Ưu đãi người nghèo vào tay người giàu?

20

Tại Diễn dàn về “Tái cơ cấu và đổi mới thể chế quản lý DNNN hướng tới mô hình phát triển KT theo chiếu sâu” mới đây, TS Đặng Đức Đạm dẫn ra câu chuyện nhà ở cho người thu nhập thấp để chứng minh chính sách ưu đãi này không hiệu quả, không phù hợp với cơ chế thị trường.

Để có nhà giá rẻ phù hợp với đối tượng người thu nhập thấp, nhà nước đã giành nhiều ưu đãi cho việc xây dựng nhà ở xã hội, như được miễn tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, được hỗ trợ tiền đền bù GPMB, được miễn giảm thuế VAT, thuế TNDN, được vay tín dụng với lãi suất ưu đãi…

Theo cơ chế hiện hành, những khoản ưu đãi này đều dành cho các DN là chủ đầu tư và các công ty xây dựng nhà ở xã hội chứ không cấp trực tiếp cho đối tượng chính sách ưu đãi là người sử dụng những căn hộ xã hội đó.

Thực tế cho thấy, phần lớn những căn hộ giá rẻ vì được hưởng ưu đãi đã không trực tiếp đến với người có thu nhập thấp mà thường được mua đi bán lại lòng vòng, đến khi người thực sự có nhu cầu nhà để ở phải mua lại theo giá thị trường…

“Vì giá nhà bán hoặc cho thuê đều không theo giá thị trường, cho nên tất yếu phải qua cơ chế xin – cho với tất cả những hệ quả tiêu cực của nó. Kết quả là những khoản ưu đãi rất lớn của nhà nước hầu như không đến được đối tượng chính sách xã hội sử dụng nhà ở xã hội; nếu chúng không bị xà xẻo bởi chế độ hạch toán “nửa nạc nửa mỡ” của DN xây dựng thì cũng bị “nuốt chửng” bởi đủ các loại “cò” mua đi bán lại lòng vòng trước khi căn hộ đến được tay người thực sự có nhu cầu để ở”, TS Đặng Đức Đạm phân tích.

Tại cuộc hội thảo mới đây về điện, đại diện Tập đoàn điện lực Việt Nam (EVN) cũng thừa nhận với cơ chế giá điện như hiện nay thì cả người giàu cũng được hưởng giá điện bao cấp ở những số điện đầu tiên. Vấn đề đặt ra: Sao không hỗ trợ trực tiếp cho người nghèo vẫn là câu hỏi ngỏ.

Để bình ổn giá, nhà nước đã chi hàng nghìn tỷ đồng, tuy nhiên, điểm bất hợp lý trong việc hỗ trợ bình ổn giá mà nhiều địa phương đang tiến hành là hàng bình ổn giá chỉ được bán trong siêu thị, nơi đối tượng khách hàng chủ yếu là người khá giả. Trong khi đó, đại bộ phận người dân ở các vùng nông thôn có thu nhập thấp mới cần được mua hàng với mức giá thấp…

Cách đây mấy năm, Chương trình phát triển Liên Hợp Quốc (UNDP) đã tiến hành nghiên cứu Hệ thống An sinh xã hội của Việt Nam và đưa ra kết quả bất ngờ: Vào năm 2004, An sinh xã hội chi cho một gia đình nghèo nhất (trong số 20% những người nghèo nhất) khoảng 7.000 đồng, nhưng lại chi gần 100.000 đồng cho một gia đình nghèo nhất trong số 20% những người giàu nhất.

Chưa có số liệu điều tra nào mới hơn song những câu chuyện về người giàu vẫn được hưởng lợi có vẻ nhều hơn …

Hiểu My – theo Pháp luật Việt Nam