Dự án “Bảo tồn di sản thế giới Mỹ Sơn”: Không chỉ là bảo tồn kiến trúc

69

Ngày 21.12 tại Hà Nội, Đại sứ Italia tại VN Lorenzo Angeloni đã họp báo công bố kết quả giai đoạn II dự án “Bảo tồn di sản thế giới Mỹ Sơn” tại VN.

Tháp G1 trong quần thể nhóm tháp G thánh địa Mỹ Sơn đã được tu bổ giai đoạn II.

Đây là dự án ba bên giữa UNESCO và chính phủ các nước thành viên là Italia và VN. Dự án được tiến hành với nhóm tháp G, nhóm công trình đền – tháp quan trọng nhất tại khu vực di sản văn hóa thế giới Mỹ Sơn (Quảng Nam). Dự án được chia làm 2 giai đoạn. Giai đoạn I (từ năm 2003 – 2005) với số vốn viện trợ 642.000USD; giai đoạn II (từ năm 2006 – 2010) với vốn viện trợ 453.000USD.

Tại sao lại là nhóm tháp G?

Tại cuộc họp, Văn phòng UNESCO tại Hà Nội cho biết: Nhóm tháp G gồm 5 công trình kiến trúc được đánh số gọi tên từ G1 đến G5. Lý do chính khiến nhóm tháp G trở thành đối tượng mục tiêu của dự án là bởi phong cách độc đáo nhất trong kiến trúc và sự thuần nhất trong vật liệu được sử dụng cấu thành nhóm công trình này. Đây cũng là nhóm tháp biểu thị rõ ràng nhất phương cách người Chăm cổ. Mặc dù cả khu di tích Mỹ Sơn trước đây bị vùi lấp trong một thảm thực vật dày đặc, nhưng nhóm G ở trên khu đồi cao và chưa hề bị ảnh hưởng bởi lũ lụt vốn có thể xảy ra trong khu vực thung lũng. Đặc biệt, nhóm công trình này cũng chưa từng được can thiệp, mang ý nghĩa khảo cổ học quan trọng.

Dự án can thiệp tu bổ đầu tiên với tháp G là từ khi Mỹ Sơn được công nhận là di sản thế giới – năm 1999, dự án can thiệp thứ hai sau hồi đầu những năm 1980, giữa nhóm các kiến trúc sư dưới sự hướng dẫn của GS Hoàng Đạo Kính và KTS người Ba Lan Kazimierz Kwiatkowski, đã dừng lại mà chưa có điều kiện tiến hành các khảo cứu sâu về nguyên vật liệu trong các công trình Chăm cổ ở Mỹ Sơn.

Tiến tới sự phát triển bền vững

Thành công nổi bật của giai đoạn II là những người thực hiện dự án đã khám phá ra thành phần cấu tạo của gạch Chăm cổ và sản xuất được gạch Chăm phục chế. Cùng với thành quả của giai đoạn I là tìm được chất kết dính hữu cơ, các chuyên gia đã tiếp tục hoàn thiện việc củng cố và tu bổ tháp G1 (ảnh) – công trình kiến trúc lớn nhất và quan trọng nhất của nhóm tháp G, vốn bị hư hỏng khá nặng.

Ông Lorenzo Angeloni cho rằng, giá trị của di sản không chỉ nằm ở hình hài kiến trúc của nó, mà quan trọng hơn nó là một phần lịch sử của mỗi quốc gia và còn giúp nâng cao đời sống ở địa phương, thậm chí cả quốc gia nếu chúng ta biết giữ gìn và phát triển đúng cách, bền vững. Bà Katherine Muller, Trưởng Văn phòng UNESCO tại Hà Nội cũng chung nhận xét: “Nếu làm tốt công tác trùng tu, bảo tồn, phát triển bền vững thì sẽ tạo điều kiện cho người dân địa phương có thu nhập cao hơn thông qua việc làm và các dịch vụ du lịch”. Có lẽ theo hướng suy nghĩ này mà dự án giai đoạn II, ngoài việc tiếp tục hoàn thiện việc bảo tồn tháp G1, còn chú ý đến các tiểu dự án khác liên quan đến đào tạo nhân lực.

Ông Lorenzo Angeloni và bà Katherine Muller đều bày tỏ niềm hy vọng dự án sẽ tiếp tục có các giai đoạn tiếp theo.

Trương Hoàng – theo Lao Động