Xây dựng lại nền văn minh của chúng ta

104

Khái niệm “Eco” viết tắt của từ sinh thái trong cụm từ đô thị sinh thái “Ecocity”, vốn đọc chệch từ “Oikos”, tiếng Hy Lạp cổ tương đương với gia đình, hộ gia đình trong đó mọi người cùng làm việc để tạo ra 1 đơn vị chức năng nào đó. Tương tự như vậy, các đô thị sinh thái “Ecocities” muốn nhấn mạnh quan hệ lành mạnh giữa các phần của TP với chức năng của chúng hơn là đơn thuần nói đến hàng loạt các chỉ số đo độ xanh, sạch đẹp của đô thị. Đối với đô thị sinh thái, “gần gũi” là điều có ý nghĩa quyết định. Nếu như có 1 chỉ số đơn lẻ để xác định đô thị sinh thái, đó chính là khả năng dân cư có thể và ưa thích việc tiếp cận hầu hết dịch vụ cơ bản bằng cách đi bộ, đi xe đạp và vận chuyển bằng các phương tiện giao thông công cộng.

Times City- Eco City Vincom làm chủ đầu tư

Thực hiện tốt vấn đề mật độ là điều mà nhiều chính quyền TP đã và đang làm khi áp dụng các nguyên tắc của đô thị sinh thái vào trong các quy hoạch TP của mình.Trong khi rất nhiều quy hoạch đô thị rập theo khuôn cũ với những TP xámxịt, bê tông hoá cao. Chúng ta bắt đầu có thế hệ các nhà kiến trúc quy hoạch mới với những tác phẩm quy hoạch chứng minh cuộc sống đô thị vẫn rất khỏe mạnh và đầy đủ những hấp dẫn khi các dịch vụ cơ bản và những nhu cầu về văn hoá được đáp ứng ở khoảng cách đi bộ hoặc đạp xe.

Lịch sử ra đời

Ý tưởng về đô thị sinh thái có nguồn gốc từ những năm 80 của thế kỷ XX và đã được công bố công khai lần đầu tiên bởi các học giả Đức, nó liên quan trực tiếp đến các cuộc tranh cãi về trách nhiệm đối với hệ sinh thái vốn đã được đưa ra từ những năm 60. Các khái niệm đô thị sinh thái đầu tiên được tập trung vào sự trao đổi về những hoạt động diễn ra trong đô thị (vòng tròn năng lượng, nước, chất thải, khí thải…).
trang51.jpg
           TP sinh thái Ottawa, Thủ đô của Canada được xếp hạng 3.
Trong vài năm qua, phong trào xây dựng các đô thị sinh thái, TP trong sự cân bằng với thiên nhiên đã phát triển trên toàn thế giới. Khai sinh ra phong trào Ecocity là Richard Register, một chuyên gia thiết kế đô thị được quốc tế công nhận. Ông đã thành lập Khoa Đô thị sinh thái ở Berkeley (Mỹ) vào năm 1975, và đã cố gắng tổ chức một số hội nghị địa phương để biến đổi Berkeley thành một Ecocity. Nhóm Sinh thái học đô thị sau này được chuyển thành Ecocity Builders, một tổ chức phi chính phủ gắn trách nhiệm môi trường với phát triển đô thị thông qua giáo dục cộng đồng và tư vấn với các chính phủ và các nhà quy hoạch.Phương châm của nhóm là “để xây dựng lại nền văn minh của chúng ta trong sự cân bằng với thiên nhiên”.

Năm 1990, những gì do Register và The Ecocity Builders khởi xướng đã trở thành một thành phần quan trọng của phong trào Ecocity; Hội nghị Ecocity quốc tế, đã được tổ chức hai năm 1 lần sau đó, trên năm châu lục khác nhau. Tháng8/2002, hội nghị được tổ chức tại Thẩm Quyến, một đô thị vườn của Trung Quốc.Kể từ năm 1990, hội nghị đã trở thành một trong những diễn đàn quan trọng nhất về phát triển bền vững.

Các nguyên tắc của phong trào Ecocity khá đơn giản: Mọi người có thể sống, làm việc, mua sắm tại các cửa hàng, vui chơi trong một khoảng cách gần và giao thông là thứ mà người dân cần sử dụng khi họ đang ở chỗ mà họ không muốn ở. Lựa chọn giao thông đầu tiên trong Ecocity phải là đi bộ, xe đạp là thứ hai, thứ ba là phương tiện giao thông công cộng, và cuối cùng mới đến các xe ôtô.

ecocity.jpg

An eco-city downtown

Các tiêu chí đánh giá

Theo nghiên cứu của Mercer – Cty Tư vấn nguồn nhân lực và dịch vụ tài chính Mercer có trụ sở tại New York, Mỹ đã công bố bảng xếp hạng các TP sinh thái của thế giới năm 2010. Bảng xếp hạng được đánh giá dựa trên các yếu tố nhưnguồn nước sẵn có, nước uống, nước thải, rác thải, ô nhiễm không khí và tắc nghẽn giao thông.

Theo khảo sát của Mercer, Calgary là một trong hai TP của Canada lọt vào top 10, với Ottawa xếp vị trí số 3. Ngoài Canada, Mỹ là nước còn lại duy nhất có 2 TP lọt vào top 10, gồm Honolulu xếp vị trí thứ 2 và Minneapolis giành vị trí số 6. Mười TP sinh thái của thế giới là: 1. Calgary, Canada; 2. Honolulu, Hawaii, Mỹ; 3. Ottawa, thủ đô Canada; 4. Helsinki thủ đô Phần Lan; 5. Wellington, thủ đô New Zealand; 6. Minneapolis, Minnesota; 7. Adelaide, Australia; 8. Copenhagen, thủ đô Đan Mạch; 9. Kobe, Honshu, Nhật Bản; và 10. Oslo, thủ đô Na Uy.
trang52.jpg
       TP sinh thái Helsinki, thủ đô của Phần Lan đồng hạng 3 với Ottawa.
Tiêu chuẩn quốc tế về đô thị sinh thái (International Ecocity Standard – IES) được tập hợp từ nhóm các nhà xây dựng đô thị sinh thái (Ecocity Builders), tập hợp các thành viên của các tổ chức từ khắp nơi trên thế giới.IES đánh giá hiện trạng và quá trình phát triển mới của các đô thị trong việc hướng tới để trở thành đô thị sinh thái. IES đánh giá mức độ đạt được trên các quy mô khác nhau từ các khu vực nhỏ đến toàn bộ vùng, dựa trên nguyên tắc của các hệ thống và các thiết kế sức khỏe sinh thái.

Các tiêu chí xem xét đánh giá đô thị sinh thái, theo IES, bao gồm các nhóm: Cơ cấu đô thị: Về sử dụng đất và kiến trúc đô thị; Giao thông đô thị với thứ tự ưu tiên: giao thông đi bộ, xe đạp, thang vận (elevators, escalators), giao thông công cộng bằng xe điện hoặc tàu điện ngầm, giao thông công cộng bằng xe bus, rồi mới đến xe ôtô con; Năng lượng: Sử dụng năng lượng có thể tái tạo như gió, mặt trời… hạn chế sử dụng tài nguyên không tái tạo được, dùng các giải pháp bảo tồn năng lượng; Xã hội: Đáp ứng tốt nhất các yêu cầu về kiến trúc và thiết kế chỗ ở và sinh hoạt cho người dân, đảm bảo về giáo dục và việc làm…; Nông nghiệp; Quy hoạch các khu vực đặc thù và các công cụ quản lý; Chính sách và thể chế quản lý; Kinh tế…

Dự án đô thị sinh thái do Liên minh Châu Âu (EU) thực hiện trong 3 năm bắt đầu từ tháng 2/2002, bao gồm 30 tổ chức từ 9 nước thuộc EU, đại diện các trường đại học, tư vấn chính phủ và đại diện cộng đồng. Theo dự án này, nguyên tắc của TP sinh thái bao gồm 27 điểm, sẽ được trình bày kỹ hơn ở các bài báo khác, song nhìn chung cũng phù hợp với tiêu chuẩn quốc tế về đô thị sinh thái nêu trên.

PGS.TS Lưu Đức Hải
Phó chủ tịch Hội Quy hoạch Phát triển đô thị Việt Nam

Theo Baoxaydung

2 BÌNH LUẬN

  1. Đã có khái niệm thế nào là sinh thái , vậy ở việt nam phát triển ntn ? với 1 nước đang phát triển , tham nhũng nhiều , làm vô trách nhiệm , o có người kts đứng đầu thành phố , thử hỏi thành phố ntn ? Bạn thử đi xa Nội khoảng chục cây số như thế bạn biết thế nào là thành phố . quá lạc hậu và khoảng cách giữa thành thị nông thôn là quá lớn . Có quá nhiều vấn đề phải giải quyết trong tp …..Để kiến trúc sinh thái tồn tại thử hỏi mấy người hiểu về nó !