Kiến trúc đen: Biệt thự La Mã của người Việt

340

Lời BBT Kienviet.net: Chúng tôi chọn lựa đưa công trình này vào mục ‘Trang kiến trúc đen’ vì thực sự đây không hề là một biệt thự đẹp ấn tượng như lời của một tờ báo điện tử đã tán tụng. Như người La Mã nói: ‘Cái gì của Cesar hãy trả lại cho Cesar’, công trình này phải trở về đúng vị trí của nó nếu xét trên góc độ thẩm mỹ.

Nguyên gốc bài từ TNol: 

Ngôi biệt thự sơn son thếp vàng đầy phong cách của ông Vương Đình Ngân – tham tán thương mại Đại sứ quán Việt Nam ở Ý – đã gây nhiều ấn tượng cho những ai lần đầu được chiêm ngưỡng nó.

Sự sắp đặt không gian và nội thất như đưa chúng ta đến với một xứ sở của những huyền thoại mang tên La Mã. Không phải ngẫu nhiên mà chủ nhân lại đưa phong cách này vào trong không gian sống của mình. Sống trên đất Ý hơn 10 năm, từng say mê và thán phục trước những công trình kiến trúc vĩ đại trên xứ sở của những bản anh hùng ca, ông bà ước mơ sẽ đem một góc nhỏ của những công trình nơi đây vào ngôi nhà của mình khi trở lại Việt Nam.

NhaLaMa.jpgNhững chiếc ghế chạm trổ tinh tế màu ánh đồng làm nổi bật màu đỏ kiêu sa của da bọc ghế

NhaLaMa0.jpg
Thảm đỏ trải dọc cầu thang tôn nét vương giả

NhaLaMa1.jpg
Cửa chính của biệt thự có thiết kế điển hình cho phong cách La Mã

NhaLaMa2.jpg
Bộ sưu tập nội thất được chủ nhân đem về khắc họa đậm nét đặc thù của ngôi nhà
NhaLaMa3.jpg

Toilet sang trọng với đồ nội thất, cửa sổ mang phong cách Ý

NhaLaMa4.jpg
Ngay cả tay vịn cầu thang hồ bơi cũng được chạm trổ hoa văn cầu kỳ

Với sự trải nghiệm, hấp thụ tinh hoa kiến trúc nơi xứ người, kết hợp khá ăn ý với các chuyên gia thiết kế, chủ nhân đã có một không gian sống đẳng cấp và phong cách đúng như ước muốn…

Bài & ảnh: Khang Minh
Theo Thanh Niên tuần san

Lời bình:
Dưới góc độ của những người làm nghề thì đáng tiếc đây là một trong những công trình tiêu biểu cho dòng kiến trúc tự phát, nhại cổ điển, trích dẫn và mô tả theo kiểu sao chép nên thiếu tỷ lệ và rất khoa trương. Do không phản ánh được tính thời đại và văn hóa Việt trong tổ chức không gian sống nên không khuyến khích sự sa hoa này trong kiến trúc nước ta.


24 BÌNH LUẬN

  1. Trong kien truc rat kho ma dinh nghia xau va dep. Tuy nhien, kien truc co tinh 4 chieu, do la dai dien cho ca thoi gian nua. Kien truc phai phu hop voi thoi dai va the hien cho su phai trien chu khong phai la nhai co. Phong cach co dien co vo van cai hay cua no, co ban la su dung cai hon cua no voi cong nghe va vat lieu hien dai chu ko phai la sao chep cop nhat.
    Hon nua, day ko phai la net dac trung gi cua kien truc LaMa ca.

  2. Xin lỗi cho em hỏi các anh 1 xíu: Anh nào cũng nói không đẹp, không hợp mà nói chung chung quá em không hiểu. Các anh có thể nói cụ thể để em có thể hiểu thêm được chút ít. VD: "mô tả theo kiểu sao chép nên thiếu tỷ lệ và rất khoa trương" => thiếu tỉ lệ chỗ nào, trong hình nào, tỉ lệ phải như thế nào mới "đủ" hả anh?

    Còn bác Uncle Frank nói cũng chung chung quá. Bác có thể nói cụ thể, chỉ rõ hơn không? Sử dụng "cái hồn của nó với công nghệ và vật liệu hiện đại" => bác nói cụ thể điều này giúp cái, vd như mấy tấm hình ở đây có thể thấy 1 điều là [GIA CHỦ THÍCH MÀU ĐỎ + VẬT LIỆU GỖ + THÍCH kiểu La Mã] => vậy để ứng dụng cái của bác nói mình phải làm sao, nhìn những tấm hình chụp thì bác có thể nói sơ sơ cái hướng sửa chữa để đạt được cái ý của bác là như thế nào?

    😀 … mong các bác chỉ bảo thêm nha … hihi … 😛

    Lê Thanh Hải

  3. hihi, cách đây 5 năm, tôi cũng từng nghĩ rằng phải loại bỏ các kiến trúc "lởm". Nhưng bây giờ nghĩ khác, thẩm mỹ thế nào là do chủ đầu tư, do lối sống và văn hóa hình thành. Còn làm cho đúng chính tả theo cách mà CĐT muốn là các KTS, mà các KTS làm sai "chính tả" là điều thường thấy. Còn muốn kiến trúc sạch sẽ, bài xích 1 loại hình kiến trúc nào thì phải do nhà quản lý, quy định phong cách rõ ràng, chứ các KTS hô hào chỉ thế mà thôi.
    Hãy nghĩ 1 cách tích cực trong việc KTS cũng phải sống, cũng phải "sản xuất" quan trọng là họ làm ra 1 loại công trình theo đúng " ngôn ngữ" và "chính tả" .

  4. theo mình thì kts "Vô Danh" nói phải, Bác Long Minh nói đúng,
    nhà như thế gọi là xấu? sao gọi là xấu!
    Nó luôn đúng với chủ nhà, chỉ kẹt một cái là cổ không ra cổ, tân không ra tân thui.
    nói chung : chấp nhân được, dù ji thì cũng xong rùi.
    mà bàn cái ji cho nó ra bàn chứ cái nhà nhỏ như cái móng tay út mà bàn chi cho mệt hà các Bác???
    ——————
    ktscnn

  5. ĐƯỢC MỖI NƯỚC VÀ ĐIỆN LÀ CỦA VIỆT NAM ! (KHÔNG CÓ CÂY CHUỐI NÀO CẢ !)
    TÔI CŨNG NHẤT TRÍ NHƯ:
    " Lời bình:
    Dưới góc độ của những người làm nghề thì đáng tiếc đây là một trong những công trình tiêu biểu cho dòng kiến trúc tự phát, nhại cổ điển, trích dẫn và mô tả theo kiểu sao chép nên thiếu tỷ lệ và rất khoa trương. Do không phản ánh được tính thời đại và văn hóa Việt trong tổ chức không gian sống nên không khuyến khích sự sa hoa này trong kiến trúc nước ta. "
    CÁC BẠN CÓ ĐỒNG Ý: ĐÂY LÀ NGÔI NHÀ ƯỚC MƠ CỦA CHÚNG TA ?

  6. nhờ những suy nghĩ như VÔ DANH và KTSCNN nên ở việt nam khó mà có chữ kiến trúc đúng nghĩa.nên có nhưng bài viết như thế này..chứ giờ báo đài hô hào nhà đẹp này no mà nói thật nói đẹp mà cứ như tát vào mặt giớikiến trúc sư và nội thất vì nó khung hoảng quá..nên thay thế bang việc hô hao đep de nay no thì nên có nhưng chuyên muc ” ĐEN” may ra ý thưc thẩm mỹ mới khá lên đc..chính sự hô hào của báo chí với nhưng sản phẩm tệ hai cổ súy cho gout tham my nguoi viet càng đi xuống…

  7. Đúng việc xây nhà thế nào phụ thuộc vào lối sống và văn hoá của gia chủ hình thành, còn việc của KTS là phân biệt thế nào là ý thích, sự phô trương và hư danh với lối sống và văn hoá vốn là bản chất thật của gia chủ đằng sau cái vẻ hào nhoáng đó.

  8. Rốt cuộc câu hỏi mình hỏi cách đay 6 tháng vẫn chưa có ai trả lời :-))… Mình chỉ muốn mọi thứ chi tiết, cụ thể rạch ròi thôi mà 😀 … hix, các bác cứ chung chung quá 🙁

    Ah, mình có thêm ý kiến vấy. Cái nhà này nếu có sai như bài báo này nói “mô tả theo kiểu sao chép nên thiếu tỷ lệ và rất khoa trương” thì lỗi mình nghĩ do KTS, tại vì gia chủ làm gì mà biết và quan tâm đến những thứ như là “tỉ lệ”, cái họ quan tâm chỉ là màu sắc trong nhà, bố trí vật dụng.

    Mình VD nha: 2 cái nhà của tỉ phú Sài gòn truoc năm 75 là chú Hỏa, nay là Bảo tàng Mỹ thuật TPHCM và 1 cái cũng của chú Hỏa gần đó trên đường NTBi`nh (Cafe Nostalgie) cũng làm theo kiểu gia chủ đặt hàng KTS theo phong cách thuộc địa Pháp. Ai dám bảo nó ko dep???

    Quay lại vấn đề, trách nhiệm của người KTS trong truong hop này theo mình nghĩ là quan trọng nhất! Sai “tỉ lệ” theo như bài báo nói thì có lỗi hay ko là do KTS thôi. Hix, túm lại em là người đang tìm tòi, học hỏi nên em vẫn muốn các bác trả lời giúp em 2 câu hỏi cách đây 6 tháng… aaaaaaaaa @_@… các bác vô chi tiết vấn đề đi, đừng có nói chung chung nữa … hixxxx

  9. em cũng gà mờ thôi, nhưng thắc mắc của bác em được biết như sau:
    -về tỉ lệ, các công trình kiến trúc thời Hi-La xây dựng trên nguyên tắc cơ bản là sử dụng tỉ lệ vàng 1/1,618; trong khi đó các công trình kiến trúc Á Đông thường xây dựng theo tỉ lệ nguyên, vì người châu Âu cảm nhận tốt tỉ lệ lẻ, người châu Á cảm nhận tốt tỉ lệ nguyên. Tỉ lệ này được người La Mã áp dụng rộng rãi từ việc xác lập mặt đứng, tương quan giữa các công trình, giữa công trình với con người, và thậm chí ở những chi tiết nhỏ nhất như đầu cột, chân cột.
    -Còn về vật liệu: Với mỗi vật liệu đều tồn tại giới hạn về chịu lực,tạo hình và định riêng cho nó một kết cấu nhất định. Vì vậy mà việc sử dụng một vật liệu để giả kết cấu của một vật liệu khác thực tế là một việc kệch cỡm, ngay cả đền Pathernon vốn được coi là công trình kiến trúc Hi-La tiêu biểu cũng bị phàn nàn về việc sử dụng vật liệu đá giả lại kết cấu gỗ. Ở đây, đơn giản thôi. Người La Mã xây nhà bằng đá và có liên kết một chút bằng bê tông La Mã, việc này hoàn toàn khác với việc dùng bê tông để giả đá,trang trí hoa văn bừa bãi, lẫn lộn văn hóa. Thật sự đây là một công trình lai căng hiếm có.

  10. Tôi nghĩ công trình nếu xét theo tiêu chí của chủ nhà thì nó đáp ứng được nhu cầu và thẩm mỹ của chủ nhà . Vấn đề chính là ở người kts thiết kế ra nó . Tôi nghĩ có lẽ do vần đề miếng cơm manh áo hoặc là bản lĩnh nghề nghiệp còn kém nên mới thiết kế và tư vấn cho khách hàng như vậy .

  11. Thời đại nào, văn hoá đó. kiến trúc cũng đâu có ngoại lệ(?). Nhìn từ nội thất đến ngoại thất công trình này chỉ thấy hiện diện rất rõ vẻ trọc phú. Một thực tế, nhiều người giàu rất nhanh, nhưng nền tảng văn hoá lại không theo kịp nên mới sinh ra lắm chuyện dở khóc, dở cười. Đừng nghĩ Tham tán, hay Đại sứ là có nền tảng văn hoá và am hiểu mỹ học. cái kiểu lựa chọn nhân sự như ở VN mình hiện tại thì khó lòng đòi hỏi sự tương xứng về chức vụ cùng với năng lực cũng như văn hoá!
    Thôi, mà nói tới chuyện này thì cả ngàn trang mới hết. Nên nhớ: đã là trọc phú thì dù có trát kim cương, vàng ngọc lên đầy người vẫn không làm sao mà giấu đi hết vẻ bỉ lậu, vì nó vốn đã là bản chất ăn thâm vào máu tuỷ!!!

  12. bản thân mình không nghiên cứu sâu về kiến trúc cổ p.tây nên không đưa ra ý kiến về tỉ lệ..
    Ở đây mình muốn nói là không phải cứ xây nhà như thế thì ghép người ta vào cái tên “trọc phú”. các bạn đừng hiểu nhầm vì mình nghèo lắm chứ không phải bênh vực gì đâu. chuyện một người thích phong cách cổ không phải là chuyện hiếm, kể cả ở việt nam hay trên thế giới, nếu có thì trách nhiêm của người kts là làm cho sở thích đó bài bản hơn,phù hợp hơn, tinh tế hơn chứ không phải áp đặt ông phải xây thế này thế nọ mới là văn minh, văn hóa.
    tất nhiên, chúng ta luôn mong muốn và luôn hướng tới một nền kiến trúc có bản sắc,nhưng bản sắc ở đây phải hiểu một cách sâu sắc, được áp dụng cho đối tượng nào, ở đâu, thời điểm nào…trong cái chung vẫn phải có cái riêng, trong cái quen đôi khi vẫn có cái lạ, trong một mớ cái lạ có một chút xíu gì đó quen nhiều lúc cũng được gọi là bản sắc..

  13. Theo tôi ko nên nghĩ rằng mình đang ở Việt Nam thì bắt buộc cái nhà mình phải theo truyền thống Việt, cái nhà phục vụ cho chủ nhân chứ đâu phải giống như ” ăn cho mình , mặc cho người “,đây lại là một người có nhiều thời gian ở nước ngoài… Những giá trị thẩm mĩ kiến trúc của phương Tây đi trước chúng ta vài thế kỷ và càng ngày nó càng đẹp khi xã hội càng hiện đại. Tôi nghĩ cái đẹp của kiến trúc không phải được tạo lên bởi lý thuyết logic xuông. Tôi thấy ý kiến của bác chủ thớt hơi có phần áp đặt . ĐÂY KO PHẢI LÀ NGÔI NHÀ MƠ ƯỚC CỦA CHÚNG TA , NHƯNG NÓ LẠI LÀ MƠ ƯỚC CỦA GIA CHỦ . Và điều cuối cùng tôi muốn nói là tôi thấy ngôi nhà này không xấu, nó rất hài hòa và nghiêm túc .

  14. Thậm chí nếu chủ nhà muốn Hi La, vẫn có thể làm cho bác ấy một cái tạo cảm giác về không gian Hi La được cơ mà. Vấn đề chính ở đây là ông kiến trúc sư, làm cho nó thỏa mãn yêu cầu gia chủ cũng như hợp thời thì làm không nổi, lại cứ ôm vào :)). Kết quả đành ăn cắp mỗi nơi một ít, ghép lại, đâu khác gì cái nồi lẩu đâu.

  15. Một ví dụ khá điển hình để nói chuyện về phê bình kiến trúc, mình thường lao đầu vào khi nói về một công trình kiến trúc là nó đẹp hay nó xâu, nó lỗi thời hay đương thời … vấn đề nguyên nhân đằng sau đó là cái gì, đối với anh nó là lỗi thời đối với tôi lại là tân tiên, cái khác biệt chinh là văn hóa của chúng ta khác nhau, cái tôi được học khác với cái anh được học. Một kiến trúc được xem là « bắt mắt» nó không phải nằm ở chỗ anh có con mắt thẩm mỹ mà anh đã có một cái gì trước đây để anh so sánh trong tiềm thức! Kiến trúc sư không phải là người tạo ra cái đẹp mà là người tạo ra cái đáp ứng nhu cầu cần đẹp của con người.
    Vậy ở đây người kiến trúc sư đã làm thế nào khi chủ nhà yêu cầu thiết kế theo kiến trúc mang phong cách của một đất nước khác, một bài toán rất khó, thường gặp với anh em kiến trúc sư, thực sự cái được thể hiện trong tác phẩm này không tệ, từ ngoài vào trong, với cùng tông màu, với họa tiết trang trí được tìm hiệu. Và nó đã chạm được đến giá trị tinh thân của người chủ.
    Anh em kts tung hô khẩu hiệu bỏ đi nhưng chi tiết mang giá trị phù phiếm, tô vẽ, vây câu hỏi đặt ra là vì sao ? Chúng ta vân luôn ngưỡng mộ những kiệt tác của kiên trúc cổ đại như Panthéon, kim tự tháp,.. rồi các con phố Haussman ở Paris, các lâu đài kiến trúc phục hưng, goticque, vậy sao chúng ta lại từ bỏ nó khi làm một thể loại công trình như vậy, bởi bây giờ văn hóa được chúng ta cập nhập, nhiều xu hướng kiến trúc trên thế giới chúng ta biết đến, cái đẹp đã được tiềm thức chúng ta định nghĩa khác.

  16. Quay lại thêm câu hỏi, nêu ai cũng làm như cái công trình trên thì thế nào? Thực sự, theo tôi, không gian của công trình đã chạm được vào giá trị tinh thân của chủ nhà đó là thành công của một người kiến trúc sư, nếu có một đại bộ phận dân nhập cư La Ma qua đây sống, thì nó sẽ trở thành một quận dân La Mã trong thành phố, nó làm tăng thêm giá trị về một cái nôi văn hóa của một thành phồ, những thành phố lớn bây giò như NewYork hay Paris, đều có những quân dân nhập cư ví dụ như Quận người Hoa, hay Quận người thổ, người Ba Lan… ở đó những nét văn hóa của từng đất nước được tôn trọng và trưng bày. Và nó trở thành điểm thu hút khách để khám phá văn hóa của một đất nước khác trên chính đất nước mình.

  17. Vậy đâu là nét kiến trúc truyền thống dân tộc! Thực sư, bây giờ nhìn ra Paris, Tokyo, NewYork , thì kiến trúc hiện đại bây giờ đang hướng về thể loại kiến trúc chủ nghĩa quốc tế, nghĩa là khái niệm truyền thông không còn như trước đây là anh có cái chiếu Tatami (nhật bản) thì anh phải làm kiến trúc có cái gì đó của Tatami, anh có bông Sen thì anh cũng phải làm kiến trúc hướng đến bông sen, thực ra những cách làm như vậy nó không được xếp vào tính truyền thống mà được xem là trường phải biểu tượng. Chủ nghĩa kiến trúc quôc tế, nói đến một kiến trúc hiện đại và mang giá trị bản địa, kts Wang su, một trong nhưng người không mây tên tuổi trên thế giới trước khi ông nhận được Pritzker Architecture Prize 2012. Cách ông suy nghi về kiến trúc hiện đại thân thiện môi trường cũng là một hướng đi hướng đến giá trị truyền thống. Thực ra vấn đề này cũng được giới phê bình kiến trúc Anh, Pháp và Mỹ nói đến cách đây từ rất lầu trong đó có James Stirling (Pritzker 1981). Nói trong tác phẩm « the architect as artist » (kiến trúc sư như nghệ sĩ »: Chúng ta đạng ở thời điểm kiến trúc không còn thể so sánh công trình này đẹp hơn công trình kia, cái đích đến không còn là phải làm thê nào để nó hoanh tráng hơn, nó khác lạ hơn, cái mà kiến trúc sẽ phải đến là nó sẽ mang cái gì cho con người khi vào trong đó, cảm nhận một vẻ thân thuộc như chính nời người ta đang sống, kiên trúc đó chính là sự kết hợp của văn hóa, lịch sử và con người tại nơi mà người ta đang sống. Người kiến truc sư phải là người nắm vững công nghệ hiện đại quay về lần mò trong quá khứ để tìm ra văn hóa sống của nơi sẽ đặt công trình. Những chi tiết lịch sử, được phát triển với công nghệ được người kiến truc sư tim ra áp dụng đó chính là thành công của công trình.

  18. Mình đã xem bài viết về ngôi biệt thự này ở “Thanh Niên tuần san” rồi. Mình thấy ngôi nhà đẹp và khá cầu kỳ từ bên trong đến bên ngoài. Theo mình hiểu thì đây là ngôi nhà có kiểu kiến trúc La Mã dành cho chủ nhân là người Việt. Chứ không phải như lời bình của bài này viết là đòi hỏi phải có không gian Việt trong ngôi nhà?!

  19. Quả thực khi xếp 1 công trình vào danh sách đen là chuyện rất quan hệ.
    Em nghĩ việc xếp hạng là nên làm, để tìm hướng đi đúng cho KT Việt nam trong thời kỳ “hổ lốn” như hiện nay.
    Tuy nhiên khi nói đó là Kiến trúc đen thì phải phân tích hợp lí, kỹ lưỡng. tránh những phán quyết chung chung.
    Bài viết bị mất hình nên ko dám bình luạn gì thêm.
    thấy Bác : Lê Thanh Hải có vẻ rất quan tâm tới công trình này. hình như cũng có quan hệ.