Thông cáo báo chí “Diễn đàn Kiến trúc sư Châu Á lần thứ 16 – Forum Arcasia 16”

125

 Ngày 15/8/2011 tại TP. Đà Nẵng, Hội KTSVN đã tổ chức họp báo để chính thức thông báo về Cuộc họp thường niên của Hội đồng Kiến trúc sư Châu Á (ARCASIA) lần thứ 32 và Diễn đàn KTS Châu Á lần thứ 16 (Forum Arcasia 16)  lần đầu tiên được tổ chức ở Việt Nam từ ngày 15 đến ngày 19/8/2011 tại TP.Đà Nẵng. Đến dự cuộc họp có đông đảo các nhà báo đại diện cho các báo, tạp chí và truyền hình của trung ương và địa phương. Về Diễn đàn KTS Châu Á lần thứ 16 trong các ngày 18 và 19/8/2011 với chủ đề: Đô thị Châu Á thế kỷ XXI, Hội KTSVN đã ra Thông cáo báo chí và nội dung liên quan đến Diễn đàn này như sau:

 FORUM ARCASIA là Diễn đàn khoa học, mang tính chất mở về một chủ đề nhất định đã được các Hội thành viên của Hội đồng Kiến trúc sư Châu Á nhất trí thông qua từ trước. Diễn đàn ARCASIA là cơ hội  để đông đảo KTS đến từ nhiều quốc gia trên thế giới cùng chia sẻ quan điểm, kinh nghiệm trong thiết kế kiến trúc và đô thị nhằm hướng tới những sáng tạo mớí.  

 Năm nay, Diễn đàn ARCASIA 16 được tổ chức tại Furama, Đà Nẵng Việt Nam từ ngày 18 đến 19 tháng 8 với chủ đề:

“Đô thị châu Á trong thế kỷ XXI”.

Tới  dự  Diễn đàn ARCASIA 16 có đại diện của Chính phủ Việt  Nam, Lãnh đạo Thành phố Đà Nẵng; Chủ tịch Liên hiệp Hội KTS quốc tế (UIA); Chủ tịch Hội đồng KTS Châu Á (ARCASIA), đại diện cho 17 thành viên của ARCASIA  (Trung Quốc, Hồng Kông, Indonesia, Ấn Độ, Nhật Bản, Srilanca, Inđônêxia, Hàn Quốc, Mông Cổ, Ma Cao, Malaysia, Pakistan, Philippines, Singapore, Nepal, Thái Lan và Việt Nam), đại biểu của 3 Hội Kiến trúc và Xây dựng Lào, Campuchia và Mianma với tư cách là dự thính và các KTS, các nhà khoa học đến từ Châu Âu, Bắc Mỹ cùng các nhà báo và đông đảo KTS Việt Nam.

Chúng ta đều biết, Châu Á là một lục địa đa dạng về văn hóa, khí hậu và địa hình cảnh quan thiên nhiên. Bước vào thế kỷ XXI, các đô thị Châu Á biến đổi rất nhanh trên nhiều phương diện, trở thành trung tâm tăng trưởng kinh tế hiệu xuất cao, nhưng đồng thời những giá trị  kiến trúc và văn hóa đô thị truyền thống có nguy cơ bị mai một. Rõ ràng, các đô thị châu Á đang đứng trứớc những cơ hội to lớn, những thách thức không nhỏ mà quá trình toàn cầu hóa mang lại cùng những cảnh báo không mấy lạc quan của hiện tượng biến đổi khí hậu toàn cầu. Làm thế nào để các đô thị châu Á, nhất là ở những nước phát triển sau, trong đó có Việt Nam, hội nhập, phát triển hiện đại mà vẫn phát huy được những giá trị văn hóa kiến trúc và đô thị địa phương phong phú, để đô thị mãi là môi trường sống tốt.

Đây là những vấn đề được giới KTS trên thế giới quan tâm. Và cũng là chủ đề chính của Diễn đàn ARCASIA 16 ở Đà Nẵng  Việt Nam.

Diễn đàn ARCASIA 16 được tổ chức thành 3 phiên họp. Mỗi phiên bàn đến một chủ đề cụ thể.

Ở phiên thứ nhất, những vấn đề chung về lý luận và thực tiễn phát triển kiến trúc và đô thị châu Á được đề cập dưới chủ đề: “Toàn cầu hóa và sự phát triển đô thị ở châu Á”. Trong đó một số vấn chính được các diễn giả nêu lên là: Những thách thức của toàn cầu hóa, của biến đổi khí hậu đối với phát triển đô thị và trong hành nghề kiến trúc ở châu Á.

Cụ thể hơn, có thể tìm thấy những kiến giải sắc sảo và thú vị, chẳng hạn như của KTS Richard Hawkin, đến từ Công ty Foster+ Farnest của Anh quốc về thành phố như một cơ thể sống, năng động, có khả năng chuyển hóa, thích nghi để phát triển và điều gì làm nên một thành phố vĩ đại. Đó chính là: Sáng tạo, Khả năng tiếp cận, Kết nối, Sống động và Bền vững. Hay của TS.KTS Ngô Viết Nam Sơn, Hoa Kỳ nói về việc thiết kế sao cho tương hợp với  sự thay đổi của đô thị;  cân bằng âm dương trong đô thị; xử lý mật độ xây dựng cao với chất lượng môi trường; chia sẻ lợi ích đô thị và việc tạo động lực tự nhiên cho phát triển đô thị.

Vấn đề đô thị Việt Nam trong thế kỷ XXI được PGS.TS.KTS Trần Trọng Hanh nhấn mạnh những đặc điểm và bài học quan trọng về phát triển đô thị trong thời kỳ chuyển đổi nền kinh tế, trên cơ sở đó lựa chọn mục tiêu phát triển bền vững cho các đô thị Việt Nam trong thế kỷ XXI như là những gợi ý để các KTS quốc tế cùng trao đổi.

Phiên thứ hai tập trung bàn về “Xu hướng phát triển kiến trúc đô thị hiện đại châu Á” trong đó Kỹ thuật và Công nghệ tiên tiến kết hợp với Văn hóa được nhìn nhận là bí quyết thành công trong phát triển kinh tế-xã hội cũng như trong sáng tạo kiến trúc đô thị có bản sắc. Kiến trúc là môi trường nhân tạo, cần phải phát triển hài hòa, công bằng và thân thiện với môi trường tự nhiên. Đó chắc chắn là quan niệm và cách làm đúng để tạo dựng môi trường  cư trú thật sự an toàn và có chất lượng cho con người. Ở đây, các vấn đề về chính sách  và quản lý có ý nghĩa quan trọng. Bài học từ thực tiễn xây dựng đô thị châu Á, đặc biệt trước thách thức của thiên tai, của biến đổi khí hậu, các xu hướng phát triển kiến trúc xanh hiện đại có những giá trị tích cực được nhiều diễn giả nêu lên, phân tích và trao đổi.

Cụ thể hơn, GS. KTS Zhu Wenyi, Trung Quốc phân tích 3 thập kỷ đô thị hóa nhanh tại Trung quốc dước góc độ kiến trúc, nhất là kiến trúc siêu cao tầng trong đô thị  nhằm tìm ra các quy luật của quá trình phát triển nhanh ấy, như là những bài học để tham khảo. Đối với việc ứng phó thảm họa  thiên nhiên, ngoài kinh nghiệm sâu sắc của Nhật Bản, GS.KTS Endy Subijono, Indonesia, một quốc gia có nhiều kinh nghiệm trong việc phòng chống và khắc phục thiên tai cung cấp một cái nhìn toàn cảnh về chu trình thảm họa và các giai đoạn quan trọng cần phải chú ý, đặc biệt là  giai đoạn ứng phó khẩn cấp  và chưong trình phục hồi sớm, trong đó KTS đóng vai trò như một người lãnh đạo. Trở lại với các xu hướng  kiến trúc hiện đại, KTS Võ Trọng Nghĩa, Việt Nam nói về Kiến trúc xanh như một xu hướng tất yếu  với những giải pháp thiết kế thực tiễn tại Việt Nam. Dùng tre làm ngôn ngữ kiến trúc, KTS Võ Trọng Nghĩa nhấn mạnh, không chỉ là vật liệu trang trí, tre được sử  dụng như một kết cấu, tạo nên một công trình hoàn chỉnh, độc đáo và phù hợp với phong thổ, con người và văn hóa của từng vùng, miền. Nói cách khác là đồng nghĩa với việc dùng tre kiến tạo nên giá trị văn hóa mang tính bản địa.

Phiên thứ ba đi sâu vào vấn đề “Bản sắc kiến trúc đô thị hiện đại ở châu Á” hay nói cách khác, đó chính là vấn đề văn hóa kiến trúc hiện đại châu Á. Rõ ràng hình thái kiến trúc đô thị phản ánh rõ nét nhất văn hóa của người dân đô thị. Ở châu Á, đặc điểm đa dân tộc và đa văn hóa đã tạo nên bản sắc kiến trúc đô thị truyền thống. Bản sắc đô thị hiện đại châu Á ngày nay định hình như thế nào, có tiếp tục khẳng định được hệ thống “Giá trị châu Á” như những tài nguyên  nhân văn cần được khai thác trong phát triển đô thị hiện đại theo hướng toàn cầu hóa hiện nay hay không là vấn đề thu hút sự quan tâm của nhiều người, trong đó có các KTS. Các diễn giả tập trung vào việc chia sẻ  các kết quả nghiên cứu và kinh nghiệm bảo tồn, phát huy giá trị các di sản kiến trúc cũng như các giá trị văn hóa bản địa của các các quốc gia châu Á trong quy hoạch, thiết kế đô thị và kiến trúc.

Nhiều vấn đề hấp dẫn được đề cập, chẳng hạn KTS Man-Wai NG Dany, Hông Kông nói về tính đa dạng trong hài hòa của kiến trúc châu Á như một giá trị cần phát huy trước ảnh hưởng của toàn cầu hóa. Tác giả nhấn mạnh, bản sắc kiến trúc của các thành phố châu Á  có thể được phát triển theo hướng đa dạng hóa kết hợp giữa các đặc điểm địa phương và quốc tế.

Cụ thể hơn, TS. KTS Chrítian Pedelahore De Loddis, Cộng hòa Pháp coi kiến trúc và quy hoach đô thị là tâm điểm trong sự hình thành bản sắc hữu hình và vô hình, thiết thực và tượng trưng. Trên quan điểm đó,  tác giả đi sâu xem xét và phân tích quá trình lịch sử hiện đại hóa không gian văn hóa đô thị trong thế kỷ XX qua trường hợp Việt Nam, đồng thời chỉ ra 3 thời điểm đánh dấu 3 khuynh hướng kiến trúc ở Việt Nam. Đây là những gợi ý tranh luận thú vị và chắc chắn bổ ích đối với việc đánh giá giá trị kiến trúc đô thị Việt Nam hiện đại.

Tóm lại, Diễn đàn ARCASIA 16 mang tính chất mở nên không có kết luận. Nhưng có thể nhận thấy qua gần 40 bài viết gửi đến Diễn đàn:  Sự đa chiều và nhiều cách tiếp cận khác nhau trong phát triển kiến trúc và đô thị cũng như sự đa dạng của kiến trúc và đô thị châu Á trong quá khứ và hiện tại trước ảnh hưởng của toàn cầu hóa; Tính đa dạng và năng động trong phát triển kiến trúc và đô thị châu Á thể hiện ở chỗ phát triển hiện đại trong khi vẫn duy trì tính bảo thủ, tiếp tục con đường truyền thống, trong khi vẫn đón nhận những công nghệ mới, tiên tiến của thế giới,…

Hy vọng mỗi người đến với Diễn đàn ARCASIA 16 ở Đà Nẵng đều tìm thấy cho mình những điều bổ ích./.