Từ ngôi nhà rắc rối đến ngôi nhà thông minh

316

Hãy bắt đầu bằng câu nói nổi tiếng “Ngôi nhà là cái máy để ở” (tạm dịch từ nguyên văn: A house is a machine for living in). Câu của Le Corbusier để nói kiến trúc trong thời đại công nghiệp, trọng công năng hơn hình thức. Tôi cho rằng đúng là vậy.

Một ngôi nhà là một cái máy phức tạp. Nó chứa đựng trong mình rất nhiều hệ thống kỹ thuật khác nhau nhằm phục vụ cho cuộc sống của con người sống trong đó.

Chúng ta ai cũng có thể gọi tên gần hết các hệ thống này: cấp điện, chiếu sáng, cấp nước, thoát nước, hệ thống lạnh, hệ thống điện thoại, hệ thống truyền hình. Hơn thế nữa, một ngôi nhà ngày nay thực sự phức tạp hơn với nhiều hệ thống tiên tiến và rối rắm: truyền hình cáp, hệ thống internet, hệ thống điều khiển thông minh. Như vậy, trong thiết kế công trình nhà ở (nhà và chung cư), ngoài việc quan tâm nhiều đến kiến trúc và nội thất, việc thiết kế các hệ thống kỹ thuật này cũng là một điểm rất quan trọng để đảm bảo cho ngôi nhà hoạt động hoàn hảo.
 nha_khongday.jpg

Một hệ thống mạng phủ sóng không dây sẽ hỗ trợ tốt công việc và giải trí cho cả gia đình.

Thế giới công nghệ thay đổi liên tục trong vòng 15 năm gần đây. Vì vậy, thiết kế của nhà ở cũng phải tiến hoá liên tục để phù hợp với công nghệ. Chúng ta vừa mới biết đến kết nối internet theo hình thức “dial-up” thông qua đường dây điện thoại với một “modem” thì đã thấy xuất hiện kết nối băng thông rộng ADSL rồi đến cáp quang. Chúng ta vừa mới quen với hình thức kết nối internet có dây thì công nghệ không dây xuất hiện. Tốc độ kết nối internet ngày một nhanh, giá thành ngày một rẻ.
 
Tôi vẫn nhớ khoảng thập niên 90, trên mỗi nóc nhà đều có cột anten thu sóng truyền hình, trên nóc những chung cư là một rừng anten rối rắm. Dần sau đó, một số được thay bằng chảo parabol. Một giai đoạn sau, truyền hình cáp xuất hiện với nhiều nhà cung cấp khác nhau. Những nóc nhà, những nóc chung cư trở nên “sạch sẽ” hơn. Đây thực sự là một bước tiến dài. Với hệ thống truyền hình cáp, chúng ta sẽ dễ dàng thiết kế hệ thống tivi đến từng phòng riêng một cách dễ dàng. Với chung cư, hệ thống cáp sẽ được thiết kế và lắp đặt thành một trục kỹ thuật đứng và được phân nhánh theo từng tầng và đến từng phòng một cách dễ dàng.
 
Trong những năm gần đây, hệ thống điều khiển thông minh trong nhà bắt đầu được ứng dụng nhiều. Hệ thống này có thể áp dụng được cho nhà ở riêng lẻ cũng như chung cư. Với hệ thống này, chúng ta có thể kiểm soát và điều khiển các chức năng hoạt động của ngôi nhà thông qua một đầu mối thiết bị điều khiển. Trong một tương lai rất gần, một ngôi nhà thông minh có thể được điều khiển thông qua iPhone hoặc các thiết bị di động chạy hệ điều hành Android. Tất cả đều không dây.
 
Đó là chuyện của tương lai hoặc một tí gì đó hơi quá sức tưởng tượng. Còn ngay lúc này, việc thiết kế và thi công hệ thống kỹ thuật cho một ngôi nhà hay căn hộ vẫn theo một cách thức truyền thống, đó là hệ thống dây được luồn trong ống và ống được chôn trong tường. Điểm kết nối tổng của hệ thống được tính toán và bố trí ở vị trí phù hợp và thông thường là gần vị trí tiếp xúc bên ngoài của ngôi nhà, để khi cần thay đổi nhà cung cấp dịch vụ, chủ nhà chỉ cần cho phép nhà cung cấp dịch vụ mới kết nối tại điểm này. Hệ thống trong nhà vẫn bình thường, không phải thay đổi.
 
Để làm được điều này, hệ thống vẫn phải được bố trí, thiết kế và tính toán phù hợp theo công năng bởi kiến trúc sư và kỹ sư. Có như thế chúng ta mới có được một hệ thống đúng chuẩn với dây đúng kích thước và chịu đúng công suất. Hệ thống sẽ không bị nhiễu và cho chất lượng tín hiệu tốt nhất. Và chúng ta sẽ không phải bận tâm về việc phải thay lại hệ thống dây vì chúng không hợp chuẩn.
 
Hoặc một chút tiên tiến hơn, một số hệ thống trong nhà ở có thể được vô tuyến hoá. Cụ thể đó là hệ thống điện thoại, hệ thống internet và hệ thống truyền thông đa phương tiện. Nhờ hệ thống không dây, việc thiết kế và thi công cũng đỡ phức tạp hơn. Việc sử dụng hay thay đổi cũng trở nên rất linh hoạt. Trong ngôi nhà lúc này, chúng ta chỉ cần một điểm kết nối tổng cho các đường dây tín hiệu bên ngoài vào nhà. Từ điểm này, đối với internet, chúng ta sử dụng modem ADSL phát không dây cho toàn ngôi nhà. Thậm chí, chúng ta cũng có thể thay thế modem ADSL không dây bằng một thiết bị truyền thông đa phương tiện, vừa có chức năng như một modem ADSL vừa có chức năng lưu trữ lớn và chia sẻ như thiết bị Time Capsule của Apple. Đây sẽ là một cổng thông tin cho toàn bộ ngôi nhà. Các thiết bị điện tử cá nhân khác như máy vi tính, hệ thống loa hay tivi (kết hợp với thiết bị Apple TV) cũng đều có thể truy cập không dây và chia sẻ thư viện với nhau. Máy vi tính của bạn cũng có thể chiếu phim lên tivi thông qua hệ thống này. Toàn bộ đều không dây.
 
Đối với điện thoại, chúng ta sử dụng các loại điện thoại “một mẹ nhiều con”. Tín hiệu điện thoại chỉ cần máy mẹ là các máy con cũng nhận được thông qua bộ phát vô tuyến từ máy mẹ. Loại máy này có thể mở rộng được đến bảy hoặc tám máy con.
 
Trên đây là một số tiến bộ của hệ thống kỹ thuật trong nhà ở mà chúng ta có thể áp dụng được với chi phí đầu tư phải chăng, và kỹ thuật xây dựng đơn giản hơn rất nhiều so với hệ thống truyền thống. Việc sử dụng, thay đổi hay sửa chữa hệ thống cũng đơn giản, không bao giờ phải đục đẽo tường để sửa chữa hệ thống dây.
 
Các hệ thống kỹ thuật trong nhà ở sẽ còn tiến hoá rất nhiều trong tương lai rất gần. Về phần mình tôi cũng chỉ đang cố gắng hình dung xem nó sẽ đi đến đâu để hiểu những khả năng phát triển tiếp theo của kiến trúc.
 
Bài: KTS Trần Thái Nguyên Ảnh: TL – Theo Landtoday

1 BÌNH LUẬN