Giải cứu ”sông Tô"

114

“Nước sông Tô vừa trong, vừa mát.

Em ghé thuyền đỗ sát thuyền anh.

Thuyền chàng muốn tỏ tâm tình.

Sông bao nhiêu nước thương mình bấy nhiêu.”

Sông Tô Lịch là dòng sông cổ nổi tiếng với nhiều truyền thuyết của kinh thành Thăng Long xưa, là một phân lưu của sông Hồng đưa nước sang sông Nhuệ. Sách Đại Nam nhất thống chí (giữa thế kỷ 19) có viết: “Sông Tô ở phía đông tỉnh thành (Hà Nội) là phân lưu của sông Nhị, chảy theo phía bắc tỉnh thành vào cửa cống thôn Hương Bài, tổng Đông Xuân, huyện Thọ Xương (cửa sông xưa nằm ở vị trí phố Cầu Gỗ, quận Hoàn Kiếm) chuyển sang phía tây huyện Vĩnh Thuận đến xã Nghĩa Đô ở phía đông huyện Từ Liêm và các tổng thuộc huyện Thanh Trì, quanh co gần 60 dặm, tới xã Hà Liễu chảy vào sông Nhuệ“. Trước đây hai bên bờ sông buôn bán tấp nập, trên bến dưới thuyền nhưng từ khi bị lấp, sông chỉ là một dòng thoát nước thải của thành phố, bị ô nhiễm nặng. Sông Tô Lịch ngày nay bắt đầu từ cầu Giấy, chảy cùng hướng với đường Láng và đường Kim Giang về phía nam tới sông Nhuệ.

>> Sông Tô Lịch: Ô nhiễm và giải pháp đề xuất

>> Trả lại sự thông thoáng cho sông Tô Lịch

>> 3,3 tỷ đồng dọn vệ sinh sông Tô Lịch

Bờ sông Tô Lịch đoạn chảy qua phường Yên Hòa đã được kè và trồng cỏ thẳng hàng. Ảnh: Thúy Liễu

UBND thành phố Hà Nội đã có nhiều dự án chỉnh trang, nạo vét, cải tạo sông Tô Lịch để lấy lại phần nào bóng dáng dòng sông trong mát, thơ mộng của Thủ đô ngàn năm. Mới đây nhất, từ cuối tháng 7-2010, thành phố đã có chương trình tổng vệ sinh môi trường, cải tạo cảnh quan dọc sông Tô Lịch, Kim Ngưu nhằm giải quyết yêu cầu dân sinh bức xúc, chào mừng Đại lễ kỷ niệm 1000 năm Thăng Long-Hà Nội. Theo thống kê sơ bộ, mỗi ngày có khoảng 500.000m3 nước thải sinh hoạt và nước thải sản xuất công nghiệp khu vực nội thành chảy ra các sông (Tô Lịch, Lừ, Sét và Kim Ngưu). Trong số này, chỉ có 5% đã qua xử lý, 95% còn lại là nguyên bản.

Sông Tô Lịch nhìn từ phía bên đường Láng

Ông Lê Văn Dục, Phó giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội cho biết, ước tính khối lượng đất thải đổ sai quy định trên toàn tuyến sông Tô Lịch khoảng 28.000m3. Ngoài ra còn 14 điểm kinh doanh vật liệu xây dựng, 33 điểm đỗ xe ô tô và xe máy. Chính vì thế, kế hoạch tổng vệ sinh lần này xác định rõ mục tiêu nhằm tạo chuyển biến tích cực về vệ sinh môi trường, cảnh quan đô thị, nếp sống văn minh. Ngăn chặn tình trạng đổ phế thải, rác thải, quảng cáo, sử dụng mặt bằng không theo quy định. Nâng cao trách nhiệm của cộng đồng dân cư, các cấp chính quyền địa phương, các đơn vị thực hiện công tác vệ sinh môi trường trong việc giữ gìn và bảo vệ môi trường dọc tuyến sông Tô Lịch và sông Kim Ngưu. Cải thiện giao thông trên tuyến đường dọc bờ phải sông Tô Lịch.

Đoạn sông Tô Lịch xưa chẩy qua cầu giấy. Những dấu tích của cây cầu đá nơi nghĩa quân cờ đen Lưu Vĩnh Phúc khởi nghĩa và ngõ thành cổ giờ hoàn toàn mất dấu

Kế hoạch ban đầu của dự án đề ra sẽ thực hiện tổng vệ sinh toàn tuyến, thu dọn sạch toàn bộ đất, phế thải xây dựng và rác thải trên toàn tuyến dọc bờ sông. Giải tỏa toàn bộ mặt bằng trả lại cảnh quan chung (giải tỏa lán trại, các điểm tập kết vật liệu xây dựng trái phép, nhà tạm tự phát, sử dụng mặt bằng kinh doanh, sản xuất, bãi đổ xe, rửa xe, quảng cáo vi phạm quy định pháp luật gây mất mỹ quan đô thị…). Triển khai đồng bộ hạ tầng kỹ thuật: Đường, hè, cây xanh, vườn hoa, chiếu sáng, cấp nước, thoát nước, quảng cáo… tạo cảnh quan môi trường hiện đại, văn minh.

Sông Tô Lịch ảnh chụp từ năm 1885. Có thể thấy rất nhiều thuyền bè và người dân sống quanh đây. Hình ảnh phù hợp nhất với câu nói “bao giờ cho đến ngày xưa”

Sau hơn 3 tuần triển khai kế hoạch đã có những chuyển biến tích cực. Cảnh quan hai bên bờ sông đã quang đãng và sạch sẽ hơn. Con sông vốn là biểu tượng của Hà Nội đang dần được hồi sinh bắt đầu từ hai bên bờ. Trong khi tiến hành kiểm tra thực địa dọc tuyến sông Tô Lịch (đoạn từ Hoàng Quốc Việt, quận Cầu Giấy đến địa bàn phường Thanh Liệt huyện Thanh Trì), Phó chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Hồng Khanh nhận định, Sở Xây dựng, quận Cầu Giấy, Công ty TNHH nhà nước một thành viên Môi trường đô thị Hà Nội, Công ty TNHH nhà nước một thành viên Thoát nước Hà Nội đã thực hiện nghiêm túc việc cải tạo, chỉnh trang tuyến sông Tô Lịch.

Rác rưởi là vật duy nhất có thể “sống” dưới con sông này

Quận Cầu Giấy đã thực hiện chỉ đạo của thành phố, đồng bộ triển khai công tác vệ sinh môi trường thuộc địa bàn có hiệu quả. Tuy nhiên, các quận Thanh Xuân, Ba Đình, Hoàng Mai cần rút kinh nghiệm về phương pháp tổ chức thực hiện, phải trực tiếp kiểm tra đôn đốc việc thi công. Đồng chí Vũ Hồng Khanh đánh giá, kế hoạch đã được triển khai và đạt kết quả đáng kể. Sau khi mặt bằng dọc tuyến sông Tô Lịch được vệ sinh môi trường sẽ giao lại mặt bằng cho các quận huyện quản lý. UBND các quận, huyện phải có kế hoạch quản lý, duy trì, giữ gìn vệ sinh môi trường, cảnh quan đô thị, không để tái diễn tình trạng đổ trộm rác thải, phế thải không đúng nơi quy định, tái lấn chiếm mặt bằng. Trong tháng 8 này, Hà Nội sẽ khởi động Dự án cải tạo đường công vụ bờ phải sông Tô Lịch đến đường 70B và di chuyển, hạ ngầm các công trình điện nước, thông tin thuộc dự án thoát nước cải thiện môi trường Hà Nội dự án II do Cơ quan Hợp tác quốc tế Nhật Bản (JICA) tài trợ.

Rác là thủ phạm chính gây ra cái chết của con sông !?

Con sông Tô Lịch chứa đựng đời sống văn hóa, lịch sử đầy ắp diễn ra với kinh thành Thăng Long qua hàng trăm năm. Ngày đại lễ đã không còn xa nữa, việc giữ gìn cải tạo dòng sông không chỉ là trách nhiệm của chính quyền, các cơ quan Nhà nước mà chính là ở ý thức của mỗi người dân Thủ đô Hà Nội.

Hoàng Trường Giang – theo Quân Đội Nhân Dân