Tuyến metro Nhổn – Ga Hà Nội: cơ hội vươn lên làm chủ công nghệ của các chuyên gia Việt nam

36

Thử thách phía trước tuyến metro đầu tiên của Hà Nội

Tháng 12/2006, tuyến đường đã tổ chức khởi công lần đầu tiên tại Mai Dịch. Sau 4 năm, ngày 25/9 đã được khởi công lần thứ 2 tại địa điểm sẽ xây dựng depot Nhổn – diện tích 15 Ha. Trên toàn bộ tuyến, lựa chọn đi trên cao 8,5 Km từ Nhổn về đến công viên Thủ Lệ, sau đó chui ngầm 4 km từ đầu khách sạn Deawoo qua Kim Mã, rẽ chéo qua Núi Trúc dọc theo Cát Linh – Quốc Tử Giám dừng lại tại Ga Hà Nội.

Lễ khởi công tuyến metro số 3 (12/2006) và lần thứ 2 ngày 25/9/2010 tai depot Nhổn ( hình phối cảnh ) và sơ đồ vận hành tự động hóa cả tuyến

Theo ý kiến chuyên gia: vốn đầu tư gần 1tỷ USD khó nhưng thu xếp được …Khó khăn nhất hiện nay là công tác quản lý dự án. .. quan trọng là phải làm thế nào để quản lý tất cả các bước của dự án. Căn cứ vào các thông tin đã được công bố thì còn nhiều khó khăn nữa các nhà quản lý dự án phải đối mặt.

Cho dù là tuyến đường sắt đô thị hiện đại đầu tiên xây dựng tại Hà Nội, nhưng đoạn đường đi trên cao với các đoạn vượt đường, vượt sông …không quá phức tạp, về cơ bản lực lượng chuyên môn ngành xây dựng, giao thông trong nước đáp ứng được.

Đoạn 4 km ngầm đi qua khu vực vốn là khu vực đầm hồ chi chít ( HN1873) hầm Kim Liên 2010

Thách thức lớn nhất là 4 km đi ngầm dưới lòng đường. Thông thường thi công đường ngầm thường gặp phải khó khăn như sụt lún , cát chảy và nước ngầm (kèm theo sụt lút cường độ cao). Trong tài liệu trình bầy của tư vấn Pháp trước đây: tunnel ngầm dưới ga Hà Nội sâu gần -20m (so với mặt đất). Đoạn sâu hơn -25m ở Văn Miếu– Cát Linh. Hà Nội trên nền sông hồ cũ, dưới độ sâu này phổ biến là cát chặt, chặt vừa hay cát pha sét và nước ngầm phong phú. Tất nhiên là các số liệu khảo sát sẽ chính xác thông tin hơn nhiều, nhưng những khó khăn này là có thể thấy trước.

Hà Nội bị nạn úng ngập đe dọa thường trực. Mưa to ngập, mưa nhỏ cũng ngập. Ngập trên mặt đường, xe máy ô tô lội nước vô tư, hỏng của ai người ấy phải sửa. Nhưng nếu 4 km tunnel ngập là hệ thống thiết bị hàng trăm triệu USD vứt đi. Tầu chạy điện, thiết bị điều khiển tự động điện tử, ẩm ướt là trục trặc ngập nước là tê liệt. Nếu 4km ngập thì bơm 40.000m2 nước đi đâu khi mưa ngập thì hồ nội thành nào cũng đã đầy ứ?

Phương án chống úng ngập tư vấn đề xuất là lối vào xây bậc cao để ngăn nước tràn vào. Tunnel có mặt cắt hình tròn đường kính 6,2m, vừa khít toa tầu – thoát nước trong tunnel không đề cập.

Tunnel vừa khít toa tầu, sâu tới >-20m và chống ngập bằng cách xây bậc cao lối vào do Systra đế xuất

Đường ngầm các nước có gặp úng ngập ? Nền đất yếu thì ngầm sâu hay nông?

Tại Nhật để chống úng ngập cho hệ thống đường ngầm và 97ga ngầm dầy đặc dưới lòng đất, họ làm hệ thống “G-cans”. Có 5 giếng sâu 65m, đường kính 32m. Nối 5 giếng này là sông ngầm bằng bê tông đường kính 50m, dài 6,3km. Tất cả đổ dồn về bể chứa khổng lồ dung tích hơn 20 triệu m3. Hệ thống bơm cực mạnh bơm ra sông Edogawa.

Sơ đồ sông ngầm chống ngập ”G- cans“ tại Tokyo và máy bơm 200 tấn nước/s dùng trong dự án .

Chống ngập đường ngầm New York bằng hệ thống bơm thoát nước 48 triệuM3 / ngày đêm. ( 11/2008, trạm Yên Sở bơm 23 triệu m3 nước ra sông Hồng hết 4 ngày).

Vậy 4 km đường ngầm Hà Nội chống ngập bằng xây bậc cao lối xuống có đảm bảo an toàn? Nếu không thì sẽ bằng cách nào – Các nhà khoa học hàng đầu Việt Nam có cao kiến gì đây? Các trường Đại học có hướng dẫn sinh viên nghiên cứu đề tài này không …hy vọng sẽ có rất nhiều sáng kiến đóng góp.

Hình ảnh máy đào gặp lớp đất quá xốp và thi công hố nông tại một số đô thị

Khi gặp nền đất tơi xốp sẽ gây khó khăn cho việc thi công bằng máy đào TBM(Tunnel Boring Machines ), có thể thay các tunnel ngầm sâu bằng cách đi sát mặt đất. Chọn kích thước nào co mặt cắt tunnel để có thể khai thác đa mục đích và đồng bộ hóa thiết bị đào chung cho các tuyến tunnel ngầm cả thành phố? Dẫn đến chọn một chuẩn chung cho kích thước tầu, đường ray, công nghệ động lực, điều khiển …thuận lợi cho công tác duy tu bảo dưỡng sau này.

Tuyến metro đầu tiên Hà Nội đã khởi động, đây là cơ hội cho các nhà kỹ thuật chuyên môn Việt Nam rèn luyện và trưởng thành (đặc biệt là các bạn trẻ). Trước tiên chúng ta cùng tìm ra lời giải cho những câu hỏi đơn giản đã đặt ra trong bài viết này.

KTS Trần Huy Ánh
Ghi chú : ảnh nguồn Hanoidata ST&BT