Design Indaba 10×10: Nhà cát của Luyanda Mpahlwa

130

image

Việt nam chúng ta vẫn có rất nhiều người nghèo, rất nhiều người đang sống tạm bợ không một mái nhà che đầu, nhiều người trong số họ một chốn đi về vẫn là một ước mơ xa vời. Tôi vấn nhớ, khi làm đồ án tốt nghiệp, tôi đã từng được xem một số đồ án làm nhà ở cho người nghèo và nhà ở giá rẻ của các đồng nghiệp, cũng như thời gian gần đây, chúng ta cũng đã thấy rất nhiều dự án của chính phủ về xây dựng nhà ở giá rẻ cho người nghèo, tuy nhiên có một cảm nhận chung của tôi về các đồ án đó là thiếu sức sức thuyết phục… và thiếu thực tế. Nhưng các mẫu nhà giá rẻ trong “Dự án nhà ở 10×10 Design Indaba” thuộc chương trình hằng năm của Hội thảo thiết kế Indaba dưới đây thức sự thu hút tôi, ở: cách họ đặt vấn đề, cách cộng đồng dân cư có thể tham gia vào việc xây nhà. Liệu đây có thể đây là một gợi ý nhỏ cho chúng ta ? Về ý tưởng cũng như cách tổ chức !!! Sau đây là thuyết minh tóm tắt của chương trình: Sẽ có ít nhất là 10 gia đình nghèo tại “Mũi phía Tây” (Western Cape) được tặng các căn nhà giá rẻ do các kiến trúc sư hàng đầu của Nam Phi và thế giới thiết kế theo một chương trình của dự án “Dự án nhà ở 10×10 Design Indaba”, đồng thời đây cũng là dịp đánh dấu ky niệm Hội thảo thiết kế Indaba lần thứ 10. Hội thảo này là nơi đánh giá các thiết kế tốt nhất, là nơi tụ hợp của các nhà thiết kế, kiến trúc sư, và các chuyên gia trong lĩnh vực thiết kế hàng đầu thế giới tại Cape Town vào tháng 2 hàng năm. Theo lời của giám đốc dự án Mike Edmonds thì 10 mẫu nhà giá rẻ này sẽ được xây dựng hủ công bằng các nhóm kiến trúc sư bản địa với sự hỗ trợ của các đồng nghiệp quốc tế trong các kỳ hội thảo trước. Các thiết kế sẽ được đảm bảo các yêu cầu của Cục nhà ở quốc gia với diện tích các sàn là từ 36-42 m2. Mỗi ngôi nhà sẽ có chi phí vào chừng 45 000 đến 50 000 Rand (5770 – 6400 USD ) bao gồm cả hoàn thiện phần nội thất, hệ thống điện nước đầy đủ. Các thiết kế sẽ được kết hợp các yếu tố bền vững , hiệu quả cùng các công nghệ xây dựng và lắp đặt. Các nguyên tắc thiết kế sẽ được tóm tắt trong một cuốn hướng dẫn để đệ trình lên Cục nhà ở quốc gia, và chúng sẽ được đưa vào cơ sở dữ liệu nhà ở giá rẻ cũng như phân phát như một dạng “mã nguồn mở” cho kiến trúc từ trang web của Design Indaba. Theo Edmonds: “Nửa dân số thế giới hiện sống trong các đô thị và tác động của trào lưu này hiển hiện rõ ràng tại các quận huyện của Nam Phi. Chúng tôi muốn thay đổi quan điểm là nhà ở giá rẻ là không tồn tại đối với sự sáng tạo trong thiết kế cũng như ý nghĩa kiến trúc” “Mục tiêu của Design Indaba 10×10″ là sử dụng thiết kế làm đòn bẩy cho sự khả dụng trong cả xây dựng lẫn cuộc sống và tạo nên chất lượng sống trong khi lại đem đến những giải pháp lâu dài cho cộng đồng”

image

Đây là một giải pháp đang được thực hiện của kiến trúc sư Luyanda Mpahlwa, MMA Architects với sự hỗ trợ của Kirsty Ronné. Đề xuất này sử dụng một hệ thống cải tiến, Ecobeams, giải pháp đảm bảo mội yêu cầu và luật lệ của Hội đồng Cape City, thỏa mãn ngân sách đề ra, hoàn thành trọn vẹn mọi yêu cầu thông qua các thử nghiệm và chứng nhận hệ thống xây dựng. Theo Mpahlwa: “Được tham gia vào dự án này có ý nghĩa rất lớn trong việc đóng góp các giải pháp sáng tạo có giá trị cho các tình hình nhà ở hiện nay. Tôi đang rất mong chờ đến khi công trình hoàn thành.” Thiết kế này đồng thời cũng đem đến một vài cải tiến so với ngôi nhà RDP tiêu chuẩn, Ecobeams là tương đương, nếu không nói là vượt trội, so với gạch và vữa, nhưng rẻ và rất thân thiện với môi trường. Đưa công nghệ này vào sử dụng, Kiến trúc sư đã tăng kích thước của công trình và tạo nên một sự tương tác linhhoatj giữa không gian công cộng và không gian riêng. Ngôi nhà được xây dựng trên một hệ khung do đó rất dễ mở rộng và cộng đồng xung quanh cũng dễ dàng tham gia vào việc xây dựng ( tôi nghĩ ý này rất hay, đây có lẽ xuất phát từ việc cộng đồng dân cư châu Phi vẫn gắn bó chặt chẽ, mọi người có thể tham gia xây nhà cho một người trong cộng đồng của mình khi cần, có lẽ điều này sẽ dần mất đi khi xã hội phát triển )

image

image

image

image

image

image

image

image

image

image

+ Tham khảo Ecobeams + Design Indaba

7 BÌNH LUẬN

  1. “cộng đồng xung quanh cũng dễ dàng tham gia vào việc xây dựng ( tôi nghĩ ý này rất hay, đây có lẽ xuất phát từ việc cộng đồng dân cư châu Phi vẫn gắn bó chặt chẽ, mọi người có thể tham gia xây nhà cho một người trong cộng đồng của mình khi cần, có lẽ điều này sẽ dần mất đi khi xã hội phát triển”
    Bài viết hay nhưng sao ít bạn bình luận quá. Theo tôi, đây là một ý tưởng để người nghèo ở Việt Nam có được ngôi nhà để ở. Để có được mong ước đó cần phải có những điều kiện sau:
    1. Phải có một cơ quan của nhà nước chuyên lo chuyện nhà giá rẻ cho người nghèo, cơ quan này phải rộng cửa đón chào các ý tưởng của các KTS tâm huyết để hình thành nên một dự án khả thi.
    2. Cộng đồng dân cư phải được tham gia vào dự án để xây dựng chính ngôi nhà của mình (bằng vốn, sức lao động… của cộng đồng).
    3. Dùng các sản phẩm, vật liệu địa phương vào kết cấu của ngôi nhà để giảm giá thành (phù hợp với từng vùng)
    4. Các dự án nhà giá rẻ ở VN chỉ tập trung vào nhà chung cư ở đô thị là không hợp lý, phải đa dạng hóa mô hình và tập trung cho dân cư vùng ven đô thị, dân cư nông thôn. Tập trung vào nhà giá rẻ ở đô thi vô hình trung tạo điều kiện cho người dân di cư từ nông thôn lên thành phố và sau một thời gian sử dụng nhà giá rẻ (chất lượng kém, xuống cấp nhanh…) sẽ trở thành một thứ kiến trúc mà tôi tạm gọi là rác kiến trúc rất khó giải quyết (các chung cư cũ nát đầy ra ở HN và Tp HCM đấy thôi). Chưa kể, đây là một bất công nữa dành cho những người nghèo ở nông thôn…
    Tạo điều kiện cho cộng đồng tham gia không phải là một ý tưởng mới, chỉ có điều vận dụng vào thực tế hiện nay ntn mà thôi. Trong chiến tranh nhân dân cũng đã bỏ sức người, sức của để làm nên những chiến thắng lịch sử đấy thôi. Sau giải phóng, những công trình lớn của đất nước như Thủy Điện Trị An, Hòa Bình và nhiều công trình khác cũng có phần đóng góp không nhỏ của cộng đồng. Nên nói xã hôi phát triễn, tính cộng đồng mất đi là không chính xác. Vấn đề ở chổ chúng ta phải đổi mới phương pháp.
    Chủ đề này hay, nhưng các bạn ít quan tâm quá. Hay các KTS bận với các dự án lớn thôi nhỉ?

  2. dự án nhà ở giá rẻ thực tế cũng là 1 dạng đầu tư kinh doanh thôi … Xây ở nông thôn đất vốn rộng ai bỏ tiền để chui lên chung cư sống vừa đắt vừa bất tiện.
    “đa dạng hóa mô hình” nhà ở xã hội có phải ý bạn là xây biệt thự giá rẻ cho ng` nghèo ô_ô
    Thứ 2, giải thích cho bạn hiểu thực chất vấn đề di dân là họ đi tới nơi có nhiều cơ hội làm việc chứ di dân để kiếm 1 chỗ ở là ko đúng.
    Thứ 3, khi mà mật độ đô thị hóa ở nước ta còn quá thấp, và ngay giữa thủ đô còn những khu nhà ổ chuột thì nghĩ đến nhà ở xã hội cho nông thôn còn ở tương lai xa lắm.
    Bạn có lí tưởng nhưng cần phải có cơ sở đúng đắn. Rất vui được chia sẻ quan điểm với bạn :D!
    Chúc bạn mãi tâm huyết với nghề ^^

  3. Có lẽ bạn Larva nhầm lẫn giữa nhà giá rẻ và nhà xã hội.
    Với tôi nhà giá rẻ luôn đi đôi với tiện nghi, đảm bảo nhu cầu tối thiểu nhất của con người mà vẫn giá rẻ…
    Thật sai lầm khi nghĩ chỉ có tiền mới có thể làm được một ngôi nhà ưng ý…
    Nước ta có nhiều vùng miền, thời tiết, khí hậu, tập quán khác nhau. Xây nhà phù hợp với từng địa phương tận dụng vật liệu có sẵn ở địa phương đó chính là mục đích của việc “đa dạng hóa mô hình”.
    Tương tự, không ai đi xây chung cư ở nông thôn làm mô hình cho nhà giá rẻ cả.
    Dân di cư bỏ xứ ra đi được chính phủ hổ trợ nhà ở, dân định cư bám trụ ở nông thôn thì không được hổ trợ (Công bằng không nhỉ?)
    Nhà ở nông thôn được bê tông hóa, ở không tiện nghi cho lắm, ô nhiễm môi trường, phá vỡ cảnh quan, tốn nhiều tiền… Xét theo mức đầu tư thì thật sai lầm vậy mà vẫn rất tự hào về ngôi nhà đó là điều hợp lý à. Xây rẻ hơn mà lại đạt tiêu chuẩn biệt thự như ở TP cũng nên lắm chứ.
    Các KTS hiện nay hình như quen tư vấn cho chủ nhà xài vật liệu đắt tiền (đồng nghĩa với đẹp và nâng cao giá trị ngôi nhà) mà quên đi việc tiết kiệm nhưng vẫn đạt được ý tưởng thì phải. Giảm giá thành cho một ngôi nhà bằng kiến thức của KTS phải chăng cũng có thể gọi là đạo đức nghề nghiệp?

  4. Mục 3 anh Lavar nói chưa đúng lắmi, đô thị hóa của mình không hệ thấp 1 tý nào . “Hiện nay, tỷ lệ dân số đô thị ở nước ta dưới 40%, theo quy hoạch phát triển đến năm 2010 con số này sẽ 56-60%, đến năm 2020 là 80%.Theo dự báo của Bộ Xây dựng, tỷ lệ đô thị hoá của Việt Nam vào năm 2020 sẽ đạt khoảng 40%, tương đương với số dân cư sinh sống tại đô thị chiếm trên 45 triệu dân. Mục tiêu đề ra cho diện tích bình quân đầu người là 100m2/người. Nếu đạt tỷ lệ 100m2/người, Việt Nam cần có khoảng 450.000ha đất đô thị, nhưng hiện nay, diện tích đất đô thị chỉ có 105.000ha, bằng 1/4 so với yêu cầu. Với tốc độ phát triển và dân số đô thị như vậy, Việt Nam sẽ phải đối mặt với ngày càng nhiều vấn đề phức tạp phát sinh từ quá trình đô thị hoá….” =>> Vậy có thể kết luận nhà ở xã hội là 1 vấn đề cấp bách và bức thiết…..
    “Đô thị hoá là một quá trình tất yếu của bất kỳ quốc gia nào, trong đó có Việt Nam. Tuy nhiên, đô thị hoá tự phát, thiếu quy hoạch khoa học sẽ làm nảy sinh và để lại nhiều hậu quả tiêu cực và lâu dài, cản trở sự phát triển của đất nước. Chính vì vậy, chiến lược đô thị hoá của Việt Nam phải hướng tới mục tiêu bền vững giữa tự nhiên, con người và xã hội. …..
    Vậy phải hỏi xem liệu tạo ra nhà ở xã hội hay nhà ở giá rẻ liệu có tạo được sự cân bằng đó ? Hay chỉ giải quyết được 1 số vấn đề nan giải hiện nay ?
    Đối với dân cư bỏ xứ đi thì đc nhà nước hỗ trợ tiền với mục đích ổn định cuộc sống, thực hiện kinh tế. Còn dân cư nông thôn thì vẫn được hỗ trợ đấy và liên tục được mở rộng đấy chứ, đó là từ những dự án ố hóa kênh mương, giao thông nông thôn, phát triển cơ sở hạ tầng làng nghề và nuôi trồng thủy sản đến hết năm 2005, …., giúp đỡ nhân dân vay vốn ngân hàng đầu tư kinh tế…..nhưng nếu chỉ đợi tiền của nhà nước thì khó lắm, em nghĩ cần có sự đồng bộ mới có thể san bằng khoảng cách và chất lượng sống giữa thành thị và nông thôn.