Chuyện Phố cổ

31

Chính quyền Hà Nội lại một lần nữa thể hiện quyết tâm dãn dân ở Khu phố cổ (KPC). Trong khoảng 12 năm trở lại đây, đã nhiều lần việc dãn dân ở khu phố nổi tiếng nhất Hà thành được đặt ra. Nhưng vì nhiều lý do, dự án không thực hiện được.

reglement_plan_quartier.jpg

Ảnh minh họa – Nguồn internet

KPC nằm trên 10 phường của Q.Hoàn Kiếm, diện tích 81 ha, dân số khoảng 66.000 ngàn người, mật độ dân số cao nhất TP: 840người/ha. Theo kế hoạch thì phải đưa 6.550 hộ ứng với 26. 200 người từ KPC sang nơi ở mới, đảm bảo sau năm 2020, dân phố cổ chỉ còn 40.000 người (500 người/ha). Giai đoạn trước mắt từ nay đến 2015 sẽ di dời 1.800 hộ, với nguồn kinh phí gần 4.300 tỷ đồng. Phải khẳng định rằng, nhu cầu cải thiện chỗ ở cho cư dân KPC là một nhu cầu cấp thiết và bức bách. Hình thành từ thời Lý -Trần, trải qua nhiều thế kỷ thăng trầm và phát triển, KPC Hà Nội trở thành một di sản đô thị quý giá với không gian đô thị cổ, những dãy nhà phố kiến trúc đặc trưng theo kiểu nhà ống có cửa hàng, có vườn, có sân trong và đặc biệt là lối sống, văn hóa ứng xử của cư dân KPC được tích tụ chắt lọc qua nhiều thế hệ, làm nên cốt cách Tràng An nổi tiếng. Trong quá trình phát triển của cuộc sống, từ một khu phố buôn bán với vài nghìn người ở đầu thế kỷ 18, đến nay dân phố cổ đã lên đến gần 7 vạn. Hầu hết các công trình trong KPC được xây dựng vào những năm đầu thế kỷ 20 đã và đang xuống cấp, thậm chí nhiều ngôi nhà có thể đổ sập bất kỳ lúc nào.

1(40).jpg

Ảnh minh họa – Nguồn internet

Mật độ dân số quá đông, hạ tầng kỹ thuật thiếu thốn, nhưng nơi đây lại là nơi “đẻ trứng vàng”, buôn bán sầm uất và hấp dẫn khách du lịch nhất TP. Một m2 đất ở đây có giá vài trăm triệu đồng. Người dân sống trong KPC rất dễ kiếm tiền. Vì thể, chủ trương dãn dân của TP rất đúng nhưng không khỏi nghi ngờ về tính khả thi của nó. Dãn dân là vì dân, là để cải thiện cho người dân sống tốt đẹp hơn, văn minh hơn. Nhưng người dân không nghĩ như thế. Một điều tra xã hội học với 953 hộ dân KPC, đã cho thấy, chỉ có 255 hộ cực kỳ khó khăn muốn di chuyển. Ai dám đảm bảo rằng, khi chuyển sang khu tái định cư ở KĐT mới Việt Hưng bên Gia Lâm, dù được sống trong những căn hộ 70-80 m2, tiện nghi đầy đủ nhưng người dân sẽ quen, sẽ sống an tâm hơn khi ở KPC? Dãn dân đi rồi, thì diện tích ở còn lại sẽ là của ai, nhà nước hay tư nhân, hay là sự mua gom BĐS với giá “giời hỡi” của một nhóm người?!

1735245785-1-4b6pho-co-HN.jpeg

Ảnh minh họa – Nguồn internet

    Dãn dân liệu có là phương án khả thi trong hoàn cảnh thực tế hiện nay? Tại sao không có đề xuất tái định cư tại chỗ cho dân phố cổ, bằng cách phá bỏ những đoạn phố, nhà phố xuống cấp, nguy hiểm để có chỗ làm nhà tái định cư nhiều tầng, có chỗ tạo không gian xanh, không gian công cộng. Những ngôi nhà, đoạn phố có giá trị tiêu biểu về kiến trúc về văn hóa lịch sử thì kiên quyết cải tạo và bảo tồn. Nên chăng đã đến lúc cần thay đổi quan niệm về bảo tồn KPC, bởi đây là di sản đang tồn tại, vận động và phát triển đầy sức sống. Và để tránh một lần nữa thất bại, TP cần xem xét lại Quy chế tạm thời quản lý KPC Hà Nội ban hành cách đây đã gần 20 năm để có những gải pháp thích ứng. Bởi vì nếu cứ quản lý theo kiểu “ tạm thời” này thì e rằng mọi giải pháp của TP đề ra khó trở thành hiện thực./.

KTS Phạm Thanh Tùng

Chánh Văn Phòng Hội KTS VN