Giải thưởng Holcim Awards: Giải Đồng năm 2009

27

Đây là dự án thiết kế quy hoạch một làng dân cư vùng ngoại ô Bắc Kinh. Dự án hợp tác nghiên cứu này do Hội đồng Quy hoạch Đô thị của thành phố Bắc Kinh trực tiếp giao nhiệm vụ và đã được duyệt trong năm 2009. Hiện nay, những ngôi nhà mới đầu tiên được thiết kế theo dự án này đang được xây dựng. Các thiết kế chi tiết và điều chỉnh sẽ tiếp tục được thực hiện trong ba năm tới. Hầu hết công việc được hoàn tất trên cơ sở tình nguyện.

Những thách thức: tình trạng ô nhiễm môi trường, tốc độ đô thị hóa nhanh chóng, sự xâm lấn của đất trồng trọt, điều kiện sống nghèo nàn, thiếu cơ sở hạ tầng, thu nhập thấp, thất nghiệp, dân cư cao tuổi, mất trợ cấp của chính phủ, tất cả không được quy hoạch và quản lý tốt.

Cách tiếp cận: dự án thiết kế quy hoạch tổng thể nhắm vào những thách thức có mối tương quan với nhau như đã nêu trên, cố gắng xây dựng một cộng đồng nông thôn bền vững tại vùng ngoại ô Bắc Kinh. Do chính phủ Trung Quốc đã tăng ngân sách cho các vùng nông thôn lên rất nhiều trong những năm qua, dự án này được xem như một thí điểm cho việc sử dụng các nguồn tài trợ đó một cách hiệu quả và dân chủ.

1. Điều tra: thu thập toàn bộ các dữ liệu hồ sơ, phỏng vấn từng nhà, xây dựng các cơ sở phân tích dữ liệu.

2. Sử dụng đất: xác định giới hạn cho sự phát triển của xây dựng, bảo tồn các nguồn tài nguyên thiên nhiên và đất trồng trọt, đồng thời thực hiện quy hoạch lại phân bố vi mô để tạo thêm không gian cho lợi ích công cộng và phát triển kinh tế.

3. Kinh tế: trả lại trợ cấp của chính phủ cho từng khu vực ; cải thiện chất lượng môi trường, thu hút đầu tư vào việc chế biến các sản phẩm từ nông trại; các ngôi nhà mới có thêm diện tích sàn để phục vụ khách du lịch gia đình và nghề thủ công.

4. Lưu thông, cơ sở hạ tầng và dịch vụ công cộng: hệ thống hóa toàn bộ mạng lưới giao thông, bổ sung các chức năng thiết yếu, cải thiện các điều kiện sống; cố gắng hạn chế tối đa tác động tới đời sống.

5. Quy hoạch lại phân bố: bắt đầu triển khai từ khu vực bị bỏ hoang và từng bước phân bố lại các hộ dân; toàn bộ khu vực lân cận được thu gọn theo một mô hình cô đọng hơn, đồng thời duy trì kết cấu xã hội theo nguyên bản gốc.

6. Nâng cấp nhà – xây mới: việc sử dụng đất hiệu quả hơn, tuân theo sơ đồ qui hoạch đã duyệt, vật liệu, màu sắc, các trang trí, kỹ thuật… truyền thống của địa phương; khuyến khích việc nâng cấp thành nhà ở sinh thái của người dân bản địa bằng trợ cấp của chính phủ.

7. Các chiến lược sinh thái: sử dụng năng lượng mặt trời dạng chủ động và thụ động, hố rác tự hủy phân tán, tường cách nhiệt, hệ thống chứa nước mưa…

8. Sự tham gia của cộng đồng: dự án là sự hợp tác của các tổ chức, các cấp chính quyền địa phương và những người dân ở xung quanh; các cuộc phỏng vấn từng nhà, thảo luận nhóm, giải thích về dự án, trưng bày – thu thập thông tin phản hồi được thực hiện xuyên suốt trong toàn bộ quá trình thực hiện dự án.