Vấn đề quan tâm: Cần giải pháp đồng bộ hơn là những cây cầu đơn lẻ?

52

Dù ách tắc vẫn xảy ra nhưng về tổng thể hệ thống hạ tầng giao thông của Paris nói riêng và nước Pháp nói chung đẹp và vận hành tương đối tốt. Hệ thống này luôn hướng tới việc phát triển các giải pháp đồng bộ và đa dạng vận hành song song.

QuangTruong1.jpg.png

Tại các thành phố lớn, vai trò của giao thông công cộng (metro, bus và tàu điện…) cực kỳ quan trọng, nhất là các khu vực trung tâm. Đi xe hơi cá nhân vào đây rất đắt (phí đỗ xe cao) và mất thời gian kể cả khi không tắc đường do tốc độ lưu thông chậm và phải tìm chỗ đỗ xe. Trong khu phố cổ, kể cả bên ngoài các tuyến dành riêng cho người đi bộ thì người đi bộ vẫn được ưu tiên. Ở đây bị cấm dùng còi, trừ khi là xe rước cô dâu chú rể trong đám cưới.

Các bãi đỗ xe ở trung tâm phần lớn là ngầm và những bãi đỗ quy mô thường nằm bên dưới các quảng trường, công viên hoặc vườn hoa trong những dự án cải tạo chỉnh trang và kết nối đa mục đích.

Đèn chiếu sáng và trạm cho xe điện với thiết kế đương đại tương phản một cách thú vị với các tòa nhà cổ xung quanh nhà ga ô

Trong thiết kế giao thông đô thị, điều cần quan tâm là phải tạo nên các đại lộ hoặc tuyến phố như một chuỗi không gian công cộng với cây xanh và các hoạt động giao tiếp cởi mở gắn liền hai bên, trong các tòa nhà và trên vỉa hè, chứ không chỉ quan tâm đến chức năng giao thông như một mối ưu tiên thái quá vốn hay tạo thành đường với nhiều yếu tố chia cắt. Sự thuận tiện trong liên hệ qua lại giữa hai bên đối với người đi bộ là rất quan trọng. Điều này hơi ngược với thực tế và tư duy thiết kế ở Việt Nam, vốn ám ảnh bởi sự lộn xộn, tình trạng ách tắc và các hoạt động tự phát hai bên đường nên có xu hướng nhấn mạnh giải quyết vấn đề lưu lượng phương tiện và “lập lại trật tự” qua các dải ngăn cách và cấm đoán hoạt động vỉa hè (cafe, hàng rong…).

QuangTruong3.jpg

                                                Cầu đi bộ ở Paris

Dấu ấn kết hợp trong công việc thiết kế công trình giao thông giữa các kỹ sư và KTS hoặc designer là rất rõ nét, đặc biệt là tại các cầu vượt, vách ngăn chống ồn và tạo cảnh quan hai bên đường cao tốc, đèn chiếu sáng, trạm dừng xe bus, hệ thống nhận dạng cho người tàn tật… đến các mẫu phương tiện công cộng. Việc thiết kế không chỉ nhấn mạnh vẻ đẹp chung chung mà còn cố gắng tạo bản sắc riêng, do đó hiếm thấy những nhân bản hàng loạt nhàm chán. Sự kết hợp ngôn ngữ đồ họa quảng cáo, chẳng hạn trên xe bus hay tàu điện đôi khi đem lại những ấn tượng rất sống động và thú vị cho thẩm mỹ đô thị.

QuangTruong4.jpg

       Tàu điện với hình dạng ẩn dụ thú vị ở thành phố cảng Marseille (Pháp)

Về các cây cầu vượt tại Pháp, có thể nói chúng rất đẹp, thanh thoát và có phong cách. Tuy nhiên, tại Pháp hay các nước châu Âu, ở các thành phố cổ nói chung họ thường làm hầm vượt để bớt ảnh hưởng tới cảnh quan mà hiếm khi xây câu vượt (trừ trường hợp tại đầu các cây cầu hoặc ở vùng ngoại vi). Ngoài ra, việc trông đợi quá nhiều vào cầu vượt như một giải pháp tình thế có thể đẩy các phương tiện giao thông từ nút tắc này đến chỗ tắc khác nếu thiếu vắng một giải pháp cơ bản đồng bộ.

QuangTruong5.jpg

         Quảng trường ở Annecy (Pháp) và trạm cho tàu điện ở Lyon (Pháp)

KTS. Lê Phước Anh
Nguồn ảnh: Tác giả
Theo tạp chí Kiến trúc Việt Nam số 09/2011