Đồ án: “Nhà cộng đồng” thôn Suối Rè/ Công ty Kiến trúc 1+1>2

333

Người dân thôn Suối Rè quanh năm bán sức lao động ra thị trấn, ra Hà Nội. Bộ phận ở lại thì “bán mặt cho đất, bán lưng cho trời”. Cuộc mưu sinh làm họ không còn sức lực, thời gian quan tâm tới học hành, tới sự phát triển văn hóa tinh thần của con cái cũng như chính họ.

Bên cạnh đó, sự gia tăng cách biệt giữa thành thị với nông thôn do quá trình bùng nổ đô thị và phát triển kinh tế đã khiến mối liên hệ cộng đồng ngày càng lỏng lẻo và có nguy cơ tan rã. Tại các thôn bản vùng núi, trung du những không gian sinh hoạt cộng đồng, những trường lớp mẫu giáo, trạm thông tin, thư viện vẫn là thứ xa xỉ, nếu có thì hết sức tạm bợ, rơi vào hình thức, không bản sắc.

Mô hình Nhà cộng đồng đa năng thôn Suối Rè, xã Cư Yên, huyện Lương Sơn, tỉnh Hòa Bình ra đời trong bối cảnh như vậy. Công trình do KTS Hoàng Thúc Hào và KTS Nguyễn Duy Thanh – Công ty Kiến trúc 1 + 1 > 2 thiết kế. Công trình có phong thủy đắc địa, thế tựa sơn, tránh gió bão, lũ quét, mặt hướng thẳng ra thung lũng.

Cấu trúc không gian tổng thể theo lớp. Lớp trước là khoảng sân thoáng, nơi diễn ra các hoạt động ngoài trời. Không gian sinh hoạt chính ở lớp giữa, gồm hai tầng. Tầng trên là nhà trẻ, lớp mẫu giáo kết hợp thư viện, hội họp thôn…, các chức năng đan xen linh hoạt. Hàng hiên rộng gắn liền vạt cỏ xanh, tầm nhìn tít tắp. Tầng trệt ăn vào khoảng lõm triền dốc, tránh gió đông bắc, hút gió địa hình đông nam nên nhà ấm về đông, mát về hè. Không gian mở ra lớp sau, hướng lên núi và rừng tre. Dân làng tụ họp, tổ chức làm nghề phụ, nhất là trẻ con, người già có thể sinh hoạt ở tầng trệt trong những ngày giá rét hay nắng gắt…

Ý tưởng tạo đường hầm đối lưu gió, khoảng elip thông tầng, những bậc cỏ, triền vát, mái lấy sáng – tất cả cùng kết nối không gian trước – sau, trong – ngoài, trên – dưới thành chuỗi không gian mở liên hoàn.

Từ bao đời, người Kinh và người Mường chung sống hòa thuận trên mảnh đất giao thoa văn hóa. Do vậy, hình thái công trình vừa kế thừa cấu trúc nhà năm gian Bắc bộ, vừa thấp thoáng nếp nhà sàn Mường.

Giải pháp kết cấu đơn giản, tiết kiệm, vật liệu địa phương sẵn có, theo nguyên tắc: Thống nhất trong tương phản đa dạng. Tầng trệt xây đá gồ ghề, thô, kết hợp cửa tre, trần trúc tinh, mảnh tạo ấm cúng, cân bằng. Tầng trên trình đất nâu mịn. Đá đất nặng ở dưới, vì kèo tre, lợp lá nhẹ phía trên.

Hệ thống pin mặt trời, bể thu lọc nước mưa,  gió địa hình, đèn led tiết kiệm điện, bể phốt 5 khoang không ô nhiễm môi trường. Một chuỗi thử nghiệm những giải pháp kiến trúc xanh, tiết kiệm năng lượng, thân thiện.

Dân làng Suối Rè trực tiếp dựng ngôi nhà và chính họ sẽ thụ hưởng hiệu quả không gian và tiện ích của từng yếu tố: Đá, đất, tre, lá, không khí, gió, nắng, âm thanh núi rừng. Hy vọng công trình đi vào hoạt động sẽ tăng cường sợi dây liên hệ cộng đồng, góp phần củng cố, duy trì, phát triển bản sắc khu vực.

Đây là một hướng đi, có thể rút kinh nghiệm và nhân rộng mô hình cho các vùng nông thôn đồi núi phía Bắc.

 

Lương Hân
 

20 BÌNH LUẬN

  1. Oà. không gian đầy mơ ước, cái cầu thang khuôn tròn kia thay bằng đường dốc theo khuôn elip thì hấp dẫn hơn biết mấy ! Ngồi xem bóng chuyền thích thế, thật bao la !

  2. nói thật thì những thể loại công trình như vậy ko thưc tế cho lắm với tình hình hiện nay, nếu đây là 1 c. trinh mẫu đại diên cho nghiên cứu k truc tre nứa thì quá tôt nhưng, 1 nghiên cưu về xây dựng bằng tre nứa làm cốt liệu chính
    còn nếu áp vào thưc tế không biết co được người sử dụng chấp nhận hay không, nhìn qua thấy nó co tuôi thọ rất thấp, kiến trúc nửa hiện đại nửa cũ, vách đất bọc tre, nhưng cái nền thì ốp gỗ bóng loáng…..nếu 1 vùng cao al2m cái nhà này chắc phải lội xuống vùng xuôi để mua vật liệu lát sàn
    còn vấn đề năng lượng, nhìn bên ngoài công trình chúng ta đã biết cho ai sử dụng, ta chỉ nên đặt vấn đề "tiết kiệm năng lượng" cho nhưng tòa nhà kính, chọc trời, khối tich lớn, năng lượng khó kiểm soát…mà đặc biệt là nhưng tòa nhà nếu ko có năng lượng (điện…) thì ko vận hành được, con công trình này , nói thiệt, ko cần điện cũng sử dụng được nên tôi nghĩ vấn đề phân tich năng lượng ở đây hơi thừa thãi
    nên tập trung phân tich tính bền vững, phong tuc tập quán của người sử dung công trình này co phù hợp chưa? , có phù hợp với cảnh quan chưa…

  3. Khi được biết thông tin về ct này trên báo, tôi khá tò mò và khá hứng thú bởi nó lạ theo nhiều nghĩa. Tôi cùng một vài ae đã đi thăm, tôi xin được chia sẻ cùng mọi người.
    CT nằm trên một dẻo đất trên sườn đồi cao ráo, phía sau là một đồi Tre. Thoáng nhìn mặt trước, tôi có cảm giác đây là một nhà ở truyền thống người Kinh. Nhưng khi đi vòng về phía sau, tôi nhìn bao quát lại thì lại thấy những nét của nhà sàn người Mường. Tất cả được thể hiện bằng những đường nét kt khá đơn giản, gần với kiến trúc hiện đại.
    Về giải pháp kiến trúc có thể nói, là tác giả đã xử lý rất tinh tế khi biết lợi dụng thế đất để chia ct thành 2 tầng.
    Tầng hầm: Được xây bằng đá không gian mở về phía sau ct. Khoảng vát mở phía sau cùng với nối hầm phía trước đã tạo cho tầng này khả năng thông gió, chiếu sáng tự nhiên rất tốt.
    – Mặt nền lại hoàn toàn khô ráo. Chính vì thế các giải pháp tạo triền vát quanh chân ct (được chặn nước bằng các đợt máng rất cẩn thận) để kg tầng hầm đc tiếp cận hoàn toàn với TN thì có thể coi đây là tầng trệt của ct.
    Tầng 2: đây là lớp học mẫu giáo, sạch sẽ tiện nghi với sàn tre ép. ánh sáng từ khoảng cửa trời lớn trên mái xuống tran hòa ấm áp, ko cần sd đèn điện mà vẫn đảm bảo cho các cháu nhỏ bò, nghịch, viết vẽ… – Tường Đất: màu nâu vàng khá dày và chắc chắn, 4 mặt đều mở bằng các của sổ được bọc lylon tránh gió lạnh. Đặc biệt, cửa sổ khoét hình elip rất lớn và khoảng thông tầng đã tạo ra một chuỗi không gian liên tục: Dưới nhà,Trên nhà,Ngoài nhà.
    – Hàng hiên_một yếu tố của ng Kinh, thông thoáng và là chỗ chơi đùa cho các cháu bé được treo những chiếc xích đu rất ấn tượng.
    – Hệ kết cấu mái vượt nhịp khá lớn nhưng tốn rất ít tre, khoa học logic và mạch lạc.
    – Thớt Đất vàng nâu đặt trên thớt Đá cứng tạo ra sự tương phản rất đẹp về ngôn ngữ của vật liệu.
    Tóm lại, ở ct này tôi thực sự kính trọng tâm huyết và cái tài của ng sáng tạo. Nó đã làm thức tỉnh văn hóa Mường mà vẫn thấy yếu tố Kinh. Đó là một sự giao thoa tinh tế đã kích đẩy nhau tạo ra một không gian cộng đồng mang nhiều giá trị văn hóa và hơi thở của thời đại. Kiến trúc Việt cần có những dấu ấn như ct này để tạo đà tiếp bước cho những suy nghĩ và hy vọng!

  4. những công trình như thế này rất cần ở viêt nam! tôi thực sự thấy thích thú và ngưỡng mộ!. xong tôi có cảm giác những người chơi bóng chuyền kia là những cán bộ xã người kinh thì phải?

  5. Bac KTS XD ko phai la tac gia. Cong trinh ban dau nhu the nay la da thanh cong. Van thich cau noi cua anh Hao: " Tha thap len ngon lua nho con hon dung nguyen rua bong toi". O day nhung no luc can duoc ghi nhan. Cac ban to mo thi tot nhat la len do xem tan mat nhu bac KTS XD chu phan nan chang ai hoi dau di tra loi dau.

  6. phong cách Việt!
    Em không hiểu nhiều, nhưng hiện nay rất hiếm các công trình giành cho văn hóa dân tộc.
    Em ủng hộ thiết kế này, phải nói là rất lý tưởng!
    Em rất thích thiết kế này. nhưng nếu có thêm nhiều công năng hơn thì hay quá. vd : có những thiết kế đẻ có thể dùng năng lượng mặt trời,hệ thống cấp nước (cách lấy nước bằng ống tre + phương pháp hiện đại) các trò chơi bản địa cho các các em,các thiết kế phục vụ giảng dậy mang bản sắc bản địa nhưng tính hiện dại trong công năng để các em học trong tryền thống nhưng kiến thức và tiêu chuẩn của thế giới!……

  7. Nhà dạng này thì không phải là mới ở nước ngoài (Columbia, Nam Mỹ hay Indonesia, ASEAN… chẳng hạn).
    Nhưng hoàn thành được dự án này thực sự là thành công của nhóm KTS. Rất nhiều người trong chúng ta (kts, ks…) biết tới cách thức thiết kế và xây dựng loại công trình thân thiện với môi trường và đậm chất nhân văn này, nhưng vì nhiều lý do, không phải ai cũng đưa được các dự định, nghiên cứu của mình thành hiện thực như thế.

    Qua nghiên cứu và quan sát, tôi thấy: "Mặc dù có một số nhà làm bằng tre /vật liệu địa phương với tính chất công cộng ở VN, nhưng đây mới là dự án đi theo các tiêu chí phát triển bền vững hướng tới cộng đồng. Xu hướng này là quan trọng trong nền kiến trúc thế giới, nhưng vì nhiều nguyên nhân, nó không /chưa phát triển ở VN, nơi đáng lẽ phải là một trong các quê hương của nó."

    Chúc mừng nhóm thiết kế và thi công !

  8. Tuyệt vời! tôi thật sự ngưỡng mộ ct này,nhất là tinh thần của nhóm KTS và những người góp tay làm lên ct.vì xét trên nhiều vấn đề mà KTS phải giải quyết nhất là kinh tế,cái mất thì ít mà được lại nhiều–>chính là nhờ sự sáng tạo và tìm tòi của KTS qua đây còn thấy cái tâm(đv cộng đồng,VH,nghề,..).cái này mới là cái cần.cái giá trị trên đời chưa chắc đã là cái hoành tráng,tầm vóc..mà là cái ý nghĩa nó để lại.mình ủng hộ con đường mà thầy chọn.lấy cái yếu để làm lên cái mạnh,cái bình thường tạo lên cái vi đại.

  9. Toi thi chua duoc gap kts Hao lan nao, nhung nghe danh anh da lau.That long toi vo cung kham phuc.Phuc vi anh da dam theo duoi y tuong va nhat la kham phuc ca viec anh tu bo tien ra xay.Dung la de lam duoc mot cong trinh nhu the du nho cung da la tuyet voi trong cai xa hoi hiem hoi va nhon nhao nay.Xin bai phuc, bai phuc.Anh nho mang no tham du giai thuong KTVN nhe.No se doat giai thoi.

  10. Nhìn kỹ thì xây nhà này cũng cần bêtông với đá mi đó chứ. Với lại nếu nặm đất thành từng viên rồi xây vách và buộc tre thủ công kiểu này thì đã chắc gì rẻ hơn xây bằng gạch ống bình thường.
    Tóm lại là mình thấy nhà này xây một cách gượng ép sao đó không đúng theo quan điểm sinh thái của mình.

  11. Tôi nói không phải các bạn bỏ qua. Cái dở của nhiều người là làm thì không bằng ai nhưng chê thì không ai bằng. Công trình này rất tốt và đáng khen ngợi. Không lao động thực sự thì k bao giờ có được.