Có một sự thật buồn mà giới kiến trúc sư ta ai cũng biết, đó là sự rời bỏ sự nghiệp thiết kế kiến trúc của một lượng “không nhỏ” những người đã cầm tấm bằng kiến trúc sư trên tay. 

10421242_10202030503683098_400685168665540413_n (Copy)

Khi còn là sinh viên, ai trong chúng ta đều đã từng có ước mơ và đam mê nhất định với nghề, và thậm chí trong số đó có người đã từng tuyên bố một cách “kiên định” chọn sáng tạo kiến trúc như “sứ mệnh” của đời mình. Thế nhưng, sau khi tốt nghiệp ra trường, khi mà đã đối mặt với thực tế không những khắc nghiệt và còn khá trớ trêu của công việc thiết kế, câu chuyện bỗng chốc thay đổi.

Thật phũ phàng là mỗi KTS chúng ta đã không ít lần phải phân vân tự hỏi bản thân cho việc có rời bỏ nghề thiết kế kiến trúc này không ? Hay thoát khỏi nghề nghiệp vất vả này bằng cách nào? …. Và rồi ….. chuyện gì đến vẫn phải đến, câu trả lời là chúng ta âm thầm lần lượt “hạ vũ khí” từ bỏ giấc mộng của cuộc đời mình.

Vì cho đến nay, ở Việt Nam chưa có một nghiên cứu chính thức nào để tìm ra nguyên nhân cho sự thay đổi này. Do vậy, tôi xin dùng số liệu của một nghiên cứu của Mỹ để chia sẻ với mọi người. Báo cáo này do một hội đồng thuộc Hiệp hội KTS San Francisco – Hoa kỳ, phòng vấn 2.289 KTS ( trong đó 66% là nam KTS, 34% là nữ KTS) với 85% tổng số người được phỏng vấn vẫn là đang hành nghề, được hỏi về những thách thức của nghề nghiệp.
Theo báo cáo này có 5 nguyên nhân cơ bản dẫn đến sự thay đổi quyết định từ bỏ nghề nghiệp của các KTS, đó là:
1. Lương thấp : nguyên nhân này chiếm 48,5% (nam 49%, nữ 48%)
2. Ngày làm việc bị kéo dài : chiếm 40,5% (nam 44%, nữ 37%)
3. Không có cơ hội, thiếu khích lệ : chiếm 37% (nam 38%, nữ 36%)
4. Thiếu người hướng dẫn, hình mẫu : chiếm 29% (nam 26%, nữ 32%)
5. Hành vi bắt nạt, phi chuyên môn : chiếm 22% (nam 21%, nữ 23%)
Như vậy , hai nguyên nhân chủ yếu cho việc tử bỏ nghề kiến trúc chính là vì: Lương thấp và Vất vả.
Cũng theo báo cáo này thì có 2 thời điểm thường xảy ra quyết định thay đổi nghề nghiệp của KTS, đó là :
1. Ít hơn 3 năm: tỷ lệ này là khá cao, chiếm 30% cho cả KTS nam và nữ.
2. Từ 10-15 năm cho nữ KTS và 20 – 25 năm cho nam KTS.
Điều này cho thấy, các công ty tư vấn cần lưu ý rằng, sự ra đi trong những năm đầu của các KTS là xu hướng chung, rất khó kiểm soát. Và họ phải rất chú ý chăm sóc với các KTS đã có hơn 10 năm công tác nếu muốn giữ chân nguồn nhân lực mang tính trọng yếu này.
Vậy nên, trước khi đưa ra được lựa chọn cho bản thân cần phải xem xét, cân nhắc kỹ và theo đuổi con đường mà mình đã chọn lựa.

KTS. Nguyễn Huy Khanh
21/12/2014