Tiếng kêu cứu từ những lòng hồ

70

Theo thống kê của Sở Xây dựng, toàn địa bàn Thủ đô hiện chỉ còn 111 hồ với tổng diện tích 1.165ha, riêng hồ Tây đã chiếm hơn 500ha (gần 50% diện tích ao hồ). Người Hà Nội vừa là thủ phạm cũng lại chính là nạn nhân của thực trạng ao, hồ mất dần. Chỉ trong vòng hơn 20 năm, tính từ 1990 trở lại đây, ở Hà Nội đã có tới 21 hồ bị “xóa sổ” và hơn 150ha diện tích mặt nước hồ “bốc hơi”. Dĩ nhiên không phải toàn bộ 100% số diện tích này đều bị lấn chiếm, nhưng rõ ràng phần đáng kể bị biến mất do sự lấn chiếm một cách có tổ chức.

                         Hồ Linh Đàm hiện đang được cải tạo.

Trong khi đó nạn ô nhiễm hồ, ao ở Hà Nội đã trên mức báo động. Có tới 95% hồ, ao Hà Nội đang bị ô nhiễm. Đó là kết quả nghiên cứu môi trường của Trung tâm nghiên cứu và cộng đồng môi trường (CECR). Qua nghiên cứu môi trường của 120 hồ, ao, đầm, thủy vực lớn nhỏ tại 6 quận trung tâm TP Hà Nội chỉ có 6 hồ đạt chất lượng yêu cầu về các chỉ tiêu (chiếm tỷ lệ 5%). Cũng theo đơn vị này có hơn 80% hành lang bờ bị ô nhiễm và đang đứng trước nguy cơ bị lấn chiếm để xây nhà, bãi đỗ ôtô, tụ điểm tập kết phế liệu và rác thải.

Có thể nói dường như chỉ có hồ Gươm, hồ Thiền Quang, hồ Thủ Lệ… là không bị lấn chiếm vì có bốn mặt đều là đường phố. Còn những hồ lớn như hồ Tây, từ năm 1987 đến nay đã bị “hao” diện tích tới 50ha; hồ Trúc Bạch bị mất gần 1/4 diện tích. Một số hồ như Ngọc Hà, Vạn Phúc, Hào Nam… giờ chỉ còn nghe tiếng chứ thật ra đã xóa tên trong sổ bộ đời từ lâu! Và đó cũng là một phần nguyên nhân cứ đến mùa mưa người dân Hà Nội lại… chạy lụt(?)

ho bay mau.jpg

    Hồ Bảy Mẫu trong công viên Thống Nhất đã hết ô nhiễm sau khi cải tạo.

Hiện tượng đổ đất, phế thải xây dựng, vứt rác thường xuyên diễn ra ở các hồ chưa được kè, trong khu vực dân cư như: Linh Quang, Rẻ Quạt, Tai Trâu, Tứ Liên, Linh Đàm, Ngọc Hà, Hào Nam… Rác thải xả trực tiếp xuống hồ là một trong những tác nhân gây ô nhiễm môi trường không chỉ gây mất mỹ quan đô thị mà còn làm lòng hồ bị bồi lắng, thu hẹp diện tích sử dụng, giảm khả năng điều hòa thoát nước… Ở một số hồ, người ta còn đặt đăng, đó, cửa phai để dâng nước nuôi cá làm ảnh hưởng đến thoát nước, như hồ Tam Trinh, Tư Đình, Phương Liệt 1… Đây chính là một trong những nguyên nhân gây tình trạng úng ngập cục bộ ở những khu dân cư xung quanh ao hồ.

onhiem_5.jpg

onhiem_3.jpg

onhiem_6.jpg

onhiem_4.jpg

Các hồ (từ trên xuống dưới): Hồ Đình, hồ Ba Mẫu, hồ Hữu Tiệp, hồ Thành Công… đều đang rất ô nhiễm

Quan sát cho thấy, xung quanh khu vực hồ Linh Đàm và bờ sông Tô Lịch đoạn qua khu vực ĐTM Linh Đàm, có hàng chục miệng cống bê tông được nối từ KĐTM này đang xả những dòng nước đen ngòm ra hồ và sông, nhất là đoạn bờ qua khu vực bán đảo Linh Đàm (hồ Linh Đàm) và bờ sông qua phố Kim Giang (sông Tô Lịch), khiến sông Nhuệ, dòng sông chảy qua nội thành cuối cùng của Hà Nội cũng bị ô nhiễm nặng, cá tôm chết hàng loạt, và ngày càng cạn dần.

Nếu thực sự yêu Hà Nội, hãy chung tay giữ gìn những gì còn “sót” lại của những hồ đầm một thời tuyệt đẹp của Thủ đô.

Đề án “Cải tạo môi trường các hồ ở nội thành Hà Nội và công tác xã hội hóa cải tạo môi trường các hồ Hà Nội” đã thu hút nhiều DN tham gia. Theo đề án, Hà Nội hiện có 45 hồ (gồm cả hào Thành cổ thị xã Sơn Tây) sẽ được cải tạo theo cơ chế xã hội hóa với tổng số tiền đầu tư 1.881 tỷ đồng. Trong đó, TP chi phí GPMB, hỗ trợ một phần khảo sát xây dựng dự án, các DN đóng góp toàn bộ tiền cải tạo hồ (với cơ chế miễn tiền sử dụng đất, được khai thác sử dụng các công trình đã đầu tư như mặt nước, hạ tầng kỹ thuật, được vay vốn tín dụng đầu tư hoặc hỗ trợ sau đầu tư…).
Ông Vũ Hồng Khanh – Phó chủ tịch UBND TP Hà Nội: Tình trạng ô nhiễm môi trường chưa được cải thiện, nhất là với chất thải rắn, nước thải, không khí, gây bức xúc và ảnh hưởng xấu tới đời sống sinh hoạt của nhân dân tại nhiều khu vực. Thời gian qua, UBND TP Hà Nội đã chỉ đạo Sở TN&MT cùng các ngành chức năng, các quận, huyện, thị xã triển khai đồng loạt nhiều giải pháp, như thanh tra, kiểm tra và xử lý cơ sở sản xuất gây ô nhiễm môi trường; thí điểm xử lý ô nhiễm nước hồ và “gọi” các DN tham gia xã hội hóa cải tạo môi trường các hồ nội thành; triển khai đề án tổng thể bảo vệ môi trường lưu vực sông Nhuệ – sông Đáy… Những giải pháp này đã từng bước đem lại hiệu quả nhất định trong việc bảo vệ môi trường.
TS Tăng Thị Chính – Trưởng phòng Vi sinh vật Môi trường, Viện Công nghệ Môi trường: Trước đây, hệ sinh thái của các hồ ở Hà Nội cân bằng, lượng nước thải hữu cơ đổ vào ở mức hợp lý nên tình trạng ô nhiễm gần như không có. Thực trạng các hồ hiện nay, hàm lượng nitơ và phốt pho quá lớn, tích lũy trong một thời gian dài. Có thể khẳng định, tất cả các hồ hiện nay đều nằm trong trạng thái ô nhiễm nặng, kể cả Hồ Gươm cũng bị ô nhiễm bùn thải. Xét riêng về ô nhiễm hữu cơ thì có hồ vượt quá quy chuẩn nước mặt ao hồ đến vài chục lần, thậm chí hàng trăm lần. Đó chính là nguyên nhân làm cho các hồ bốc mùi hôi thối, các loại khí độc như metan, phốt pho hình thành ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khoẻ. Các tiêu chí khác như kim loại nặng, chất tẩy rửa… cũng đều vượt mức cho phép nhiều lần.

Theo Baoxaydung