Xin đừng đánh tráo ký ức

40

Mấy ngày nay, dư luận đang bàn tán về dự án cải tạo cầu Long Biên  để trở thành Bảo tàng nghệ thuật đương đại ngoài trời của một nữ KTS Việt kiều. Dự án này đã được tác giả trình bày tại một hội thảo do Hội Quy hoạch phát triển đô thị Việt Nam tổ chức.

CLB.jpg

    Theo dự án, cầu Long Biên sẽ được cải tạo như nâng cầu lên 3m để thuận tiện cho giao thông thủy; thân cầu được gắn kính trong suốt và trưng bày một đầu tàu máy hơi nước để cho du khách tham quan với nhiều toa làm quán café, nhà hàng ẩm thực, bán đồ lưu niệm.v.v và v.v… Ngoài ra còn có 3 công trình kèm theo để tạo thành một tổ hợp nghệ thuật, gồm: Công viên nghệ thuật ở bãi giữa sông Hồng; tháp Sen- bảo tàng nghệ thuật đương đại ở bờ phải sông Hồng và Bảo tàng cổ vật là công trình tháp nước hàng Đậu được cải tạo.

   Theo tác giả, sau khi dự án hoàn thành, dự kiến trong khoảng 10 năm với nguồn vốn đầu tư là 4.680 tỷ đồng, cầu Long Biên sẽ trở thành điểm du lịch hấp dẫn nhất Thủ đô và trở thành bảo tàng nghệ thuật đương đại dài nhất thế giới?!

6435-20110719121649_c2.jpg

6434-20110719121542_c1.jpg

Lớp áo mới theo phương án trình bày

   Trước hết, xin ghi nhận tình cảm của tác giả đối với cầu Long Biên và với Thủ đô Hà Nội. Thế nhưng, nếu bình tâm sau những xúc động nhất thời bởi sự hoành tráng của dự án, thì ta thấy gì ở đồ án nghệ thuật này. Cầu Long Biên do Gustave Eiffel, tác giả của Tháp Eiffel-Paris nổi tiếng, thiết kế và được xây dựng hoàn thành vào năm 1902, cách đây đã hơn một thế kỷ. Cầu có 19 nhịp dầm thép đặt trên 20 trụ bê tông cao tới 40 m (tính từ móng), phần cầu thép dài 1.682m, đường dẫn xây bằng đá dài 896m, ở giữa là dành cho xe lửa, hai bên cầu là phần đường dành cho xe cơ giới và người đi bộ. Với cấu trúc như vậy, thời đó, cầu Long Biên đã trở thành một trong bốn cây cầu thép lớn nhất thế giới và có độ dài đứng thứ hai thế giới, sau cầu Brooklyl của nước Mỹ. Còn với người dân Thủ đô, thì hình dáng cây cầu với các nhịp nhấp nhô mang hình tượng một con rồng đang trườn mình trên dòng sông Hồng đỏ nặng phù sa, đã trở thành biểu tượng, thành ký ức, là nhân chứng lịch sử của một thế kỷ Hà Nội hào hùng và bi tráng. Với ý nghĩa lịch sử và nghệ thuật, cầu Long Biên xứng đáng là di sản văn hóa của Hà Nội và cả nước. Trong cuộc kháng chiến chống xâm lược, 14 lần cầu bị đánh phá mang tính hủy diệt. Bảy nhịp cầu sắt và bốn trụ cầu bị phá hủy, 1.500m cầu bị hư hỏng nặng. Nhưng cầu vẫn đứng vững và sau đó được sữa chữa bằng các dầm thép có khẩu độ ngắn đặt trên các trụ cầu mới cho đến ngày nay.

cd13longbien1thay.jpg

Cầu Long Biên từng bị Mỹ hủy hoại bằng nhiều đợt ném bom.

Bây giờ, khi Hà Nội phát triển, chúng ta đã có thêm nhiều cây cầu mới hiện đại, gánh vác nhiệm vụ giao thông cho cây cầu Long Biên cũ kỹ, già nua. Nhưng không vì thế mà phá bỏ, hay biến cây cầu lịch sử này thành một thứ nghệ thuật gì đó của thời hiện đại. Hãy để cầu Long Biên được giữ nguyên vẹn hình dáng như hiện nay, cũng không cần phải phục dựng lại những nhịp cầu bị chiến tranh tàn phá, vì đó là chứng nhân của tội ác, để  giáo dục thế hệ con cháu chúng ta hiểu được cái giá của hòa bình là thế nào. Cầu Long Biên là bảo tàng sống, là ký ức của đô thị Hà Nội, của người dân Thủ đô. Và vì thế xin đừng đánh tráo ký ức! Có chăng, xin hãy đầu tư để giữ cho cây cầu bền vững, không bị xuống cấp. Hãy cải tạo để mặt cầu đừng gập gềnh, nhấp nhô như bây giờ. Hãy chịu khó sơn các nhịp cầu thép để chống rỉ và để cầu luôn tươi mới. Hãy để cho du khách tham quan cầu trên các toa kéo bằng đầu máy hơi nước của thế kỷ 19, với đầy đủ tiện nghi phục vụ, để họ có thể bình yên mà nhâm nhi ly café và ngắm hoàng hôn với những cánh buồm trôi trên dòng sông Hồng dữ dội và thơ mộng. Hãy biến hai bên cầu thành đường đi bộ và xe đạp, và dọc con đường đó sẽ có chỗ để các nghệ sỹ đường phố trình diễn nghệ thuật, vài kios nhỏ bán hoa, giải khát hay đồ lưu niệm để trai gái mua tặng nhau… Và ở hai đầu cầu sẽ có chỗ cho thuê xe đạp, xe đạp đôi để du khách dễ dàng đi lại. Còn bãi giữa sông Hồng xin đừng đắp cao hay kè bờ gì đó. Hãy khơi thông dòng chảy để dòng sông không bị ô nhiễm, bị bức tử  bởi nước thải và rác thải. Hãy trả lại dòng sông màu đỏ phù sa thân thuộc và màu xanh mướt của cánh đồng ngô. Còn sau này, nếu thực hiện dự án TP sông Hồng, thì có thể biến nơi đây thành công viên với cây xanh, hoa lá, những kiến trúc nhỏ phục vụ nghỉ ngơi, giải trí… để người dân Hà Nội khỏi quay lưng lại với dòng sông như bây giờ. Về đêm, cầu Long Biên sẽ trở nên sống động, lung linh bởi nghệ thuật chiếu sáng.  Tất cả chỉ giản dị thế thôi!

longbien4artistphuong.JPG

Cầu Long Biên qua một tác phẩm nghệ thuật – artistphuong

picture.aspx.jpg

Phải chăng chúng tôi cần 1 chút giản dị và hoài niệm ?

     Hà Nội đang bị bê tông hóa. Di sản, di tích còn lại quá ít ỏi so với lịch sử 1000 năm của TP Rồng bay. Vì thế xin hãy trân trọng di sản văn hóa cầu Long Biên, cũng như các di tích khác như Tháp nước hàng Đậu. Mọi thứ ý tưởng hay dự án, dù dưới hình thức nghệ thuật gì chăng nữa để biến một di sản văn hóa như cầu Long Biên thành món hàng (hay mang tính thương mại) là không thể chấp nhận được. Đó là xúc phạm đến tình cảm của những người yêu Hà Nội đối với các ký ức-di sản của TP này.

     Hà Nội đang đổi mới và phát triển, nhưng đời sống nhân dân vẫn còn khó khăn lắm. Vì thế, nếu có 4.68o tỷ kia, không, chỉ cần một nửa của số đó thôi để dành đầu tư cải thiện hạ tầng giao thông, xây trường mầm non, mẫu giáo cho con trẻ, xây nhà ở xã hội cho người thu nhập thấp, người nghèo đô thị thì có ý nghĩa biết bao nhiêu. Và đó sẽ là biểu tượng của lòng nhân ái đối với TP thân yêu này./.

  KTS Phạm Thanh Tùng

2 BÌNH LUẬN

  1. Y tuong cai tao cau Long Bien tren song Hong theo toi la mot y tuong hay va thuc te. Theo nhu nhan xet cua tac gia bai viet nay, anh chi moi nhin ve 1 phia. Cong trinh neu ton khoang 4680 ty VND, nhung no se sinh ra loi nhuan ko chi ve tai chinh ma con ve van hoa, hon la hang nam trich vai chuc ty tu sua roi de ngam, hay hoai niem theo cach nghi cua anh (tong cong lai cung ko kha hon).

    Cau Long Bien cung la mot thanh phan ket noi 2 ben bo song Hong, noi co nhieu dia danh, thang canh, gan lien voi no la ca mot lich su hao trang. Mot khi da co cay cau moi dam nhiem cong viec hien tai cua no, thi hay de no van tiep tuc ton tai trong tam tri nguoi Viet Nam (noi chung), nguoi Ha Noi (noi rieng) la mot yeu to Van Hoa bang cac khu trung bay, hay cac cua hang thu cong my nghe, cac san pham VH gan lien voi ten tuoi cua cay cau dong thoi ket hop voi cac diem dung chan la nhung quan Cafe, giai khat. Thong qua do khach tham quan vua co the tham quan cay cau, vua chiem nguong va tim hieu ve lich su cua vung.

    Tren day la suy nghi rieng cua ca nhan toi ve de tai nay. Toi that su rat cam phuc anh ve kien thuc lich su cua anh ve Thu Do. Toi cung rat mong moi kien truc Viet Nam ngay mot khoi sac va bat nhip cung thoi dai.

  2. Em đồng tình với quan điểm của anh về dự án cải tạo cầu Long Biên này. Thế nhưng có 1 chút ý kiến như sau:
    Anh viết: "Cầu Long Biên do Gustave Eiffel, tác giả của Tháp Eiffel-Paris nổi tiếng, thiết kế và được xây dựng hoàn thành vào năm 1902… "
    Thực tế vấn đề ai là tác giả Cầu Long Biên đã có rất nhiều người nói rồi. Bài báo dưới đây là 1 ví du:
    http://mag.ashui.com/index.php/tuongtac/phanbien/55-phanbien/1697-lai-phai-noi-ve-tac-gia-thiet-ke-cau-long-bien.html