ thống đô thị đồng bộ, hiện đại, bền vững, trong bối cảnh đất nước ta đang phải chịu ảnh hưởng nặng nề của suy thoái kinh tế thế giới và tác động tiêu cực của biến đổi khí hậu toàn cầu, đây thực sự là khó khăn, thách thức đối với tất cả các đô thị.

Giá bất động sản bị thổi phồng

Trong bản Đánh giá đô thị Việt Nam, ông Dean Cira, Chuyên gia trưởng – Điều phối viên Ban đô thị của Ngân hàng Thế giới tại Việt Nam cho biết: Là quốc gia có thu nhập thấp và đô thị hóa nhanh chóng nhưng Việt Nam có rất ít khu ổ chuột đô thị. Nhưng chênh lệch lớn giữa “giá đất do Chính phủ quy định” và “giá thị trường” là một nguyên nhân của những méo mó và các “nút cổ chai” trên thị trường đất đai.

Giá bất động sản ở Hà Nội và TP.HCM cao hơn nhiều so với những thành phố tương đương ở châu Á. Đất nền thể hiện mức giá cao hơn gần 1.000 lần mức tiền thuê nhà hằng tháng ở cùng địa điểm.

Chênh lệch lớn bất thường này gợi ý rằng, có lẽ chỉ 5% dân số Hà Nội có đủ khả năng mua bất động sản với mức giá bị thổi phồng như vậy. Ông cũng khuyến cáo: Có dấu hiệu các tỉnh đang hướng tới cách tiếp cận tốn kém hơn, mạo hiểm hơn là: xây dựng đô thị mới và hướng đến các dự án bất động sản cao cấp mà không dựa trên chiến lược đô thị hòa nhập có tính đến nhu cầu thị trường, lợi ích…

Gạt ra ngoài những lý thuyết và cách làm quy hoạch lỗi thời, cần hướng về một nền quy hoạch đô thị phục vụ nhân dân, đáp ứng tốt nhất nhu cầu của người dân, tạo lập nên các đô thị Việt Nam giàu bản sắc, hiện đại, tạo nên môi trường sống đô thị văn minh, thân thiện với môi trường, nhưng không làm lu mờ những đặc điểm lịch sử, di sản văn hóa, từ đó đóng góp mạnh mẽ cho sự phát triển của đất nước.

Trong cơn sốt phát triển theo kinh tế thị trường, đô thị Việt Nam trông giống như một công trường xây dựng lớn, khá hỗn độn.

Theo Báo văn hóa