Trước khi dựng nhà rông, điều mà các nghệ nhân quan tâm nhất không phải chiều cao hay số lượng cột mà là chiều dài. Chỉ cần con số này, họ sẽ suy ra kích thước toàn bộ nhà rông…

Nói đến những đặc sắc trong văn minh kiến trúc của người Tây Nguyên phải nói đến nhà rông. Nhà rông từ lâu đã không còn xa lạ với nhiều người, nhưng điều mà người ta tò mò là tại sao với hai mái cao chót vót, không phải liên kết bằng các xà đục lỗ xuyên qua cột, không cần thắt mộng hay một chiếc đinh mà trước những cơn gió dữ quanh năm vẫn đứng vững. Điều bí ẩn chính là những con số mà các nghệ nhân qua kinh nghiệm thực tiễn đã đúc kết nên.

Trước khi dựng nhà rông, điều mà các nghệ nhân quan tâm nhất không phải chiều cao hay số lượng cột mà là chiều dài. Chỉ cần con số này, họ sẽ suy ra kích thước toàn bộ nhà rông… Giả dụ chiều dài của một nhà rông sắp dựng là 8m thì các kích thước này sẽ được suy ra như sau: Chiều cao từ mặt đất lên sàn: 1,5m; chiều rộng 2 đầu: 4m; chiều cao từ nóc xuống mặt đất 8m và độ dài của mỗi mái bằng 2/3 kích thước chiều rộng nhất của bề ngang…

55268136-1260324725-nha-rong-1.jpg
                                     Nhà rông của người Bah Nar.

Điều đáng chú ý là các kích thước được suy ra không cần dựa vào công thức có sẵn mà bằng trực giác “nhìn là biết ngay”. Nếu tỉ lệ này bị phá vỡ trong phạm vi dao động cho phép thì nhà rông không những mất hết tính mỹ thuật mà sự chống chọi với thời tiết của nó cũng không hiệu quả.

Mái nhà rông chẳng hạn. Đây là bộ phận phải chống đỡ gió mưa nhiều nhất. Người ta đã nghiên cứu và thấy rằng trong tỉ lệ kích thước cho phép này thì sức chống đỡ của những hàng cột sẽ đều nhau và cân bằng. Hai mái tạo thành một góc hẹp phía trên nhưng phía dưới sẽ tạo thành hai đường cong hình elip khuyết khoảng 1/8 cung.

KhuyenKhich41.gif

Điều này tạo nên một sự hợp lý là khi gió thổi vào mái sẽ tạo thành một đường tựa như thổi qua cái chai, làm giảm hẳn tiết diện của mái. Nhưng nếu chiều rộng của nhà rông được nâng lên nữa thì góc khuyết hình elip giữa hai mái sẽ nhỏ lại. Và điều đó cũng có nghĩa là làm tăng tiết diện chịu gió của mái lên…

Không cần đến những vật liệu quá to tát, không cần đến cưa, đục; chỉ chiếc rìu, con dao với sợi lạt mây, người Tây Nguyên đã tạo nên những ngôi nhà rông hoành tráng, vững chãi giữa cao nguyên đầy nắng gió. Nhà rông kỳ diệu với những điều tinh tế mà đơn sơ như vậy đấy…

Ngọc Tấn ( Theo Danviet)

Bình luận từ Facebook
BÀI VIẾT LIÊN QUAN
AVA WEBSITE BAI DANG CONG TRINH TOP 10 1200 x 600 px 1200 x 600 px 4
Tháng 6 & 7: Những công trình thiết kế đa dạng, độc đáo

Các công trình của tháng 6 và 7 đa dạng từ nhà phố, villa, biệt thự cổ cho tới căn Read more

kienviet kien truc ton giao duong dai them nhung goc nhin18
Kiến trúc tôn giáo đương đại – Thêm những góc nhìn

Trong bối cảnh kinh tế - xã hội ngày càng phát triển, lĩnh vực tôn giáo cũng có nhiều chuyển Read more

AVA WEBSITE BAI DANG CONG TRINH TOP 10 1200 x 600 px 1200 x 600 px 3
Khoảng thông tầng kết nối các không gian nhà

BiBi House là một thiết kế nhà ở hiện đại, mang lại cho chủ nhân một không gian sống mở Read more

AVA WEBSITE BAI DANG CONG TRINH TOP 10 1200 x 600 px 1200 x 600 px 1 1
Không gian văn phòng độc đáo với vách hoa gió

Woven Screen Office - văn phòng tại Hà Nội, Việt Nam được thiết kế bằng các không gian phân cách Read more

AVA WEBSITE BAI DANG CONG TRINH TOP 10 1200 x 600 px 1200 x 600 px 3
Santo by the Sea – Phong cách Địa Trung Hải ở Vịnh Vân Phong

Nằm bên bờ vịnh Vân Phong tuyệt đẹp, Santo by the Sea mang lại cho chủ nhân một không gian Read more

kienviet thiet ke nha ga t3 tan son nhat lay y tuong ao dai viet nam 5
Thiết kế nhà ga T3 sân bay Tân Sơn Nhất lấy ý tưởng áo dài Việt Nam

Theo thông tin từ Tổng Công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV), Hội đồng thẩm định đã lựa chọn Read more