Chùa Nôm (tên tự là “Linh Thông cổ tự”) ở làng Nôm, xã Đại Đồng, huyện Văn Lâm, Hưng Yên thuộc thiền phái Lâm Tế. Đây là ngôi đại tự hoành tráng thuộc miền Kinh Bắc. Chùa nằm trong một quần thể di tích gồm cả đình Tam Giang thờ vị tướng thời Hai Bà Trưng.

Chùa được xây dựng từ hàng trăm năm trước. Hai tấm bia lớn đặt sau hậu cung ghi lại những tư liệu quý từ thời Hậu Lê, đời Chính Hòa, năm Canh Thân (1680) sau khi lên ngôi, nhà vua đã cho xây dựng lại chùa.

Năm Cảnh Thịnh thứ 4 (1796), chùa xây thêm gác chuông và mở rộng hai dãy hành lang. Nơi đây lưu giữ 122 pho tượng đất cổ. Đại đức Thích Đồng Huệ, trụ trì của chùa cho biết, các bức tượng này được người dân làng đóng góp tu sửa sơn lại mới vào năm 1997 trước khi thầy về đây làm việc một năm.

Hơn 100 bức tượng gồm có Tam thánh, Tam thế, A Di Đà, Phật Bà, Bát bộ Kim cương, Thập bát La hán…

Nhiều nhất là các tượng Phật kích thước nhỏ ngự trên các vách đất, hang đá của dãy núi nhân tạo giữa điện thờ.

Các trận lụt năm 1971, 1986 nhấn chìm nhiều nơi ở miền Bắc, trong đó có làng Nôm. Các pho tượng đất vài lần bị ngâm lâu ngày nhưng vẫn nguyên vẹn.

Các pho tượng đều ngồi, đứng trên một giá đỡ bằng đất với đủ các tư thế và nhiều kích cỡ khác nhau.

Các pho tượng có sức biểu cảm cao, mô tả trạng thái cảm xúc của con người.

Trạng thái của các pho tượng cổ đều được thể hiện rõ trên nét mặt.

Lầu Quan Âm nằm ở giữa hồ nước như một đài sen nguy nga với cây cầu đá dẫn lối vào hình cánh cung mô phỏng cây cầu Nôm cổ.

Lối vào chùa với cây cầu đá 9 nhịp đầu rồng đã có từ hơn 200 năm, bắc qua sông Nguyệt Đức.

Nhờ cảnh quan rộng rãi thoáng mát, thanh tịnh với nhiều cây xanh và hồ, chùa đã thu hút lượng lớn khách du lịch trong những năm qua.

Hoàng Hà

The post Ngôi chùa có hơn 100 pho tượng đất cổ appeared first on Kiến Việt net.

Ngày 18/9, Viện Văn hóa Nghệ thuật Việt Nam phối hợp với UBND huyện Phong Điền đã tổ chức khánh thành công trình trùng tu 1 nhà rường xưa và đẹp tại làng cổ Phước Tích (xã Phong Hòa).

The post Trùng tu 1 nhà rường xưa tại làng cổ Phước Tích appeared first on Kiến Việt net.

K.A

Theo Laodong

The post 30% cấu kiện kiến trúc bị hạ giải của chùa Trăm Gian có thể tái sử dụng appeared first on Kiến Việt net.

Chùa Trăm Gian (thuộc xã Tiên Phương, huyện Chương Mỹ, Hà Nội) ra đời vào khoảng năm 1185. Đây là một công trình kiến trúc có giá trị nghệ thuật cao, được xếp hạng là di tích quốc gia từ hơn 40 năm trước. Tuy nhiên mới đây, trước sự xuống cấp của công trình, nhà chùa đã tự hạ giải và dựng mới 2 hạng mục là gác khánh và nhà tổ, làm mới bậc cấp sân trước tiền đường vi phạm Luật Di sản Văn hóa. Sự việc này không chỉ gây xôn xao dự luận về nỗi lo chùa Trăm Gian bị tàn phá mà một lần nữa lại làm nóng các vấn đề xung quanh việc quản lý, bảo vệ, trùng tu di tích vốn được bàn cãi rất nhiều, đến nay vẫn chưa hồi kết.

Không bị phá hoàn toàn

Có mặt tại chùa Trăm Gian ngày 3/9, chúng tôi ghi nhận, bậc tam cấp trước sân tiền đường đã hoàn tất việc xây mới. 2 hạng mục gác khánh và nhà tổ xây dựng mới trên nền cũ đã dừng thi công theo đúng chỉ đạo của TP. Dù vậy, không khó để nhận ra, cả 2 hạng mục cơ bản hoàn thành việc lắp dựng các kết cấu chính. Tất cả đều là kết cấu gỗ mới. Cốt nền của 2 hạng mục cao hơn cốt nền của các hạng mục còn lại của chùa như các gian thờ 18 vị la hán, gian thờ Tam bảo chừng 70 – 90cm. Trong khu vực xây dựng gác khánh, bên cạnh cốt nền mới là khoảng sân vườn cũ ngổn ngang viên ngói cũ, chân cột đá mới…

Cũng bằng con mắt của những người không có chuyên môn về trùng tu tôn tạo di tích, chúng tôi dễ dàng nhận thấy, khu vực thờ Tam bảo và các gian thờ khác tuy chưa bị động chạm trong lần nhà chùa tự ý “trùng tu” lần này nhưng cũng mang nhiều dấu ấn của các trùng tu trước. Bằng chứng các kết cấu gỗ gian thờ Tam bảo đã được xử lý, gia cố bằng công nghệ hiện đại. Gian thờ các vị La Hán khá bền vững, các kết cấu gỗ cũng tương đối mới…

Bị xâm hại ở mức độ nào?

Trong bài viết này, chúng tôi không đề cập đến việc trong các lần chùa Trăm Gian trùng tu trước đúng hay sai, bài bản đến đâu mà khoanh lại: Trong lần “trùng tu” này, chùa Trăm Gian bị tác động mức độ nào. Câu trả lời chính thức sẽ còn phải chờ kết luận của Ban thanh tra của TP và Bộ VHTT&DL trong thời gian tới. Chỉ biết rằng, ngay thời điểm này, có thể khẳng định, 3 hạng mục được nhà chùa thi công không dựa trên thiết kế đã được phê duyệt và vi phạm Luật Di sản văn hóa. Tuy nhiên, về mức độ nghiêm trọng của sự việc, chính giới chuyên môn cũng có rất nhiều ý kiến khác nhau.

Theo Nhà nghiên cứu Di sản Văn hóa Dân gian Trần Lâm Biền: Hiện những dấu tích cũ ở chùa không còn nhiều, giá trị chủ yếu nằm ở gác chuông (thế kỷ XVII) và nền cao của tòa Thượng điện, thuộc quãng thời gian từ thời Lý đến thời Mạc. Khách quan nhìn nhận, kiến trúc của nhà tổ và gác khánh không liên quan gì đến các dấu tích ngàn năm, niên đại cũng chỉ khoảng cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX. “Tất cả các kiến trúc đó chỉ là kiến trúc phụ, nó hoàn toàn không ảnh hưởng đến các kiến trúc chính. Nơi thờ tự chính, ngôi chùa chính thì người ta chưa động đến. Như vậy, ảnh hưởng của nó chỉ có giới hạn thôi. Nói chung là không có sự tác động tàn bạo đối với di sản này”, GS Biền nói. Trong khi đó, TS Nguyễn Văn Huy – nguyên Giám đốc Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam thì nhận định: “Đây là sự xâm hại di tích nghiêm trọng. Với các hiện vật có tuổi đời 100 năm đã có thể coi là báu vật. Chúng ta phải nhìn nhận, giá trị của ngôi chùa chính là ở các lớp phủ thời gian”.

Tại cuộc họp báo về các vấn đề liên quan đến chùa Trăm Gian (giữa đại diện Sở VHTT&DL Hà Nội, chính quyền địa phương và Viện Bảo tồn Di tích) ngày 30/8, Giám đốc Sở VHTT&DL Hà Nội Phạm Quang Long mặc dù đính chính rằng không phải chùa Trăm Gian bị tàn phá hoàn toàn mà chỉ có “2 hạng mục quan trọng là gác khánh, nhà tổ cùng với bậc cấp sân trước tiền đường bị phá hoại” nhưng cũng thừa nhận: “Di sản bị xâm hại là nghiêm trọng. Vì nghiêm trọng nên mới phải đình chỉ ngay”.

Có thể khôi phục ở mức độ nào?

Tại cuộc họp báo nói trên, ông Phạm Quang Long cho biết: Chủ tịch UBND TP Hà Nội đã yêu cầu Sở VHTT&DL tiếp tục thực hiện việc tu bổ, bảo tồn, tôn tạo theo đúng Luật. Sở mời Viện Bảo tồn Di tích là tư vấn xem xét phục dựng các hạng mục đã bị phá hủy theo đúng văn bản của Bộ VHTT&DL. Trước đó, Bộ cũng đã có công văn yêu cầu cụ thể: Gỗ, chân cột đá, ngói đã bị làm hỏng phải được phục dựng và thành lập Tiểu ban chuyên môn (gồm Cục Di sản, Viện Bảo tồn Di tích, các chuyên gia) đánh giá các chi tiết, sau đó khôi phục đúng bản vẽ chi tiết nhà tổ, gác khánh. Hồ sơ bản vẽ đó được lập trước khi xảy ra vụ phá hoại ba hạng mục.

Còn tại thông báo của Văn phòng UBND TP Hà Nội kết luận của Chủ tịch Nguyễn Thế Thảo về tình hình vi phạm di tích lịch sử văn hóa quốc gia chùa Trăm Gian, thông báo nhấn mạnh: Nhanh chóng xây dựng phương án phục hồi nguyên trạng nhà tổ, gác khánh và bậc cấp sân trước tiền đường trên cơ sở tái sử dụng tối đa cấu kiện cũ của công trình và thiết kế đã được thỏa thuận.

Câu hỏi đặt ra là vậy những hạng mục đã bị xâm hại ở chùa Trăm Gian có cơ hội phục hồi ở mức độ nào? Bởi khi hạ giải để bảo tồn, các nhà chuyên môn phải tư liệu hoá, lập hồ sơ khoa học chi tiết, trân trọng từng cái cột, từng viên ngói, từng viên đá một đồng thời đánh số, phân loại, bảo quản và sắp xếp để còn lắp dựng lại. Đằng này, chùa Trăm Gian hạ giải để xây mới thì liệu các kết cấu cũ có được tư liệu hóa, có được cất giữ cẩn thận?

Về vấn đề này, Viện trưởng Viện Bảo tồn Di tích Lê Thành Vinh cho biết: Điều may mắn nhất là chúng ta có cơ sở khoa học để tiến hành. Chúng tôi có hồ sơ rất đầy đủ, thậm chí có cả hồ sơ từ thời Pháp thuộc để lại, cũng như hồ sơ Sở chuẩn bị từ trước khi lập dự án tu bổ. Rất may trong những cấu kiện dỡ xuống, chúng tôi kịp lên đó khảo sát bước đầu thì còn nguyên các cấu kiện chính như đầu bẩy, kẻ góc quyết định góc, đấu ngồi thẳng trên cột cái… Chúng cho phép phục dựng lại đúng cấu trúc của công trình và là gốc để có thể phục chế theo mẫu trong trường hợp thiếu. Nhưng ông Vinh cũng nhấn mạnh: Trùng tu di tích không cái gì có thể phục hồi nguyên trạng khi đã phá. Đưa công trình trở lại mẫu nguyên trạng là mục tiêu quan trọng nhất, còn được bao nhiêu phần trăm thì chưa thể trả lời ngay.

The post Chùa Trăm Gian có thể được khôi phục những gì? appeared first on Kiến Việt net.

Do quá trình phát triển của lịch sử, Việt Nam đã du nhập hầu hết phong cách kiến trúc cổ kim của thế giới. Điển hình là kiến trúc Trung Hoa, kiến trúc Pháp và kiến trúc riêng của dân tộc Việt Nam. Những kiến trúc cổ vẫn tồn tại thách thức thời gian, có giá trị liên thành. Các công trình có ý nghĩa lịch sử thời đại luôn cần được bảo vệ, tôn tạo làm cho chúng còn mãi cho thế hệ hôm nay và mai sau.

Một ngôi chùa cổ

Khắp mọi miền đất nước đều có những công trình kiến trúc cổ cần được bảo tồn như phố cổ Hà Nội; các đình, chùa ở Bắc Ninh; phố cổ Hội An; khu Chợ Lớn TP.HCM và nhiều công trình kiến trúc cổ kính ở Đà Lạt… Trên thực tế, Nhà nước đã có những chính sách quy hoạch cụ thể về vấn đề này. Gần đây nhất, ngày 4/6/2012 dự án “Ý tưởng thiết kế đô thị bảo tồn và cải tạo khu phố cổ Chợ Lớn” vừa được Sở Quy hoạch – Kiến trúc báo cáo lên UBND TP.HCM. Nhưng xét trên tổng thể thì cần nhiều nỗ lực hơn nữa từ công tác quản lí của cơ quan chức năng.

Kết quả mang lại từ công tác bảo tồn, lưu giữ các công trình kiến trúc cổ còn nhiều vấn đề tồn tại, hiệu quả chưa thực sự cao và còn nhiều vướng mắc. Điển hình như khu phố cổ Hội An về tổng thể các khu đô thị ngoài phố cổ vẫn chưa đạt độ thẩm mỹ cần thiết, giá trị một số tuyến phố, khu dân cư bị giảm sút do mật độ xây dựng công trình vượt mức cho phép. Tình trạng ô nhiễm môi trường ngày càng tăng, hệ cây xanh còn thấp, mới ở mức hơn 5m2/người và chưa tạo được nét đặc trưng.

Khu phố cổ chợ lớn

Chiến lược quy hoạch phát triển của đất nước hiện nay trong công tác bảo tồn các di sản kiến trúc cổ chưa có một quy định rõ ràng, thậm chí ngay ở địa phương. Nhà nước chưa có một giải pháp, thủ pháp chuyên môn cụ thể và chi tiết. Chưa có những cơ quan chủ quản, phân cấp quản lý, công tác liên cơ quan, liên ngành một cách hợp lý và hiệu quả. Chưa có một hành lang pháp lý đủ mạnh và chưa có sự quan tâm, nhận thức đúng mực của toàn xã hội… Do vậy, thường xuyên có sự lúng túng trong công tác quản lí của các cơ quan chức năng liên quan đến vấn đề này.

Từ thực tế, cơ quan chức năng cần đưa ra giải pháp và cách thức xử lí cụ thể cho từng loại hình kiến trúc ở từng vùng văn hóa. Mỗi loại hình kiến trúc có hình thức quản lý, đối tượng sở hữu và đối tượng sử dụng khác nhau, đồng thời quy mô và nội dung kiến trúc cũng khác hẳn nhau. Hơn nữa, kiến trúc cổ của đất nước rất đa dạng, phong phú. Do đó, cần thiết phải có một đơn vị chuyên môn giám sát và quản lý chung hồ sơ kiến trúc và bảo tồn trùng tu các công trình kiến trúc cổ có giá trị trên cả nước. Một trong những nguyên nhân làm cho kiến trúc cổ ngày càng ít đi xuất phát từ vấn đề quản lý yếu kém.

Để khắc phục những tình trạng tồn tại trước đó là vấn đề không hề đơn giản, cần sự kết hợp đồng bộ của nhiều ban nghành. Bên cạnh đó, ý kiến của người dân cũng vô cùng quan trọng. Muốn bảo tồn tốt các kiến trúc cổ mà không cho phép người dân xây dựng xung quanh các kiến trúc cổ là phi lý. Chính vì thế, rất cần có các nghiên cứu chuyên sâu và ứng dụng các mô hình đã thành công trên thế giới.

Trung Nguyên – Theo Nguoiduatin

The post Cần khắc phục khó khăn để bảo tồn kiến trúc cổ appeared first on Kiến Việt net.

Trở về miền ký ức

Lật giở lại cuốn “Tân biên Nam Định tỉnh địa dư chí lược” của Tiến sỹ Đốc học Khiếu Năng Tĩnh cuối TK XIX đầu TK XX có ghi: “Thành ở miền Thượng của tỉnh nằm trên các xã Vị Hoàng, Năng Tĩnh của huyện Mỹ Lộc. Năm Gia Long thứ 3 (1804) đắp thành đất, đến năm Minh Mệnh thứ 14 (1833) thì xây bằng gạch dài 830 trượng 7 thước nam (3322,8m), cao 1 trượng 2 thước nam (4,8m), ngoài thành có hào rộng hơn 6 thước nam (2,4m), bốn phía có cầu, thành mở ra 5 cửa, Nam có hai cửa, Đông, Tây, Bắc đều có một cửa, trong thành xây kỳ đài, doanh trại của quan quân, kho lương và hành cung”.

Thành cổ Nam Định còn là chứng tích của những trận chiến đấu ác liệt, quả cảm của quân, dân thành Nam chống thực dân Pháp xâm lược trong các năm 1873, 1883.

Câu chuyện liệt nữ anh hùng Nguyễn Thị Trinh (mới ngoài 20 tuổi) là con gái của ông Nguyễn Kế Hưng, quan Vệ uý coi kho lương anh dũng hy sinh khi thực dân Pháp đánh chiếm thành Nam Định ngày 11-12-1873 mãi mãi là tấm gương sáng của lòng kiên trung, bất khuất bảo vệ thành cổ.

Xét công lao xả thân vì nghĩa lớn, ngày 15-3-1874 vua Tự Đức phong tặng Nguyễn Thị Trinh là “Giám thương Công chúa” (Công chúa coi Kho) và cho xây dựng miếu thờ tại Kỳ đài.

Năm 1891, bà được vua Thành Thái truy phong bốn chữ “Tiết liệt anh phong”. Bà còn được nhân dân thành Nam tôn phong là Bà chúa Bản Tỉnh hay Bà chúa cột cờ. Mỗi khi có việc, nhân dân cầu nguyện đều linh ứng.

Bản đồ do tướng Pháp H.Rivie chỉ đạo đội đồ bản cuộc hành quân vẽ ngày 27-3-1883 hiện còn lưu giữ hiển thị rõ nhiều hạng mục quan trọng trong khu vực thành cổ Nam Định như dinh Tổng đốc, dinh Đề đốc, dinh Bố chính, kho Bạc, kho Lương, dinh Án sát, nhà Lao, chuồng voi ngựa và cột cờ. Điều này càng khẳng định: Thành Nam Định vừa là một trung tâm hành chính của vùng, vừa là công trình quân sự kiên cố.

Dấu xưa, hồn cũ bây giờ còn đâu

Trải qua hơn 200 năm tồn tại, thành cổ Nam Định có nhiều biến đổi. Đặc biệt, những năm gần đây với tốc độ đô thị hoá nhanh chóng đã ảnh hưởng nghiêm trọng tới di tích. Hiện tượng xâm lấn, đào bới đất làm nhà cửa ở trên mặt và xung quanh tường thành diễn ra từng ngày, từng giờ đang gặm nhấm, bào mòn kiến trúc xưa.

Dấu tích còn lại duy nhất của thành Nam Định giờ chỉ là đoạn tường thành Cửa Bắc dài khoảng 220m chạy theo hướng Đông-Tây từ nhà số 7B, tổ dân phố 11, khu Quân nhân A đến nhà số 20B, tổ dân phố 11, khu Quân nhân B, phường Cửa Bắc (T.P Nam Định).

Ông Nguyễn Trọng Phẩu ở số nhà 44, ngõ 5 Thành Chung giáp tường thành cổ cho biết: Gia đình sống từ năm 1968 đến nay không thấy có một dự án hay kế hoạch rõ ràng nào của chính quyền địa phương để quản lý, bảo tồn di tích thành cổ. Vì vậy, cùng với mưa nắng thời gian, cùng với sự tắc trách của con người nên giờ đây thành cổ bị băm nát thành nhiều đoạn nhỏ phục vụ đời sống sinh hoạt thường ngày của người dân.

Khảo sát tại gia đình bà Đỗ Thị Nguyệt Mai, số 7A, khu Quân nhân A, chúng tôi thấy đoạn tường thành dài hơn 9m, cao gần 2m, dày 30cm bị phá vỡ nhiều. Bà Mai cho biết, gia đình về đây sinh sống từ năm 1969, khi đó đoạn tường thành này còn dày khoảng 1m, nhưng do thời gian lâu ngày tường bị xuống cấp nên gia đình đã phá dần để lấy diện tích sử dụng.

Tại gia đình bà Trần Thị Thành, số nhà 8C, ngõ 2, khu Quân nhân A, mặt thành đã bị phá nát, tường thành dài 9,5m, cao khoảng 1,5m được gia đình tận dụng xây bếp và công trình phụ, tường thành bị trát vữa phủ kín.

Các đoạn tường thành còn lại trong khu vực phường Cửa Bắc đều biến dạng, trở thành công năng sinh hoạt của người dân như sân phơi, chuồng lợn, nhà tạm hoặc đã bị mục nát theo thời gian.

Cần trân trọng quá khứ

Sau bao năm chìm trong quên lãng, lần đầu tiên một cơ quan chuyên môn là Bảo tàng tỉnh Nam Định đã tiến hành khảo sát thực trạng di tích thành cổ Nam Định.

Những kiến trúc còn lại cho thấy, mặt ngoài tường thành xây giật cấp từ trên xuống theo hình thang, mặt trong xây thẳng đứng, mặt trên của thành xây tam cấp, chân thành rộng 4,5m. Với cách xây dựng như thế vừa tạo độ vững chãi cho tường thành, vừa có tác dụng chống sự xâm nhập từ bên ngoài. Đây là một ưu điểm của kiểu phòng thủ Vôbăng.

Gạch xây thành gồm hai loại: gạch chữ nhật và gạch vuông được làm từ chất liệu đất sét với kỹ thuật chế tác thủ công, gắn kết bởi mật, vôi, cát trộn lẫn với nhau tạo thành một khối vững chắc.

Đáng chú ý, tại một số đoạn tường thành xuất hiện loại gạch chữ nhật ở cạnh đầu hoặc cạnh bên có khắc chữ Hán trong con dấu hình bầu dục, hoặc khắc trực tiếp vào xương gạch. Chữ khắc đa phần kiểu chữ chân, bên cạnh số ít khắc kiểu chữ triện có nội dung: “Cổ kính”, “Trung kính”, “Mã tiền”.

Hiện nay chỉ còn tồn tại khoảng hơn 200m tường thành nằm trọn vẹn trong phường Cửa Bắc (T.P Nam Định). Đoạn thành cổ này tuy một số chỗ bị phạt phá, nhưng cơ bản vẫn liền mạch và còn tương đối nguyên vẹn.

Ông Nguyễn Văn Thư, Giám đốc Bảo tàng tỉnh Nam Định cho rằng: Thành cổ Nam Định là thành tỉnh lớn nhất được xây dựng dưới triều Nguyễn, khẳng định vị thế quan trọng của mảnh đất Nam Định.

Việc nghiên cứu, khảo sát thực trạng di tích là một công việc mang nhiều ý nghĩa góp phần nghiên cứu lịch sử, văn hoá của mảnh đất Nam Định. Đây là công việc mang tính chất bước đầu giúp cơ quan chuyên môn, các cấp chính quyền có cơ sở xây dựng quy hoạch tổng thể bảo tồn và phát huy giá trị của thành cổ Nam Định. Qua báo cáo khảo sát, Bảo tàng Nam Định hy vọng thành cổ Nam Định sẽ được quan tâm, nghiên cứu nhiều hơn và sớm được tôn tạo để có thể phát huy hết giá trị.

Mai Tú - Theo Nhandan

The post Cấp bách bảo tổn Thành cổ Nam Định appeared first on Kiến Việt net.

Ông Lê Bá Hạnh, Phó GĐ Bảo tàng Hà Tĩnh cho biết, hệ thống thành lũy này được ghép bằnh những viên đá đã được cắt gọt, vuông vức theo phương thẳng đứng. Độ cao của thành lũy hơn 3m, phía mặt trên thành khá bằng phẳng, nơi rộng nhất khoảng 2m và hẹp nhất từ 1,2 – 1,5m.

Hệ thống thành lũy bằng đá này nằm về phía Bắc của dãy Hoành Sơn Quan theo trục Đông – Tây, mặt trước thành hướng về phía Nam, chiều dài ước tính hàng chục kilômét và khả năng còn kéo đến tận địa phận tỉnh Quảng Bình. Hiện mới chỉ phát hiện được một đoạn thành lũy còn khá nguyên vẹn dài khoảng 500m.

Theo chiều dài của thân thành lũy cứ cách nhau khoảng 3-4m lại được trổ hỏa hiệu kiểu dạng hình phễu, mặt trước to, mặt sau thu nhỏ lại, khả năng khi xây dựng công dụng của thành là vừa để thoát nước vừa quan sát đánh trả kẻ địch lúc công phá thành.

Ở vị trí đặt hỏa hiệu hai bên có xây bậc theo kiểu tam cấp cho quân lính lên xuống thành lũy thuận tiện, đồng thời có địa điểm để tập kết quân lính được đào sâu dưới chân thành về phía Bắc gọi là hộc đóng quân, có kích thước hình vuông mỗi chiều dài từ 4,5-5m…

Ông Hồ Bách Khoa, Trưởng ban quản lý Khu di tích đại thi hào dân tộc Nguyễn Du, một trong những người đầu tiên phát hiện ra hệ thống thành lũy bằng đá cổ này cho biết, trước đó vào khoảng năm 1993 sau hàng chục lần lên khu vực đèo Bụt và cả vùng rừng núi Hoành Sơn tìm kiếm đã phát hiện ra được hệ thống thành lũy đá cổ này.

Theo ý kiến bước đầu của một số nhà nghiên cứu văn hóa, di sản, rất có khả năng hệ thống thành lũy đá cổ này là dấu tích còn lại trong hệ thống thành lũy cổ của vương quốc Lâm Ấp (thời kỳ Đại Việt – Champa) với chiều dài trên 30km do vương quốc Lâm Ấp xây dựng dựa vào dãy Hoành Sơn, với mục đích phòng thủ bảo vệ biên giới…

Đến giai đoạn Trịnh – Nguyễn phân tranh thì hệ thống thành lũy đá cổ này mới tiếp tục được chúa Trịnh Toàn củng cố thêm, cho nên người dân địa phương vẫn còn gọi là lũy Ông Ninh (Ninh Quận công – Trịnh Toàn).

“Đây là một hệ thống công trình thành lũy cổ bằng đá rất độc đáo, được xây dựng với kỹ thuật kiến trúc bậc cao, có giá trị văn hóa, lịch sử và có ý nghĩa rất quan trọng”, ông Hạnh nói thêm.

Ông Lê Văn Cương (67 tuổi, nhà ở xóm Lạc Thắng, xã Kỳ Lạc) cho biết “Thành lũy đá cổ này được xây từ lâu lắm. Từ đời cố tôi đã thấy có rồi. Đặc biệt, trong cuộc chiến tranh chống Mỹ, đây còn là nơi hành quân, trú ẩn, chiến đấu an toàn của quân và dân ta”.

Cùng chiêm ngưỡng hình ảnh thành luỹ cổ do chúng tôi ghi lại:

Duy Quang – Theo Vietnamnet

The post Hà Tĩnh: Chiêm ngưỡng thành luỹ cổ độc đáo còn nguyên vẹn appeared first on Kiến Việt net.

Hiển Lâm Các – công trình cao nhất trong Hoàng thành Huế. Ảnh: X.T

Hiển Lâm Các nằm trong khu vực miếu thờ trong Hoàng thành Huế. Công trình được xây dựng vào năm 1821 và hoàn thành vào năm 1822, dưới thời vua Minh Mạng.

Hiển Lâm Các cao 17m. Độc đáo của Hiển Lâm Các nhất chính là công trình này được làm hoàn toàn bằng gỗ và có tất cả 12 mái, 4 cột chính chạy suốt chiều cao của Hiển Lâm Các. Diện tích mặt bằng Hiển Lâm Các là 300 m².

Phần gỗ của công trình được đặt trên khối nền cao hình chữ nhật, lát gạch Bát Tràng, xây bó bằng gạch vồ, vôi vữa và đắp nổi mảnh sành để trang trí.

Từ dưới bước lên mặt nền bằng hai hệ thống bậc cấp đá Thanh, ở trước và sau mỗi hệ thống có 9 cấp bậc. Hai bên thành bậc cấp đắp hình rồng ở giữa là giới hạn lối đi dành riêng cho vua.

Hiển Lâm Các gồm ba tầng. Giữa các tầng có tỷ lệ cân xứng, hài hòa với nhau. Tầng một có tất cả 5 gian, kiến trúc của tầng một được xem là sắc sảo với những bản điêu khắc đạt đến trình độ điêu khắc tinh xảo.

Các cột, kèo của tầng một, các bản điêu khắc có in hình rồng, hoa, lá có giá trị rất cao về mặt kiến trúc. Ở hàng cột 3 tính từ mặt trước, dựng một dãy đố bản, giữa mỗi gian trổ một cửa vòm. Các hệ thống kèo, liên ba, đố bản ở tầng này đều chạm nổi các mô típ hình rồng cách điệu hoá thành dây leo lá cuốn.

Trên cửa giữa treo tấm hoành phi lớn đề ba chữ “Hiển Lâm Các” trên nền sơn màu lục, khung chạm 9 con rồng vờn mây sơn son thếp vàng.

Hiển Lâm Các.

Chiếc cầu thang nhỏ bằng gỗ được bắc lên tầng 2 được xem là một tác phẩm giá trị nhất của Hiển Lâm Các. Cầu thang được trang trí đẹp, hai tay vịn được chia thành các ô hộc trang trí hình chữ “thọ”, chữ “vạn” và các đường kỷ hà. Đầu và cuối tay vịn đều chạm nổi hình đầu và đuôi rồng uốn lượn mềm mại…

Tầng hai được chia làm ba gian và tầng ba chỉ có một gian. Trên cùng của tầng ba có đựng một bình rượu màu vàng.

Hiển Lâm Các là công trình đẹp và độc đáo của khu vực Hoàng Thành. Nó là công trình được bảo quản tốt và được trùng tu nhiều lần, lần mới nhất vào năm 2001 được xem là lần trùng tu hoàn chỉnh nhất.

Hiển Lâm Các có độ cân xứng trong thiết kế.

Phần mái được thiết kế cầu kỳ. Có ba mái chính.

Ngói lợp của Hiển Lâm Các.

Hoành phi lớn có ba chữ “Hiển Lâm Các” được đặt trên cửa chính.

Công trình Hiển Lâm Các có nhiều họa tiết trạm nổi.

Cột kèo, xà nhà cũng công phu với trạm trổ rồng phượng, hoa lá…..

Cửa được trang trí tinh xảo gồm nhiều họa tiết trạm trổ.

Chiếc cầu thang dẫn lên tầng một ví dụ rõ ràng cho sự cầu kỳ, tinh tế của công trình Hiển Lâm Các.

Lan can là những hình chữ Thọ, Phúc làm công phu.

Đầu cầu thang có hình rồng.

Mặt thềm cầu thang cũng có trạm hình mây, sóng.

Nền nhà là gạch Bát Tràng.

Mai Xuân Tùng – Theo TPO

The post Hiển Lâm Các – Đỉnh cao nghệ thuật kiến trúc Việt appeared first on Kiến Việt net.

Là một nước nông nghiệp, người Việt đặc biệt sùng bái tự nhiên, sùng bái thần linh. Tín ngưỡng của người Việt cũng từ đó mà hết sức phong phú, đa dạng. Điều này cũng gắn liền với các hình thức tín ngưỡng dân gian như thờ cúng ông bà tổ tiên, thờ tứ pháp, thờ Thành hoàng làng, thờ những người có công với cộng đồng, dân tộc, thờ thần, thờ thánh, nhất là tục thờ Mẫu của cư dân nông nghiệp lúa nước.

Cùng với sự phát triển tất yếu của công cuộc đổi mới, đời sống vật chất cũng như tinh thần của người dân nông thôn ngày càng được nâng cao. Người dân ngày càng có nhiều điều kiện thuận lợi được tiếp xúc với các dịch vụ, phương tiện hiện đại… Tuy nhiên, song song với sự phát triển tích cực đó là những mặt hạn chế, tiêu cực đã và đang dần làm mai một các giá trị truyền thống văn hóa ở những vùng quê xưa nay vốn thanh bình. Quá trình đô thị hóa đã dần xóa bỏ đi các giá trị ấy. Không ít công trình tín ngưỡng như đền chùa bị tu sửa một cách chắp vá hoặc không đúng với kết cấu, bài trí… của kiểu kiến trúc cổ dân gian ban đầu.

Với sự quan tâm của Đảng, Nhà nước trong việc tạo điều kiện cho việc tập trung đầu tư quy hoạch nông thôn mới đã mang đến cơ hội lớn để khôi phục những di tích tâm linh, tín ngưỡng này. Theo Thông tư 06 của Bộ Văn hóa – Thông tin quy định khu văn hóa cộng đồng của mỗi thôn, bản với 2.500m2 với đầy đủ chức năng của một khu sinh hoạt văn hóa thể thao cơ bản. Tuy nhiên, thực tế tại các địa phương đã tôn tạo các khu sinh hoạt cộng đồng với quy mô nhỏ hơn. Các khối bê tông vuông vức như hộp diêm với vô số kiểu kiến trúc chắp vá, sao chép, vay mượn cẩu thả; các nhà hội, nhà sinh hoạt cộng đồng, các đường làng, bờ rào, cổng ngõ được bê tông hóa thay thế các mái ngói rêu phong lẩn khuất dưới những hàng chè tàu, dâm bụt hay những lùm tre xanh mướt um tùm tỏa bóng. Trước kia làng quê hướng nội, được lật giở dần qua các nếp không gian khép với cái lõi là sân đình, chùa, đền, miếu. Nay cái lõi ấy dần chuyển thành không gian mở, tập trung ra các ngả đường làm nên thị trấn, thị tứ. Kiến trúc nông thôn, trong đó có các kiến trúc di tích tâm linh đang đứng trước những vấn đề về mô hình, quy hoạch, thiết kế, kiến trúc, tổ chức cuộc sống cộng đồng, duy trì môi trường cảnh quan, bảo vệ môi trường… mang tính thời sự và đặt ra những đòi hỏi, như cầu bức thiết không kém các đô thị.

Tổng thể không gian làng Hà Tây

Trước ngọn gió đổi mới, chúng ta không thể giữ lại lối kiến trúc làng xã, các mẫu di tích lịch sử, di tích tâm linh cũ kỹ, bệ rạc. Tuy nhiên, không gian làng quê Việt Nam hôm nay tất yếu phải giữ lại được những nét đẹp nền nã, nhuần nhị cốt yếu trong cảnh quan, công trình kiến trúc cổ, bởi đời sống tâm linh đối với làng quê Việt, người dân Việt dù là hôm qua hay hôm nay bao giờ cũng là một nhu cầu tự thân. Đời sống tâm linh làng xã chính những giá trị tinh thần thuần khiết, thiêng liêng đã được đúc kết, bảo tồn qua lớp thăng trầm của lịch sử nghìn năm của dân tộc; bởi vậy những di tích tâm linh tự bao đời vẫn giữ nguyên được sức lan truyền mạnh mẽ, gắn kết con người với nhau thành một thể thống nhất, do vậy, muốn xây dựng, quy hoạch nông thôn mới phải kể đến yếu tố xây dựng đời sống văn hóa tâm linh, gìn giữ và phát triển các di tích tâm linh, tín ngưỡng vốn có. Từ đó, vấn đề quy hoạch không gian làng xã nên có sự đầu tư nghiên cứu chuyên sâu, có tập huấn hướng dẫn, phổ biến các tiêu chí cơ bản, các mô hình mẫu… về hạ tầng, về không gian chung cho các công trình phúc lợi, công trình văn hoá, thể thao, đặc biệt là các di tích, đền đài… Chỉ như vậy việc quy hoạch nông thôn mới được “xã hội hoá” để nhân dân tham gia góp vào việc chuẩn bị không gian sống cho chính mình, trên cơ sở quy định chung, chuẩn hoá nhà nước về quy mô, tiêu chuẩn các công trình hạ tầng, công trình công cộng. Và chỉ như vậy, nông thôn mới được làm quy hoạch khi lực lượng kiến trúc sư không thể đông đảo tới mức “phủ sóng” cho hàng chục nghìn làng xóm, bản mường…

Cần giáo dục tuyên truyền cho người dân để họ có ý thức và kiến thức cần thiết khi lựa chọn mẫu mã nhà phù hợp với không gian làng xã. Nếu không sẽ có sự sao chép dễ dãi, chạy theo kiến trúc đô thị mà quên mất vẻ đẹp cần có của kiến trúc thôn quê, với rặng duối, bờ tre, cây đa, mái đình. Đối với nông thôn, ta không thể “áp đặt”, quy chuẩn một kiểu kiến trúc cho mọi ngôi nhà và không gian làng truyền thống, do mỗi vùng miền đều có những sắc thái riêng được tạo ra từ địa thế, tập quán sống của người dân bản địa. Vì vậy, việc thiết lập quy hoạch tổng thể cho không gian làng xã, trong đó có kiến trúc đình, chùa, miếu mạo dựa trên cơ sở thực tế từng địa phương, cũng như việc tìm ra mô hình kiến trúc nhà ở thực sự hợp lý cho nông thôn hiện đại, sẽ giúp cho không gian làng truyền thống tìm thấy được vị trí của mình trong sự phát triển tới tương lai.

Khuôn viên công trình tín ngưỡng mới xây dựng tại Kiến An – Hải Phòng

Họa sĩ Bùi Hoài Mai – người nhiều năm gắn bó, nghiên cứu về nông thôn cho rằng “Với cảnh quan, di sản, kiến trúc làng quê, không được quy hoạch khiên cưỡng, phải giữ lấy hệ thống ao hồ, phải có những điều tra tâm lý học, xã hội học trong nhân dân để nhận ra những biến đổi trong nhận thức, nhu cầu, khiếu thẩm mỹ”’. Còn theo TS Trịnh Hòa Bình – Viện Xã hội học thì tố chất, thuộc tính, các truyền thống trong cộng đồng nông thôn rất cần được phát huy trở lại. Như vậy, cùng với những vành đai xanh gồm cảnh quan tự nhiên và hệ thống cây xanh, mặt nước sẽ phải tăng cường phát triển, “vành đai truyền thống” có thể là công cụ hữu hiệu để giữ gìn văn hóa làng khi quy hoạch chung của Thủ đô đi vào thực hiện. Do đó, nên chăng việc quy hoạch, tổ chức các khu văn hóa, khu thể thao cơ bản thôn, bản cần có sự kết hợp hài hòa với các điểm tâm linh của mỗi địa phương, việc sử dụng các khu sinh hoạt cộng đồng cần đúng mục đích, nhất là việc quy hoạch phải bắt nhịp được với mong muốn, ước vọng tâm linh của mỗi vùng đất, mỗi thôn làng để vẫn phát triển theo nhịp đi của quá trình đô thị hóa nhưng đồng thời vẫn giữ được nét thâm nghiêm, cổ kính có tự bao đời của những đền thờ, miếu mạo vốn là điểm nhấn hết sức quan trọng tạo nên quần thể không gian kiến trúc mang đậm bản sắc dân tộc của làng quê Việt Nam. Đây là ý tưởng được 80% người dân các xã ủng hộ nằm trong đồ án quy hoạch nông thôn mới của tỉnh Quảng Nam. Tuy nhiên, ý tưởng này cũng vấp phải vướng mắc trong việc vi phạm vào chốn linh thiêng, thờ cúng, nên đòi hỏi phải có sự ngiên cứu, sắp xếp hợp lý và đảm bảo tôn trọng “tính lịch sử” vốn có của các thực thể này.

Việc tổ chức các loại hình văn hóa gắn liền với yếu tố tâm linh và các làng nghề truyền thống tại các địa phương không những góp phần mang lại cho người dân cách thức tiếp cận với cội nguồn, với lịch sử của cha ông, của quê hương, xứ sở một cách sinh động và thiết thực, mà còn tạo ra môi trường phát triển du lịch tâm linh – làng nghề, đưa hình thái này trở thành một sản phẩm du lịch văn hoá độc đáo hấp dẫn, mang đậm bản sắc vùng miền, góp phần vào việc hình thành nên môi trường du lịch lành mạnh nhằm thay đổi cơ cấu kinh tế của địa phương.

Ths.KTS Đặng Xuân Tiến – Trung tâm Quy hoạch đô thị nông thôn Miền Trung – VIAP
Nguồn ảnh : Internet
Theo Tạp Chí Kiến Trúc Việt Nam 

The post Quy hoạch nông thôn mới và câu chuyện tín ngưỡng appeared first on Kiến Việt net.

Chính phủ Campuchia cho rằng, việc Ấn Độ xây dựng bản sao, thậm chí còn cao hơn ngôi đền Angkor Wat nguyên bản, là một “hành động đáng xấu hổ”, có thể gây tổn hại tới quan hệ hai nước trong tương lai.

“Chỉ có duy nhất một Angkor Wat trên thế giới … Đó là ngôi Angkor Wat của người Campuchia, được công nhận là di sản thế giới vào năm 1992”, Bộ trưởng Văn hóa và Nghệ thuật Campuchia Him Chhem phát biểu.

Trươc đó, Mahavir Mandir – một tổ chức tôn giáo có trụ sở ở Ấn Độ, đã làm lễ gột rửa cho khu đất – nơi dự kiến sẽ cho xây dựng “phiên bản” Angkor Wat.

Theo kế hoạch, công trình sẽ được chính thức khởi công trong tháng tới và hoàn thành sau 10 năm. “Bản sao” Angkor Wat sẽ nằm ở độ cao 68m trên mực nước sông Hằng, gần thủ phủ Patna của bang Bihar, và sẽ được đặt tên là Angkor Wat Ram Mandir.

Kishore Kunal, một quan chức Ấn Độ khẳng định: “Angkor Wat là công trình nhân tạo tuyệt vời, và chúng tôi chỉ muốn xây dựng nên một ngồi đền Hindu lớn nhất thế giới”.

Angkor War được Vua Suryavarman II xây dựng làm ngôi đền quốc gia hồi thế kỷ thứ 12. Ban đầu, khu đền trải rộng trên 82ha này là nơi thờ thần Hindu Vishnu. Sau đó, khi vương quốc Campuchia chuyển sang đạo Phật, Angkor Wat mới trở thành nơi thờ Phật.

Thu Thảo – Dân việt / Age

The post Xung đột ngoại giao từ việc Ấn Độ xây “bản sao” Angkor Wat appeared first on Kiến Việt net.