Các chuyên đề Danh bạ Hội viên Hội KTSVN Danh bạ Công ty Danh bạ Sản phẩm Giới thiệu sách Diễn đàn Tìm kiếm
15-03-2012 14h31

Kiến trúc xanh: Nhìn từ góc độ tiết kiệm năng lượng

Cho dù mỗi quốc gia có những tiêu chí riêng về công trình xanh (CTX), kiến trúc xanh (KTX) và Việt Nam cũng đang trên đường nhận diện, xây dựng mô hình, tiêu chí CTX, KTX thì giữa các nước, bao gồm cả Việt Nam đều có tiêu chí chung là hướng đến sử dụng tài nguyên, năng lượng hiệu quả.

Việt Nam sử dụng năng lượng chưa hiệu quả

Theo nhận định của các chuyên gia: Quá trình CNH, đô thị hóa trong thế kỷ qua bên cạnh việc tạo ra nhiều thành quả vĩ đại nhưng cũng đã góp phần không nhỏ làm cạn kiệt nguồn tài nguyên và năng lượng toàn cầu cũng như làm gia tăng phát thải khí nhà kính. Đây chính là một những nguyên nhân gây ra biến đổi khí hậu.

Những tưởng đây là vấn đề nêu trên xa lắc nhưng ông Darren ODea - đại diện Hội đồng CTX Việt Nam thì không cho là như vậy: Việt Nam đang đứng trước thách thức về đô thị hóa nhanh. Từ nay đến năm 2030, mỗi năm dân số đô thị tăng lên 1 triệu người. Đến năm 2020, diện tích xây dựng sẽ tăng gấp đôi. Điều đáng nói là Việt Nam tuy rất thiếu điện nhưng việc sử dụng điện lại không hiệu quả. Các công trình đang chiếm 30 - 40% năng lượng sử dụng, 19% lượng nước sạch tiêu thụ, 29% lượng gỗ khai thác…

Với nhận định sử dụng năng lượng một cách hiệu quả là yếu tố quan trọng góp phần giải quyết biến đổi khí hậu… một vài năm gần đây, các nhà khoa học Việt Nam đã không ngừng cổ súy cho việc sử dụng tiết kiệm năng lượng. Theo TS Hoàng Vĩnh Hưng (Trường ĐH Kiến trúc Hà Nội), việc xây dựng các CTX có tác dụng vô cùng lớn trong việc sử dụng hiệu quả các nguồn tài nguyên và năng lượng cũng như giảm phát thải khí nhà kính. CTX chính là giải pháp phát triển bền vững trong thế kỷ XXI.

TS Lê Bích Thuận - Phó viện trưởng Viện Kiến trúc, Quy hoạch Đô thị và Nông thôn cũng cho rằng: KTX đang là đích đến của các nhà khoa học trong công cuộc giảm thiểu tác động của biến đổi khí hậu đến các công trình kiến trúc. KTX là một bộ phận gắn liền với bảo vệ môi trường và phát triển bền vững.

Ủng hộ các giải pháp hiệu quả năng lượng, ông Darren ODea khuyến nghị: Tiết kiệm trung bình từ CTX ít nhất sẽ là 30% năng lượng, 35% khí thải CO2, 30 - 50% nước sử dụng, 50 - 90% chi phí xả thải. “Bản chất công trình xanh là tiết kiệm năng lượng trên cơ sở khoa học” - ông Darren ODea định nghĩa.

Những giải pháp tiết kiệm năng lượng quen thuộc

Nhận thức thì như vậy, nhưng không ít người vẫn nhầm tưởng, để tiết kiệm được năng lượng, CTX, KTX phải nhất nhất ứng dụng những công nghệ hiện đại, vật liệu mới mà chỉ nhà giàu chịu chơi mới có khả năng theo đuổi. Thực tế đã chứng minh, có những giải pháp tiết kiệm năng lượng không quá tốn kém, xa lạ mà ngược lại, rất gần gũi trong kiến trúc truyền thống.

Theo TS Phạm Đức Nguyên (Trường ĐH Xây dựng Hà Nội): Ngày nay, muốn công trình giảm bớt phần năng lượng tiêu thụ (khoảng 30 - 40% so với giải pháp làm mát hệ thống điều hòa không khí), cần lợi dụng nhiều nhất không khí tự nhiên. Cụ thể, khi thiết kế công trình cần tổ chức không gian để đón không khí ngoài nhà từ 50 - 90% thời gian một năm (tùy theo từng vùng), kết hợp với gió tự nhiên hoặc quạt máy, sẽ không cần sử dụng điều hòa không khí. Khi đó công trình sẽ có hiệu quả năng lượng, giảm bớt đáng kể việc làm mát bằng thiết bị tốn nhiều năng lượng.

TS Nguy n Hồng Hà (Hội KTS Miền Trung - Tây Nguyên) cũng cho rằng: KTX đúng nghĩa không phải là quá xa vời với nhân dân, nhất là trong điều kiện ở Tây Nguyên. Đó vẫn chỉ là những giải pháp đã được áp dụng xây dựng lâu nay như thiết kế mái có 2 lớp và có độ dốc lớn. Tường nhà phải dày, cũng xây thành 2 lớp. Cửa nhà phải làm 2 lớp kính và chớp. Mặt bằng công trình bố trí thoáng xung quanh, nên có hành lang và mái hiên. Trước nhà hoặc sát hiên, hoặc phía sau nhà tạo hồ nước cảnh quan giúp bầu không khí xung quanh nhà dịu mát hơn…

Vẫn biết rằng những giải pháp kiến trúc thích ứng khí hậu truyền thống Việt Nam cần được tiếp tục khai thác trong công trình hiện đại, tuy nhiên TS Phạm Đức Nguyên cũng thừa nhận: Tiếc rằng, các chung cư cao tầng hiện đại nước ta đã giảm thiểu tối đa những không gian này. Còn các cao ốc văn phòng gần như không có.

  • Ngày 14/4/2006, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Chương trình mục tiêu quốc gia về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả (Quyết định 79/2006/QĐ-TTg). Theo đó, Việt Nam phấn đấu tiết kiệm từ 3 - 5% tổng mức tiêu thụ năng lượng toàn quốc trong giai đoạn 2006 - 2010, từ 5 - 8% tổng mức tiêu thụ năng lượng trong giai đoạn 2011 - 2015 so với dự báo về phát triển năng lượng và phát triển kinh tế - xã hội theo phương án phát triển bình thường

Tiểu Vũ - Theo Báo xây dựng


© Hội Kiến trúc sư Việt Nam (VAA) - Thành viên Liên hiệp Hội KTS Quốc tế (UIA),
Hội đồng KTS Châu Á (ARCASIA) và Liên hiệp các Hội Văn học - Nghệ thuật Việt Nam
Trụ sở: 23 Đinh Tiên Hoàng, quận Hoàn Kiếm, Hà Nội