Bài học quý sau trận động đất ở Chile

62

(Kienviet.net) – Các  quy chuẩn xây dựng địa chấn của Chile đã cứu sống nhiều người trong trận động đất gần đây nhất. Nhưng ai biết điều gì sẽ xảy ra nếu trận động đất Big One tiếp theo xảy ra tại đây?


Nhiều toà nhà vẫn đứng vững trong trận động đất 8,8 độ Richter ở Chile vừa qua

Trận động đất ở Haiti đã thúc đẩy nhiều kiến trúc sư phân tích các toà nhà tại đây cũng như nhiều thành phố lớn trên thế giới. Không có những bộ luật xây dựng nghiêm khắc và cụ thể hơn, hầu hết các thành phố lớn nhất trên thế giới đang “tan nát vì chờ đợi”.

Trong khi Haiti cho thấy một sự thất bại về kiến trúc thì Chile lại cho thế giới thấy thành công của mình.

Trận động đất tại Chile mạnh 8,8 độ Richter, lớn gấp 500 lần so với trận động đất ở Haiti, có sức tàn phá khủng khiếp nhưng gần như không huỷ hoại đất nước này như trận động đất đã xảy ra tại đây nửa thế kỷ trước.

Sau trận động đất mạnh nhất từng được ghi lại (9,5 độ Richter) tấn công Chile năm 1960 và một trận động đất lớn khác năm 1985, Chile đã thi hành các quy chuẩn thiết kế địa chấn cho các toà nhà mới.


Thiết kế địa chấn “cột khoẻ/xà yếu” được xem là thành công ở Chile

Bí quyết: Quy chuẩn và thực hiện nghiêm túc

Tất nhiên các quy chuẩn nghiêm khắc không có nghĩa gì nếu chính phủ không thể thi hành nó một cách nghiêm túc. Tuy nhiên, những thành công và thất bại về kiến trúc ở ChileHaiti rất đáng được xem xét.

Giáo sư kỹ thuật đại học MIT Eduardo Kausel giải thích rằng các quy chuẩn của Chile được thiết lập để cứu người nhưng cũng là để giữ cho các toà nhà và kiến trúc đô thị không bị vỡ vụn.

Đài BBC đã chỉ ra một trong những hệ thống nhà cao tầng thành công của Chile gọi là “cột khoẻ/ xà yếu”. Bê tông cốt thép trong các toà nhà được thiết kế để đứt gãy tại các điểm nhất định trên các xà ngang, các xà này làm tiêu tan phần nào đó sức mạnh của trận động đất và cứu lấy những cột đứng, giữ cho toà nhà đứng được.

Nhà nghiên cứu động đất Andre Filiatrault phát biểu trên tờ New York Times: “Có nhiều bê tông cốt thép ở Chile, điều này rất phổ biến ở châu Mỹ Latinh. Vấn đề duy nhất là  các toà nhà cũ và nhà ở cho dân cư có thể đã không được thiết kế theo những quy chuẩn này”.

Các thành phố như Chillan hoàn toàn được xấy dựng lại sau các trận động đất trước và nhờ vào những quy chuẩn này mà được cứu sống. Nhưng các thị trấn cổ như Curico, cách Conception 180 dặm về phía Bắc thì hầu như bị san phẳng.

Các toà nhà cao tầng bị đổ nhưng không vỡ vụn

Có thể an tâm?

Các quy chuẩn, tất nhiên không phải lúc nào cũng được thực hiện nghiêm túc. Một trong những hình ảnh được công bố rộng rãi nhất trong trận động đất ở Chile là một toà nhà 15 tầng hoàn toàn mới đã đổ sập.

Sụp đổ một công trình có thể là do vật liệu, nhưng ông Kausel phát biểu trên NPR rằng có vẻ đó là vấn đề về móng bởi vì toà nhà vẫn là một “cơ thể vững chắc” trước khi đổ sụp xuống.

Giáo sư, Kiến trúc sư Chile, ông Sebatian Gray thì đổ lỗi cho sự bùng nổ các nhà cao tầng gần đây. Điều đó buộc các nhà phát triển và kiến trúc xây dựng với giá rẻ và nhanh thay vì đặt tiêu chí an toàn lên trên:

“Tôi cảm thấy chướng tai gai mắt bởi một số cấu trúc hiện đại bị vỡ vụn ngoại trừ những cảnh ngoạn mục bạn vẫn thấy trên truyền hình. Sự phồn vinh và phát triển kéo dài những thập kỷ gần đây rõ ràng đã cho phép một sự lơi lỏng các tiêu chuẩn xây dựng đáng tự hào của đất nước này. Đó có thể là lý do tại sao một số cầu xa lộ mới, được các công ty tư nhân xây dựng với sự nhượng bộ của chính phủ bây giờ đã vỡ vụn.”

1,5 triệu người dân Chile đã bị mất nhà cửa nhưng thậm chí cả những người có nhà để trở về có thể cũng không về.  Trang web Plataforma Arquitectura đang tổ chức một cuộc kêu gọi các kiến trúc sư tình nguyện đánh giá các ngôi nhà để xem chúng có còn an toàn nữa không. Họ cũng liên lạc với Hội kiến trúc vì loài người của Cameron Sinclair, hội đang dẫn đầu những nỗ lực tái xây dựng cho các nhà thiết kế ở Haiti.

Thanh Huyền (Theo architechtureweek)