Hà Nội không còn ngập nước khi mưa lớn vào năm 2013?

55

Do phạm vi chỉ phục tiêu úng cho các quận nội thành nên dự án thoát nước Hà Nội lập từ năm 1995 vẫn đảm bảo yêu cầu đặt ra, ông Phạm Văn Cường, Giám đốc Ban quản lý dự án thoát nước Hà Nội cho biết khi trao đổi với PV.

>> Giải pháp triệt để chống ngập úng cho Hà Nội và tận dụng nước mưa phục vụ con người

>> Hầm Kim Liên ngập là do… rác ?

>> Thoát nước Hà Nội: ai là người giải cứu thích hợp ?

– Thời gian gần đây, nhiều chuyên gia đô thị cho rằng, do được quy hoạch từ những năm 1990 nên nếu triển khai tiếp dự án thoát nước giai đoạn 2 sẽ không còn phù hợp, với tư cách là đơn vị thực hiện dự án, ông thấy ý kiến này thế nào?

xh-118-ong-cuong.jpg

Ông Phạm Văn Cường.

– Dự án thoát nước Hà Nội cả giai đoạn 1 và 2 đều được quy hoạch trên cơ sở lấy ý kiến của các bộ ngành, sau đó được Chính phủ thẩm tra, phê duyệt vào năm 1995. Theo đó, phạm vi quy hoạch của dự án là bốn quận nội thành gồm: Hoàn Kiếm, Ba Đình, Đống Đa, Hai Bà Trưng với các hạng mục thực hiện như xây trạm bơm Yên Sở (45m3/s), cải tạo, nâng cấp toàn bộ hệ thống mương cống tiêu nước trên 50 tuyến phố (giai đoạn 1); Cải tạo các hồ điều hòa, kênh mương dẫn nước, kè bờ sông và nâng cấp hệ thống trạm bơm Yên Sở lên 90m3/s (giai đoạn 2).

Dự án đã hoàn thành giai đoạn 1 và đang triển khai tiếp giai đoạn 2, theo tiến độ đến năm 2013 sẽ hoàn thành. Khi đó, với những trận mưa có cường độ 310 mm/ 2 ngày cơ bản được giải quyết. Hiện do mới hoàn thành giai đoạn 1 nên chỉ giải quyết được những trận mưa có cường độ 172 mm/ 2 ngày. Với những trận mưa như thế này, các năm trước Hà Nội sẽ ngập trong 1, 2 ngày nhưng nay, thời gian ngập không đáng kể, với các trận mưa lớn hơn thời gian ngập lâu nhất chỉ 1, 2 tiếng đồng hồ. Vì vậy, hiệu quả của dự án mang lại đã được thể hiện rất rõ, không thể nói là không còn phù hợp.

– Hà Nội hiện đã mở rộng và hạ tầng đã thay đổi nhiều, mục tiêu thoát nước của dự án chỉ phục vụ cho các quận nội thành liệu có hợp lý?

– Mục tiêu ban đầu của dự án là thoát nước cho khu vực nội thành và một số khu vực lân cận nằm trong lưu vực từ sông Hồng đến sông Nhuệ, tuy nhiên, do ngân sách chỉ cho phép làm trong phạm vi lưu vực sông Hồng đến sông Tô Lịch với bán kính 115 km2 thuộc địa phận bốn quận nội thành nên dự án chỉ thực hiện được như vậy.

xh-18-tram-bom1.jpg

Thoát lũ cho Hà Nội đang trông đợi hết vào trạm bơm Yên Sở.

Hà Nội mở rộng và có sự thay đổi về cơ sở hạ tầng, kiến trúc, nhưng hầu hết các thay đổi này diễn ra ở khu vực phía Tây nên không liên quan đến việc triển khai của dự án. Chính phủ cũng đang giao Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn (NN-PTNT) quy hoạch lại hệ thống thoát lũ ở khu vực này. Theo đó, ngoài lưu vực sông Tô Lịch đến sông Nhuệ, toàn bộ lưu vực sông Nhuệ đến sông Đáy thuộc khu vực phía Đông Nam Hà Tây cũ cũng được Bộ NN-PTNT tiến hành lập quy hoạch thoát lũ. Phương án đầu tiên mà Bộ NN-PT-NT tính đến khi quy hoạch hệ thống này là xây một trạm bơm có công suất 100 m3/s tại phường Yên Nghĩa, Hà Đông để bơm nước ra sông Đáy. Nếu được Chính phủ phê duyệt sớm thì quy hoạch này sẽ sớm được được Bộ NN-PTNT triển khai.

– Tất cả lượng nước mưa Hà Nội hiện nay đều tập trung về trạm bơm Yên Sở, đây cũng là nguyên nhân làm trạm này bị ngập trong đợt lụt lịch sử năm 2008. Thoát lũ cho Hà Nội mà chỉ trông vào trạm bơm Yên Sở liệu có quá mạo hiểm?

– Dự án được Hà Nội quy hoạch trên cơ sở tính toán các trận mưa hàng năm, mức độ hấp thụ của sông hồ và khả tiêu thoát của mương cống… Qua tính toán các trận mưa gần đây, trạm bơm Yên Sở vẫn đảm bảo thiết kế.

Sở dĩ trạm có nguy cơ bị ngập trong năm 2008 do trận lũ này 50 năm mới xảy ra một lần, hơn nữa, khi ấy trạm chưa xây dựng xong, cốt nền còn thấp và công suất bơm mới đáp ứng được. Mặt khác trận lũ năm 2008, Hà Nội đã chấp nhận cho một phần nước sông Nhuệ chảy vào trạm bơm Yên Sở để cứu một phần lớn diện tích đất nông nghiệp ở Hà Tây cũ, nên mới xảy ra nguy cơ đó.

xh-mu2.jpg

Được đầu tư trên 500 triêu USD cho dự án thoát nước nhưng mưa xuống nhiều tuyến đường Hà Nội vẫn thành… sông.

– Việc hàng loạt mương cống, ao hồ bị bê tông hóa ảnh hưởng thế nào tới việc thoát nước trên địa bàn khi mưa lớn, thưa ông?

– Việc hệ thống mương cống, ao hồ bị bê tông hóa cũng có một phần làm ảnh hưởng đến khả năng thoát nước, vì độ thẩm thấu giảm. Tuy nhiên, nguyên nhân chính vẫn là do tốc độ đô thị hóa nhanh, khiến hệ thống mương cống, ao hồ bị bồi lấp làm giảm khả năng điều hòa. Vì vậy vừa qua thành phố Hà Nội đã có chỉ đạo giữ nguyên và bảo tồn toàn bộ hệ thống ao hồ hiện có, cùng với đó là cải tạo nâng cao khả năng tiêu thoát của hệ thống mương cống.

– Mưa bão hiện rất phức tạp, vì vậy hầu hết thủ đô và các thành phố lớn trên thế giới đều chống úng bằng cách xây hệ thống hầm ngầm chứa nước mưa. Ông nghĩ sao nếu phương án này áp dụng tại Hà Nội?

– Có điều kiện để làm hầm ngầm chứa nước mưa là điều rất tốt. Hệ thống này ngoài sử dụng cho giao thông, khi có mưa lớn sẽ mở cho nước chảy xuống, sau đó bơm dần ra sông hoặc trữ lại để bơm cho cây cối, đồng ruộng.

Tuy nhiên, việc xây dựng được hệ thống hầm này không đơn giản khi điều kiện kinh tế thành phố chưa cho phép, sở dĩ dự án thoát nước Hà Nội phải chia làm hai giai đoạn là do ngân sách không đủ để thực hiện một lúc. Vì vậy, việc trọng tâm thành phố đang phải tập trung làm hiện nay là nhanh chóng hoàn thiện các hạng mục của dự án thoát nước giai đoạn 2, trước khi có các phương án tiếp theo.

– Xin cảm ơn ông.

Dự án thoát nước Hà Nội được thực hiện từ năm 1998 và dự kiến hoàn thành vào năm 2013, gồm các hạng mục: xây trạm bơm Yên Sở (45m3/s), cải tạo, nâng cấp toàn bộ hệ thống mương cống tiêu nước trên 50 tuyến phố (giai đoạn 1); Cải tạo các hồ điều hòa, kênh mương dẫn nước, kè bờ sông và nâng cấp hệ thống trạm bơm Yên Sở lên 90m3/s (giai đoạn 2).

Dự án có tổng mức đầu tư trên 550 triệu USD, trong đó, phần lớn là vốn ODA.

Trọng Đảng – theo Đất Việt