Quinta Monroy / Elemental

82

Kiến trúc sư: Elemental – Alejandro Aravena, Alfonso Montero, Tomás Cortese, Emilio de la Cerda
Địa điểm: Iquique, Chile.
Khách hàng: Gobierno regional de Tarapacá / Programa Chile-Barrio del Gobierno de Chile.
Kỹ sư: Juan Carlos de la Llera & José Gajardo.
Nhà thầu và dịch vụ: Proingel, Abraham Guerra, Constructora Loga S.A.
Ngân sách:US $204 /m2
Năm thực hiện dự án: 2003
Năm thi công: 2004
Thời gian thực hiện: 9 tháng
Vật liệu: bê tông, xi măng, gạch
Diện tích công trường: 5000 m2
Diện tích xây dựng: 3500 m2
Ảnh: Elemental – Cristóbal Palma – Tadeuz Jalocha

Chính phủ Chilê đã yêu các KTS đưa ra giải pháp cho vấn đề cung cấp chỗ ở cho 100 gia đình của Quinta Monroy trong cùng một khu vực có diện tích 5,000 m2 mà họ đã sinh sống một cách bất hợp pháp trong vòng 30 năm qua. Địa điểm này được đặt ngay tại trung tâm Iquique, một thành phố nằm ở sa mạc của Chilê. Các KTS đã phải làm việc trong phạm vi chính sách nhà ở hiện tại là chỉ sử dụng $ 7,500 đô la Mĩ tiền trợ cấp. Số tiền đó bao gồm tiền đất, cơ sở hạ tầng và kiến trúc. So với mức giá xây dựng hiện tại ở Chilê, khoản tiền 7,500 đô la Mĩ chỉ cho phép xây dựng được khoảng 30m2.

Mặc dù giá cả của khu vực này cao gấp 3 lần so với mức giá mà các chính sách về nhà ở xã hội có thể chi trả được tuy nhiên mục tiêu của dự án này là bố trí nơi ở cho các gia đình ngay tại địa điểm đó, thay vì chuyển họ ra ngoại thành.

Để tìm ra giải pháp, người ta bắt đầu giả thiết rằng 1 ngôi nhà = 1 gia đình = 1 mảnh đất, như vậy chỉ có thể đón được 30 gia đình. Vấn đề với những căn nhà biệt lập này là chúng rất khó tận dụng không gian, do vậy mà hiệu quả sử dụng đất thấp. Đó là lí do tại sao nhà ở xã hội có xu hướng tìm kiếm đất càng rẻ càng tốt. Mảnh đất đó thường cách xa nơi làm việc, học hành, không thuận tiện về giao thông và dịch vụ chăm sóc sức khỏe ở thành phố. Cách tổ chức này có xu hướng khoanh vùng nhà ở xã hội trong một khu đô thị mới mở rộng, lộn xộn tạo ra nhiều mẫu thuẫn và bất công trong xã hội.

Để cố gắng tận dụng hiệu quả hơn khu đất này, chúng tôi đã làm việc với những ngôi nhà dãy, thậm chí nếu chúng tôi giảm bớt chiều rộng của mảnh đất cho đến tận khi làm nó trùng khớp với chiều rộng của ngôi nhà, và hơn thế nữa, với chiều rộng của căn phòng, chúng tôi chỉ có thể đón được 66 gia đình. Vấn đề của loại nhà này là bất cứ khi nào một gia đình muốn làm thêm phòng mới, ánh sáng và hệ thống thông gió ở những căn phòng trước đó sẽ bị chặn lại. Hơn thế nữa còn cần quan tâm đến sự riêng tư vì cần phải có sự lưu thông với các phòng khác. Cái chúng ta có được sau đó, thay vì tính hiệu quả là sự đông đúc và hỗn tạp. Sau cùng, lẽ ra chúng ta có thể có được một tòa nhà cao tầng rất hiệu quả về mặt sử dụng đất nhưng loại nhà này lại kìm hãm sự mở rộng mà trong khi đó chúng ta cần mọi ngôi nhà ít nhất có thể tăng gấp đôi không gian xây dựng ban đầu.

Nhiệm vụ đầu tiên của Elemental là tìm ra một giải pháp mới giải quyết vấn đề, thay vì nghĩ ra 1 mô hình cho 1 ngôi nhà được đầu tư tối đa 7500 $, các KTS tìm hướng thiết kế 1 công trình với khoản đầu tư 750000 $ và có đủ chỗ cho 100 hộ gia đình, trong đó có tính đến các phương án cải tạo cơi nới của họ sau này. Nhưng chúng tôi đã nhận thấy nếu xây kiểu nhà cao tầng như vậy sẽ kìm hãm việc nới rộng không gian khi cần thiết(ngoại trừ ở tầng trệt và tầng cao nhất).

Quan điểm của Elemental

Đứng trên góc nhìn nhà ở xã hội như 1 khoản đầu tư có lợi nhuận chứ không phải là 1 khoản chi trả, do vậy các KTS cố gắng biến điều này thành hiện thực, bởi cá nhân mỗi người khi mua nhà đều muốn càng ngày, ngôi nhà của mình càng trở nên có giá trị. Nhưng với tình hình xã hội hiện nay ở Chile, có 1 thực tại buộc phải chấp nhận là nhà ở xã hội giống như 1 chiếc ô tô hơn là 1 ngôi nhà thực sự bởi giá trị của nó giảm đi từng ngày.

Việc thay đổi cách nhìn nhận về vấn đề này là điều rất quan trọng, bởi trong 20 năm tới Chilê sẽ giành 10 tỉ đô la để giải quyết sự thiếu hụt về nhà ở. Thêm vào đó, với những gia đình nhỏ thì trợ cấp nhà ở nhận được từ nhà nước sẽ là khoản tiền đáng kể nhất mà họ có được. Do đó, nếu thực sự khoản trợ cấp này mỗi năm 1 nhiều hơn thì đây sẽ là bước ngoặt quan trọng giúp xóa đi cảnh bần cùng.

Do vậy mà các KTS ở Elemental đã đưa ra 1 các nhiệm vụ thiết kế thiết yếu, trong đó, mỗi ngôi nhà có thể tự làm nên giá trị thặng dư qua thời gian, trong khi không đặt gánh nặng lên ngân sách hiện có. Ban đầu, họ phải đạt được đủ mật độ dân ( nhưng không quá đông đúc) để có thể chi trả trong khi giá đất tại khu vực này rất đắt. Đảm bảo người dân không phải di dời, có nghĩa là họ vẫn có được những cơ hội, ưu thế mà cuộc sống tại đô thị mang lại, từ đó phát triển kinh tế gia đình 1 cách bền vững. Mặt khác, với vị trí hiện tại thì giá trị bất động sản mà người dân sở hữu cũng ngày 1 tăng lên.

Việc cung cấp 1 không gian tự nhiên cho mỗi gia đình tự chủ động xây dựng thêm khi có nhu cầu sử dụng là 1 việc rất phù hợp với điều kiện kinh tế của các hộ nghèo. Do vậy các KTS đưa ra mô hình 20 gia đình sẽ cùng sử dụng chung 1 khoảng sân chung làm không gian công cộng. Theo ước tính, 50% khối lượng xây dựng sẽ do mỗi gia đình tự đảm trách, do vậy mà việc thiết kế phải tính đến mỗi ngôi nhà sẽ có phần đất trống đủ để họ mở rộng khi có nhu cầu, kết cấu ban đầu phải là kết cấu chịu lực để tránh xảy ra sự cố trong quá trình cơi nới sau này.

Cuối cùng, thay vì bản thiết kế một ngôi nhà nhỏ (trong 30m2 mọi thứ đều nhỏ), các kiến trúc sư đã thiết kế một ngôi nhà tầm trung, nhưng trong đó chỉ hoàn thiện 1 phần. Điều này đồng nghĩa với 1 sự thay đổi trong các hạng mục tiêu chuẩn của 1 ngôi nhà như bếp, phòng tắm, cầu thang …. và các phần khó khác, tùy vào mức độ quan trọng mà chúng sẽ được thiết kế theo từng bước cho đến khi ngôi nhà đạt được diện tích cuối cùng là 72m2.

Khi số tiền được giao chỉ đủ cho một nửa ngôi nhà, vấn đề then chốt là với một nửa còn lại sẽ phải làm như thế nào. Elemental đã chọn cách, họ sẽ đảm trách 1 nửa đầu, phần mà mỗi gia đình sẽ không bao giờ có thể tự thực hiện được nó, dù họ có dành bao nhiêu tiền bạc, năng lượng và thời gian. Đó là cách kiến trúc sư sử dụng công cụ kiến trúc cho những vấn đề không thuộc về kiến trúc, trong trường hợp này là làm thế nào để vượt qua sự nghèo khó.

Nguồn: Archdaily

2 BÌNH LUẬN