Phải mạnh tay xóa đô thị ‘ma’

26

Có điều nghịch lý là bên cạnh hàng trăm đô thị “vô chủ”, thì rất nhiều người không thể mua nổi nhà, còn đất nông nghiệp ngày càng thu hẹp, gây lãng phí quá mức tài nguyên đất.

Điều bất xúc hiện nay là các khu đô thị đều phát triển theo chiều rộng – phân lô bán nền, thiên về quy mô. Trong khi dự án chiếm một diện tích đất lớn nhưng góp phần rất ít cho sự phát triển của đô thị hiện đại.

Hoang phí đất

Theo tiến sĩ Lê Văn Bảnh, Viện trưởng Lúa Đồng bằng Sông Cửu Long, trung bình mỗi năm nước ta dành khoảng 70.000 ha đất nông nghiệp cho công nghiệp hoá, trong đó chủ yếu là cho các khu đô thị, công nghiệp… mà hầu hết thuộc loại “bờ xôi, ruộng mật”. Đó là chưa kể một số lượng lớn diện tích đất nông nghiệp chuyển đổi mục đích sang làm sân golf, khu nghỉ mát, trang trại tư nhân… Nếu cộng lại thì diện tích đất mỗi năm dành cho đô thị hoá còn lớn hơn nhiều.

 Không cấp phép tràn lan với đô thị và mạnh tay với đầu cơ mới có thể xóa được đô thị ‘ma’. Trong ảnh: Một khu chung cư xây dựng trên 5 năm nhưng vẫn không có người ở. Ảnh: Nguyễn Hữu.

Theo các chuyên gia kinh tế, hệ lụy lớn nhất có thể nhìn thấy là tác động xấu đến an ninh lương thực, khi mà hàng năm một diện tích đất nông nghiệp rất lớn bị xén bớt để phát triển các khu đô thị… ma.

Ngoài ra, hiện hầu như tại các khu đô thị, phần lớn lợi nhuận từ giá trị thặng dư của đất chủ yếu chảy vào túi của nhà đầu tư, không góp được nhiều cho sự phát triển của bộ mặt đô thị. Nhà đất chuyển nhượng lòng vòng khiến giá bất động sản cao ngất ngưỡng, ảnh hưởng đến việc an cư của người dân và kéo theo nhiều hệ luỵ khác.

Theo tiến sĩ Nguyễn Minh Hòa, ĐH KHXH&NV TP HCM, đô thị hoá chuyển người nông dân sang thị dân, làm gia tăng dân số và diện tích ở một thành phố… gây áp lực lớn cho hạ tầng xã hội, hạ tầng kỹ thuật tại các thành phố. “Xét về khía cạnh xã hội, nền văn hoá của Việt Nam là “văn hoá lúa nước”, chính nông nghiệp, nông thôn là nơi nuôi dưỡng, bảo vệ giá trị, bản sắc văn hoá của dân tộc, do vậy mà một khi cái nôi sinh ra nó bị thu hẹp lại, biến mất đi thì cái “hồn” đó cũng khó lòng mà tồn tại”, ông Hoà nói.

“Khép cửa” với giới đầu cơ

Tiến sĩ Đỗ Thị Loan cho rằng, các dự án đất nền đang góp phần làm nên tình trạng khu đô thị hoang, nhiều đô thị vẫn chỉ là những cánh đồng cỏ mọc um tùm.

Đối với những khu đô thị đã được bán từ lâu, có nơi bán cách đây hàng chục năm, nhưng người mua vẫn chưa được giao nền, dẫn đến tình trạng đô thị hoang, cơ quan chức năng cần có chế tài để chủ đầu tư dự án giao đất cho người mua sớm xây nhà. Đối với những dự án chủ đầu tư đã giao nền nhưng chưa có sổ đỏ, nhà nước phải yêu cầu chủ đầu tư sớm hoàn tất thủ tục cấp sổ đỏ để người mua xây nhà ở, tạo cho bộ mặt đô thị khang trang.

Còn những dự án hạ tầng không được đầu tư xây dựng hoàn thiện, dẫn đến người mua không chịu xây nhà, cần đánh thuế thật nặng đối với những nhà đầu cơ đất, buộc xây nhà; nếu không sẽ yêu cầu chủ đầu tư thu hồi lại đất theo giá gốc đã bán trước đó.

Giám đốc một công ty địa ốc tại TP HCM cho rằng, không thể để tình trạng các doanh nghiệp không có năng lực lại xin đất kiểu xí phần, rồi bán kiếm lời. Cũng không nên cấp đại trà cho các khu đô thị, khi mà hầu hết các khu đô thị hiện nay hoạt động kém hiệu quả, chủ yếu đầu cơ đất.

Ngoài ra, khi cấp phép đầu tư, nhà nước phải yêu cầu chủ đầu tư hoàn chỉnh hạ tầng đô thị và hạ tầng xã hội, như: giao thông, trường học, bệnh viện, hệ thống điện – nước sinh hoạt, chợ, … mới cho bán, để dân đô thị yên tâm an cư.

Nguyễn Sơn – Theo Datviet