Bài học từ những khu nhà ổ chuột (P2)

42

Bài học từ những khu nhà ổ chuột – Phần 1

Mô hình #1: Napoli, quartieri Spagnoli (ảnh:flickr)

Trong khi cách quan sát chủ đạo ở những khu nhà ổ chuột được miêu tả là nơi cần thoát khỏi và phá hủy càng sớm càng tốt thì ngày càng có nhiều người lại nhìn những khu nhà ở chuột này theo một góc nhìn khác.

Cái nhìn đầu tiên là từ một vài kiến trúc sư tham gia vào những dự án quy hoạch lại thành phố, những người này đã bắt đầu tích hợp một vài yếu tố của các khu nhà ổ chuột vào dự án của họ. Một vài đặc điểm thường xuyên là:

* sân trong và đường đi hẹp
* phân chia tòa nhà thành những khối nhỏ
* sử dụng những màu sắc và chất liệu khác nhau trong cùng một tòa nhà
Mô hình #2: Atrani (hình ảnh: flickr)
Mario Fiorentino, Corviale, Rome. sân trong. (ảnh: flickr)
Moshe Safdie, Nhà số 67, Montreal (ảnh: wikipedia)
Frank Gehry, Trung tâm MIT Stata (ảnh: wikipedia)
NL Architects, Dự án Trung tâm Nghệ thuật biểu diễn Đài Bắc
Akihisa Hirata, Tòa nhà thương mại Daikanyama, Tokyo.

Kết quả của phương pháp này có thể rất thú vị khi quan sát dựa trên quan điểm mĩ học và chắc chắn là một trong những sự phát triển lý thú nhất, nhưng dường như đã bỏ sót điểm này. Trong khi những khu nhà ổ chuột thường được xây dựng mà không có sự trợ giúp của bất cứ một thiết bị kỹ thuật nào, ở khu vực này không có sự lặp lại về kiến trúc bởi sự bắt chước không thể tồn tại mà không có những công cụ thiết kế hiện đại nhất cùng với sự hỗ trợ của khoa học kỹ thuật. Chính vì vậy mà những khu nhà ổ chuột luôn có sức hấp dẫn riêng mà những dự án xây dựng sau này dù thế nào cũng không thể có được.

Một phương pháp cơ bản được Jane Jacobs đề cập đến trong cuốn sách “The Life and Death of Great American Cities”“Cities and the Wealth of Nations“ của bà: Dù những khu nhà ổ chuột nhìn bẩn thỉu và lộn xộn nhưng chúng cũng là một trong những nơi tổ chức cuộc sống hiệu quả nhất của thành phố: con người có thể sống gần nhau và khả năng tình cờ gặp nhau tăng tối đa. Tổ chức xã hội tự phát sinh và toàn bộ hệ thống sử dụng những nguồn tài nguyên sẵn có một cách hiệu quả nhất.

Nhưng dù có tất cả những đặc điểm tốt này, những khu nhà ổ chuột vẫn là những nơi bẩn thỉu và không lành mạnh, thiếu vệ sinh và những dịch vụ xã hội. Bằng cách nào chúng ta có thể biến chúng thành một nơi lành mạnh về cả vật chất và tinh thần ?

Robert Neuwirth đã giành 2 năm ở những khu nhà ổ chuột để hiểu hơn những động lực bên trong chúng và đã có đóng góp đáng kể. Đoạn phim dưới đây cho thấy kết  quả mà những yêu cầu của ông đã đem lại.

(Slide mà Robert Neuwirth trình bày trong buổi nói chuyện trên)

Theo Neuwirth, vấn đề chính của những khu nhà ổ chuột không phải là mật độ người cư trú hay thiếu cơ sở hạ tầng vệ sinh. Vấn đề chính là thiếu sự trao đổi thông tin giữa những người dân sống ở khu ổ chuột và chính quyền địa phương do vậy mà gây cản trở tất cả việc đầu tư dài hạn: mối quan hệ tạm thời dẫn đến những nơi ở tạm thời. Với thỏa thuận mới giữa chính quyền và cư dân ở khu nhà ổ chuột, có thể cải thiện điều kiện của khu vực này và thậm chí biến chúng trở thành những địa điểm hấp dẫn, giống như những thành phố thời Trung cổ đã làm.

Siena (ảnh: flickr)

Một mẫu dự án làm theo quy tắc này là Quinta Monroy, của công ty Chile Elemental. Thay vì đưa ra một giải pháp có sẵn, dự án này cung cấp một kết cấu khung cơ bản cho tòa nhà, từ đó những người dân đến sống có thể tiếp tục tự hoàn thiện dần thành một ngôi nhà hoàn chỉnh.

Quinta Monroy, Elemental

3 BÌNH LUẬN

  1. Cái dự án Quinta Monroy quá hay về mặt ý tưởng. Đối với một dự án nhà ở giá rẻ, đây là một ý tưởng tuyệt vời.
    Cung cấp hạ tầng tối thiểu nhưng người dân lại có thể tự phát triển ngôi nhà trong tương lai.