Thiết kế “WTC mới ” – chặng đường gian truân

86

6 năm vật vã với những khởi đầu lệch lạc, tranh cãi và tính toán. 6 năm để trình làng một ngọn tháp thô cứng, một cột kính và inox lấp lánh, một tháp đôi mới bằng đèn pha. 6 năm để các kiến trúc sư hất cẳng nhau, các nhà đầu tư tính toán đầu cơ đất, các công chức của tòa thị chính quẳng tiền qua cửa sổ. Rốt cuộc, đúng dịp kỷ niệm 6 năm vụ lao máy bay tấn công New York ( 11/9/01-07 ), mô hình tái thiết khu đất Ground Zero mới chính thức quyết định thông qua.

Từng bước hồi sinh

“Một chặng đường gập ghềnh”, ông Larry Silverstein nhận xét và biết rằng mình đã dùng những lời quá mức nhẹ nhàng để tổng kết 6 năm cực nhọc vừa qua. “Nhưng chưa bao giờ tôi hạnh phúc như hôm nay”. Lần này thì ông nói thật lòng – Silverstein là người thuê miếng đất và kiêm chủ đầu tư chính trên công trường nổi tiếng nhất nước Mỹ. Cuối tuần qua ông được phép chạm ly với đại diện nhiều kiến trúc sư nổi tiếng tham gia tái thiết Ground Zero. Trong khi ở cạnh đó là hố móng khổng lồ của Ground Zero – nơi mỗi ngày hơn 600 công nhân xây dựng đổ móng cho các nhà chọc trời mới, đài kỷ niệm và nhà ga hiện đại như trong phim khoa học giả tưởng Silverstein đã trao quyền kiểm soát công trình Tháp Tự do ( Freedom Tower) giá 3 tỉ USD cho Ban quản lý cảng New York để điều hành xây tiếp 3 tòa nhà văn phòng cao tầng là Tháp 2, 3 và 4 xung quanh nó. Cho đến tuần qua, 3 tòa tháp này mới chỉ ở dạng phác thảo chung chung. Giờ đây, lần đầu tiên người dân NewYork mới được thấy toàn bộ khu Trung tâm thương mại thế giới (WTC) mới ở dạng mô hình cụ thể và chi tiết. Người New York quyết tâm giữ tên cũ cho công trình thế kỷ này, nó là công sức của 120 kiến trúc sư, kỹ sư và nhà tư vấn.

Các công trình

Tháp tự do – đã được khởi công xây dựng và đầu năm tới sẽ mọc cao lên bằng mặt phố trên lớp móng sâu hơn 60m – trở thành linh hồn WTC mới. Dĩ nhiên, đây là một công trình hoành tráng và trong trong thiết kế, xây dựng cũng như quá trình cấp phép không ai tính nhiều đến tiền. Đơn giản vì đây là một kiến trúc mang tính biểu tượng, là câu trả lời của người Mỹ cho đòn tấn công bất ngờ và nặng nề nhất vào giữa nước Mỹ cách đây đúng 6 năm.

Chiều cao 1776 feet (541,32 m) nhắc đến năm 1776 là thời điểm của Tuyên ngôn độc lập cho Hợp chủng chủng quốc Hoa Kỳ. Có lẽ đó là dữ kiện quan trọng duy nhất được giữ lại từ thiết kế ban đầu của KTS Daniel Libeskind. Từ dáng vẻ bên ngoài cho đến ý tưởng tiên phong như cung cấp năng lượng bằng phong điện, cánh tay thần Tự do trên nóc v.v…lần lượt bị dẹp vì lý do tài chính hay an ninh. Cấu trúc thép ti-tan và tường bao dầy 60cm đảm bảo chống lại va đập cực mạnh. Thang máy, thang chân và hộp kỹ thuật được bảo vệ trong lõi để tránh lặp lại tình trạng bị cắt đường như hôm 11/9/2001.

Ba tháp còn lại

Tháp 2 do KTS Norman Foster (người Anh) thiết kế có đỉnh là 4 hình thoi khổng lồ, tất cả đều dốc xuống phía khu tưởng niệm bên dưới. Nó cao thứ 2 trong 4 tòa tháp sẽ mọc lên tại khu Ground Zero, cao ngang bằng tòa nhà Empire State, hiện vẫn là biểu tượng New York.

Tháp 3 do KTS R.Rogers (người Anh) và Tháp 4 do KTS F.Maki (Nhật Bản ) thiết kế tuy thấp hơn nhưng cũng là những công trình kiến trúc đẹp, được bao bọc bên ngoài bằng chất liệu kính nhằm tạo ra sự tráng lệ sẽ góp phần tôn thêm vẻ uy nghi của Tháp Tự do.

Bắt đầu từ Tháp Tự do, 4 tòa tháp nói trên giảm dần về phía chiều cao và được xây trên một bán nguyệt xung quanh khu tưởng niệm các nạn nhân trong vụ khủng bố ngày 11/9/2001 được xây ngay tại khu móng của 2 tòa tháp WTC bị sập.

Cả 4 tòa tháp trên dự kiến sẽ được hoàn tất trong năm 2010-2011. Khi khánh thành, khu WTC mới sẽ là nơi tập trung những tòa tháp cao và đẹp vào loại nhất nước Mỹ, tạo ra đường chân trời mới đầy nguy nga cho New York.

Khu tưởng niệm

Dù giá bất động sản cao ngất trời, New York vẫn dành một khuôn viên xứng đáng cho khu tưởng niệm. 5201 bản thiết kế được đem ra đọ sức.Rốt cuộc KTS trẻ Michael Arad (31 tuổi) cùng cộng sự là Peter Walker và Max Bond thắng cuộc. Họ chừa hai khuôn móng cũ của tháp đôi WTC ngày xưa để trồng giữa khu rừng 400 gốc cây phản ánh sự vắng mặt của 2974 nạn nhân thuộc 89 dân tộc. Trong tầng ngầm, tên của họ được khắc lên đá, cộng thêm tên 6 người tử nạn trong trận tấn công ngày xưa vào WTC năm 1993.

Theo TT-VH