KTS I.M.Pei nhận Huân chương Vàng Hoàng gia Anh 2010

89

(Kienviet.net) – Huân chương Vàng Hoàng gia Anh 2010 đã được trao cho I.M.Pei, KTS người Mỹ gốc Hoa lừng lẫy mấy chục năm qua vì đã sản sinh ra một loại cấu trúc hết sức đặc biệt, loại cấu trúc mà người ta khao khát hướng tới nhưng lại hiếm khi đạt được.

KTS I.M.PeiXứng đáng với giải Thành tựu suốt đời

Những công trình tiêu biểu của I.M Pei vẫn đứng nguyên vẹn với giá trị căn bản của chủ nghĩa hiện đại cao cấp trong khi vẫn thể hiện được thuyết động học của điêu khắc cấu trúc cơ và những sự tiếp xúc tri giác sâu sắc, tinh tế với bối cảnh.

Đôi nét về Huân chương Vàng Hoàng gia Anh

Huân chương Vàng Hoàng gia lần đầu tiên được Nữ hoàng Victoria thiết lập năm 1848. Những người được trao tặng huân chương trước đây là Edwin Lutyens, Frank Lloyd Wright, Le Corbusier, Mies van der Rohe, Oscar Niemeyer, Norman Foster, và Richard Rogers. 

Huân chương Vàng Hoàng gia Anh được Viện kiến trúc Hoàng gia Anh (RIBA) trao cho một tổ chức hay cá nhân có ảnh hưởng lớn trực tiếp hoặc gián tiếp đến sự tiến bộ của kiến trúc và được sự chấp thuận của người trị vì nước Anh đương nhiệm.

Trong lễ công bố giải thưởng 2010 cho Pei, Chủ tịch RIBA, ông Ruth Reed nói: “Huân chương Vàng hoàng gia đã từng được gọi là Giải thưởng thành tựu suốt đời, và thường thì cách gọi đó là nhầm lẫn. Nhưng hiếm khi nó lại đúng với trường hợp của I.M.Pei như lúc này.”

Hiện nay ở tuổi 91, I.M.Pei đã có 60 năm hoạt động trong ngành kiến trúc với những thành tựu tuyệt vời trong việc sáng tạo lại các loại hình nhà thương mại, phòng triển lãm và nhà ở. Ông thực sự là một nguồn cảm hứng cho tất cả các KTS.

Bài phát biểu tuyên dương của RIBA đã nhắc đến các công trình tiêu biểu của Pei như: Trung tâm Nghiên cứu Khí quyển Quốc gia ở Boulder, Colorado (1967); Cánh Đông của Phòng triển lãm Quốc gia ở Washington, D.C. (1978);  Thư viện John F. Kenedy ở Boston ((1979), Tháp ngân hàng Trung Quốc ở Hồng Công (1989), Kim Tụ Tháp Louvre và trùng tu, cải tạo Bảo tàng Grand Louvre ở Paris (1993) và Bảo tàng Miho ở Shiga, Nhật Bản (1997)

Những công trình lớn và đáng nhớ khác của Pie là  Trung tâm Cơ đốc Khoa học (1974) và tháp văn phòng Hancock Place bằng kính mỏng (1977) ở Boston; Trung tâm Hội nghị javits (1986) ở thành phố New York với những bức tường bằng kính cao tầng được hỗ trợ bằng khung thép; và những bảo tàng như Bảo tàng Nghệ thuật Everson (1968) ở Syracuse và Bảo tàng Nghệ thuật Johnson (1973) ở Ithaca, New York.

Gần đây, Pei cũng hoàn thành nhiều bảo tàng lớn ở  Luxembourg, Trung Quốc và Qatar.

 

KTS vĩ đại với bộ giải thưởng và huân chương

I.M. Pei được KTS người Mỹ David Adjaye đề cử nhận Huân chương Vàng Hoàng gia Anh. Adjaye đã phát biểu trong lễ trao phần thưởng cao quý này:

  “Khi tôi bắt đầu công việc nghiên cứu trong ngành kiến trúc, I.M. Pei đã là một người khổng lồ trong số những người vĩ đại. Công trình của ông dường như có khả năng tạo ra sự rành mạch tuyệt vời cho những nhu cầu phức tạp và mâu thuẫn nhau. Cho dù làm việc với những người đứng đầu nhà nước, các đức vua hay nữ hoàng, những nhà thiết kế cứng đầu hay các tổ chức phi lợi nhuận, ông đều rất lanh lợi trong việc tạo ra các công trình có sự chính xác về mặt chất lượng và chi tiết đến kỳ lạ.”

Ông Adjaye nhớ lại chuyến thăm Louvre ở Paris khi còn là một sinh viên trẻ. Vẻ đẹp tuyệt vời cùa kim tự tháp bằng kính đã làm cho ông choáng ngợp. Từ đó, Pei trở thành mẫu hình kiến trúc sư lý tưởng cho một kiến trúc sư trẻ như Adjaye thời đó.

Trước đây, Pei đã từng nhận Huân chương Kỷ niệm Kiến trúc Thomas Jefferson (1976), Huân chương vàng Viện kiến trúc sư Mỹ (1979), Huân chương vàng Kiến trúc từ Viện Hàn lâm Nghệ thuật và Văn học Mỹ (1979), Huân chương vàng Viện hàn lâm kiến trúc Pháp (1981), Giải thường kiến trúc Pritzker (1983), Giải thưởng kiến trúc Praemium Imperiale của Hội nghệ thuật Nhật Bản (1989), Huân chương Bắc đầu bội tinh Pháp (1993), và Huân chương Thomas Jefferson cho thành tựu nổi bật trong nghệ thuật, nhân đạo và khoa học xã hội (2001). Còn công ty ông được nhận giải thưởng Công ty Kiến trúc AIA của Viện Kiến trúc Mỹ (AIA).

Trung tâm Nghiên cu Khí quyn Quc gia Boulder, Colorado (1967)

Những công trình của Pei

Ieoh Ming Pei sinh năm 1917 tại Quảng Châu, Trung Quốc. Năm 1935, ông tới Mỹ để học kiến trúc lúc vừa 17 tuổi. Ông đã tốt nghiệp Học viện Công nghệ Massachusetts (MIT). Ông nhận bằng thạc sỹ của Đại học Thiết kế Harvard, nơi ông nghiên cứu và chịu ảnh hưởng nhiều từ những người theo chủ nghĩa hiện đại đáng chú ý như Walter GropiusMarcel Breuer.

Pei làm việc với tư cách là trợ giảng và  sau đó là Giáo sư dự khuyết tại Harvard trước khi được nhà Kế hoạch kiêm thiết kế nổi tiếng William Zeckendorf mời tham gia Hiệp hội phát triển bất động sản Webb & Knapp ở New York năm 1948 với chức danh Chủ tịch bộ phận kiến trúc. Năm 1955, Pei thành lập công ty kiến trúc của riêng mình I.M. Pei & Associates, ở New York. Năm 1966, công ty đổi tên thành I.M. Pei & Partners và năm 1989 là Pei Cobb Freed & Partners.

Dự án lớn đầu tiên của Pei là Trung tâm Mile High ở Denver, Colorado năm 1952, một toà nhà văn phòng 23 tầng kế bên một toà nhà mái cong thấp hơn. Cách sắp xếp mặt tiền Trung tâm chịu ảnh hưởng những toà nhà cao tầng của Ludwig Mies van der Rohe một cách rõ nét như khu căn hộ Lake Shore Drive ở Chicago và Toà nhà Seagram ở thành phố New York. Việc dùng những tấm panel bằng kim loại nhẹ để làm chi tiết mặt tiền của cấu trúc này có vẻ giống với Toà nhà Equitable ở Portland, Oregon, do Pietro Belluschi thiết kế hơn là kiểu chi tiết đắp nổi Miesian điển hình.

Tháp ngân hàng Trung Quc ti Hng Công (1989)

Kim t tháp Louvre – trước Bảo tàng Louvre, Pháp

Trung tâm cơ đc khoa hc (1974)

Tháp văn phòng Hancock Place (1977)

Trung tâm hi ngh Javis (1986)

Mặc dù những toà nhà của Pei có sự thống nhất về mặt kết cấu và tính độc lập có thể làm cho người ta nghĩ đến tính tự phụ của một toà nhà đứng ngạo nghễ một mình thời hiện đại nhưng các dự án đáng chú ý nhất của ông thì lại có sự kết nối chặt chẽ và rõ nét với môi trường xung quanh.

Những kết quả đem lại có thể khá  tuyệt vời khi phong cách này đã vượt qua những toà nhà khối điển hình và những hạn chế rập khuôn.

Cánh đông của Bào tàng Nghệ thuật Quốc gia đóng ở Khu phố buôn bán Quốc gia ở Washington, D.C chứng tỏ sự tập trung khéo léo của Pei vào vật liệu và khối lượng. Nhiều phần của công trình này tồn tại giác dưới lòng đất, bên dưới một trung tâm thương mại với những cửa sổ ở trần nhà hình tam giác.

Sự  thành công của tháp Hancock Place làm cho công trình này trở thành cơ sở cho các kiến trúc sư sau này học hỏi như Nhà thờ Trinity của H.H. Richardson, Thư viện Boston của McKim, Mead và White và phần còn lại của Quảng trường Copley ở Boston..

Kim tự tháp Louvre với hình dáng đơn giản trở nên  đồng điệu với mẫu hình cổ điển của kiến trúc Pháp. Kim tự tháp vuông này có nhiều điểm rất gần với kim tự tháp Ai Cập đánh dấu điểm khởi đầu cho một số không gian mở công cộng ở Paris.

Museum of Islamic Art tại Doha, Qatar, mở cửa năm 2008

Quang cảnh bên trong của kim tự tháp Louvre

  • Thanh Huyn (Theo Architectweek)

1 BÌNH LUẬN