Cơ hội cho người dân “định giá” đồ án quy hoạch Hà Nội

26

Theo Tiền phong ngày 27/3: Hội Môi trường Xây dựng Việt Nam kiến nghị Quốc hội và Chính phủ chưa nên thông qua đồ án Quy hoạch chung Xây dựng Thủ đô Hà Nội đến Năm 2030 và Tầm nhìn đến Năm 2050 (viết tắt là Quy hoạch ). Với vị trí là công dân Thủ đô, lại theo sát các bước tiển trong quá trình thực hiện bản Quy hoạch này có đóng góp trong thời điểm chỉ vài tuần tới toàn bộ bản Quy hoạch sẽ được trưng bày xin ý kiến rộng rãi công chúng tại Triển lãm Vân Hồ.

Bản Quy hoạch với nhiều điểm mới

Ngày 25-5-2008 Quốc hội bấm nút thông qua mở rộng Hà Nội, lý do là HN đối mặt với  hàng loạt vấn đề bức xúc và tình trạng quá tải, mất cân đối ngày càng lớn, trong khi ảnh hưởng lan tỏa giữa Hà Nội với các địa phương xung quanh ngày một mạnh mẽ. Vì vậy, không thể tìm các giải pháp phát triển Thủ đô chỉ trong ranh giới quy hoạch của Hà Nội mà cần nghiên cứu xây dựng quy hoạch Vùng Thủ đô rộng hơn nhằm giải quyết một cách cơ bản và toàn diện các yêu cầu đặt ra trong quá trình phát triển của Thủ đô Hà Nội và các tỉnh trong Vùng.

Thời điểm đó, trên Nghị trường đã có nhiều ý kiến băn khoăn cân nhắc trước sự lựa chọn việc mở rộng Thủ đô. Lý do là sau gần 20 năm đô thị hoá tốc độ cao, Thành phố tồn tại những vấn đề nan giải: thiếu đường xá, hạ tầng đô thị, ô nhiễm sông hồ khói bụi, quá tải bệnh viện trường học, cây xanh công viên vốn đã ít lại thường xuyên bị xâm hại lấn chiếm, quản lý đô thị yếu kém …. Nhiều ý kiến cho rằng: nguyên nhân chính là TP đã phát triển dựa trên các tài liệu Quy hoạch cũ chất lượng thấp, không theo kịp tốc độ phát triển, nhiều hy vọng đặt vào Bản Quy hoạch do liên danh tư vấn PPJ lập.

Một điểm mới là bản Quy hoạch đã được góp ý xây dựng ngay từ lúc hình thành ý tưởng. Trong thời gian hơn một năm nghiên cứu, 4 lần trình bày với các giới ngành, khoa học. Sau mỗi lần như vậy, nhiều góp ý đã được cập nhật để dần hoàn thiện dự án. Ngày 17/3/2010, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cho hay quy trình thông qua Quy hoạch sẽ có thay đổi. Quốc hội thảo luận, thông qua trước rồi mới trình Bộ Chính trị và BCH TƯ Đảng. Đây không chỉ dành cho Quốc hội mà còn là cơ hội cho tất cả công dân by tỏ ý kiến của mình về một tương lai Thành phố phát triển theo tiêu chí Xanh, Văn hiến, Văn minh, Hiện đại. Chỉ vài tuần nữa sẽ hoàn thành để triển lãm xin ý kiến rộng rãi  nhưng vẫn còn đó những câu hỏi cần giải đáp thỏa đáng .

 

Ảnh 1:Sơ đồ phân tích vùng phát triển của các địa phương chung quanh Hà Nội mở rộng  (trích BCTpHN ngày 15-7-2009)

 Vị trí Hà Nội mở rộng trong tổng thể phát triển vùng :

Hà Nội có sức hút đầu tư mạnh mẽ – Đây là lợi thế cũng là nguy cơ của căn bệnh đầu to. Tập trung quá mức, quá nhiều lĩnh vực trên một địa bàn làm trầm trọng thêm bệnh mất cân đối nội tại và cả vùng xung quanh. Hà Nội có nên chia sẻ cơ hội phát triển sang các địa phương lân cận như phân bổ các trung tâm công nghiệp tới các địa phương thuận lợi vận tải đường biển, đường sông. Các trung tâm giáo dục Đại học và THCN chuyển tới các tỉnh đông dân cư nhưng tiềm năng đất đai đang sử dụng phân tán. Trung tâm Y tế lớn nến chăng bố trí tới các địa phương lân cận, giảm áp lực giao thông và giảm chi phí khi các bệnh nhân và người nhà khi phải đến TP với giá cả đắt đỏ .

 

 Ảnh 2&3: Định hướng QH cơ sở Y tế và Các trường ĐH , THCN trong báo cáo lần 3 ngày 19-11-2009

Thực tế các tỉnh bạn đã hình thành các dự án theo định hướng này, nhưng trong tài liệu QH, nội dung này chưa được sáng tỏ – Do đó trong địa giới Hà Nội vẫn trải đều ra các trung tâm đại học, bệnh viện, khu công nghiệp , thậm chí vẫn duy trì cả trong khu trung tâm cũ lẫn bên ngoài các loại hình này vẫn được dàn đều cả hai nơi.

Ảnh 4: Vị trí hà Nội nằm ở trung tâm tam giác Đồng bằng bắc Bộ – Nguồn Nha  Địa lý Đông Dương -1905

Ảnh 5: Cao độ Đồng bằng BB ( bản vẽ 1905 ) mầu xanh sẫm <1m sơ với mặt biển ,xanh nhạt =3-5m, vàng >10m

 Đủ nước sạch cho Hành lang Xanh

Bản QH Hà Nội nhấn mạnh hình ảnh Hành lang Xanh, mầu xanh thì phải đủ nước bốn mùa nhưng chưa đề xuất giải pháp thuyết phục nhằm giải quyết tổng thể nguy cơ khô hạn, ô nhiễm nước mặt, nước ngầm và khả năng nhiễm mặn khi biến đổi khí hậu dẫn đến nước biển dâng cao.

Biến đổi khí hậu và can thiệp của con ngưòi đang hiện rõ khi sông Mê Kông mỗi ngày một cạn do Trung Quốc đắp đập 11 ở thượng nguồn để đối phó với nạn thiếu nước, điều đó đang ảnh hưởng trực tiếp tới đồng bằng Nam Bộ VN. Tại Bắc Bộ, Hà Nội ở vị trí trung tâm Tam giác châu thổ sông Hồng, diện tích vùng15.000Km2, dân số 22,5 triệu người ( ¼ dân số cả nước). Tỷ trọng  sản xuất chiếm 22% cả nước. Sông Hồng dài 1.150km, nhưng bắt nguồn và có 1/2 tổng chiều dài nằm trong lãnh thổ Trung Quốc – đất nước chiếm 20% dân số thế giới nhưng chỉ có 7% nguồn nước toàn cầu, trong đó 75% sông, hồ ô nhiễm. Đất nước ấy đang hướng tới tăng trưởng với bất cứ giá nào nên tìm mọi cách tìm kiếm nguyên liệu, tài nguyên, nước của họ cũng đang thiếu hụt trầm trọng. Không có gì đảm bảo từ đầu nguồn sẽ ngày một nhiều nước đổ vào sông Hồng để chảy qua Hà Nội. Thực tế sông Hồng khô hạn ngày một gia tăng. Mùa khô 2009 phải huy động 2 tỷ m3 dự trữ các hồ chứa để giải cứu cả vùng nông nghiệp dọc theo dòng sông. Sông mẹ Hồng Hà sinh ra Hà Nội – Bản Quy hoạch cần mô tả thuyết phục về giải pháp điều tiết, lưu trữ nước ngọt đảm bảo sinh thái bền vững cho Hà Nội – Tp trung tâm và cả vùng châu thổ.

Con đường nào chắc chắn dẫn đến tương lai?

Mở rộng Thành phố ra ngoài thì đồng thời phải cải thiện mở rộng trong trung tâm TP diện tích cây xanh, giao thông, không gian công cộng .

Đất đai từ trung tâm ra bên ngoài phải là tài nguyên quý giá, nó cần thành tiền bạc tương xứng với giá trị để làm giàu ngân sách TP, tự nó phải tạo ra nguồn lực để phát triển đô thị lên tới hàng chục, hàng trăm tỷ USD (chứ không chỉ đền bù rẻ mạt đất ruộng rồi bán nền nhà giá cao, chỉ làm giàu cho các chủ dự án kinh doanh BĐS). Phần tài chính đô thị trong bản Quy hoạch chưa rõ mà chỉ tính  đầu tư NS hay đi vay (ODA, FDI…) để phát triển hạ tầng. Vẽ ra viễn cảnh thì dễ, tìm ra giải pháp khai thác tối ưu sử tài nguyên đất đai để đầu tư xây dựng tạ tầng đô thị theo bản vẽ mới cần đến cái tài giỏi của trong tư vấn quôc tế.

Thành phố ngàn năm chắt chiu gây dựng bảo vệ, mảnh đất này thấm nhiều nhiều mồ hôi tâm huyết của bao thế hệ , vậy mà chỉ trong chớp mắt 744 dự án ra đời trong hấp tấp vội vàng đến khó hiểu. Bản QH này cũng mất nhiều công sức lắm để xem bỏ cái nào giữ cái nào. Đến nay đã ra cái hình hài với tổng diện tích xấp xỉ 1.000 km2 đô thị hóa gấp cả chục lần cái thành phố cũ xây dựng trong suốt cả ngàn năm, thế nên chuyện xây Thành phố này có làm đất nước ta giàu có thịnh vượng hơn hay phải đi vay để làm ra, gánh nặng nợ nần nặng thêm – Câu hỏi này thì không chỉ tư vấn trong nước ngoài nước trả lời mà có lẽ dành cho nhiều người cùng suy nghĩ thấu đáo và đóng góp xây dựng .

 

 

 Phương án chọn trong BC lần 4 , ngày 3/4/2010 – Hành lang Xanh trùng vào vùng trũng ngập , nơi có tiềm năng lưu trữ hàng tỉ m3 nước ngọt – nên hạn chế xây dựng và tăng cường cảnh quan sinh thái

Ghi chú : Ảnh 4&5 : Tableau d’ Assenblage de cartes des deltas du Tonkin service Géographique del’Indo chine , Juillet 1905 – do Hanoidta cung cấp 

 

KTS.Trần Huy Ánh

Mời bạn click để xem ảnh lớn hơn: