Các chuyên đề Danh bạ Hội viên Hội KTSVN Danh bạ Công ty Danh bạ Sản phẩm Giới thiệu sách Diễn đàn Tìm kiếm
14-06-2011 11h34

Khai thác "không gian vàng" Thủ đô

Theo kế hoạch của Sở Giao thông - Vận tải Hà Nội, trong tương lai không xa khu vực quanh hồ Hoàn Kiếm - Tràng Tiền, Khu bảo tồn cấp 1 trong khu phố cổ (Hàng Giầy, Tạ Hiện, Hàng Chiếu, Lương Ngọc Quyến…) sẽ trở thành những khu phố đi bộ. Đông đảo dư luận đồng tình với dự án, song có không ít khó khăn khi tổ chức thực hiện.

Dư luận đồng tình

Ý tưởng đưa những tuyến phố quanh khu vực hồ Gươm và khu phố cổ của Hà Nội thành phố đi bộ không phải đến nay mới được đưa ra bàn luận. Từ thế kỷ 19, người Pháp tại Việt Nam đã có quy hoạch này. Bên cạnh đó là rất nhiều ý tưởng của các nhà quy hoạch, kiến trúc sư Việt Nam và thế giới đưa ra, nhằm phát huy “không gian vàng” của Thủ đô. Năm 1996, Bộ Xây dựng ban hành Quyết định số 448/QĐ-BXD (ngày 3-8) về Quy hoạch Bảo tồn, tôn tạo khu vực hồ Gươm và phụ cận. Quy hoạch này đã xác định, các tuyến đường quanh hồ Gươm cùng trục Tràng Tiền - hồ Gươm - Nhà hát Lớn để dành cho người đi bộ. Cùng đó là các phương án phân luồng giao thông ở các tuyến đường vành đai và hình thành các bãi đỗ xe. Cho tới nay, 15 năm đã trôi qua, dự định biến hồ Gươm thành không gian dành riêng cho người đi bộ vẫn nằm trên các văn bản.

Thực tế, năm 2004, UBND quận Hoàn Kiếm đã xây dựng “Tuyến phố đi bộ kết hợp phát triển thương mại-du lịch-dịch vụ” trên tuyến phố Hàng Đào-Hàng Ngang-Hàng Đường-Đồng Xuân. Tuyến phố đi bộ Hàng Đào-Đồng Xuân kết nối với chợ đêm Đồng Xuân thành một không gian đi bộ phố cổ về đêm với điểm bắt đầu từ phố Hàng Đào sát hồ Hoàn Kiếm. Qua 6 năm hoạt động, tuyến phố này trở thành một điểm du lịch hấp dẫn, thu hút đông đảo du khách trong nước và quốc tế tới mua sắm, tham quan, thưởng thức văn hóa nghệ thuật vào các ngày cuối tuần. Hoạt động của tuyến phố đã trở nên quen thuộc vào các buổi tối, tạo dấu ấn độc đáo đối với đời sống đô thị của khu vực phố cổ-nơi còn lưu giữ nhiều công trình kiến trúc độc đáo với mục tiêu phát triển theo hướng bảo tồn.

110611ha41200013562.jpg

Đi bộ quanh hồ Gươm là điều thú vị của đông đảo nhân dân và du khách. Ảnh: Nhật Anh

Có những thành công nhất định, nhưng trong quá trình hoạt động, tuyến phố đi bộ, chợ đêm bộc lộ nhiều bất cập. Khách du lịch đều có chung nhận xét việc bố trí, sắp xếp các gian hàng quá dày đặc cũng như các sạp hàng tự phát trên vỉa hè không đúng quy hoạch đã gây khó khăn cho khách tham quan. Mọi người có cảm giác đi trên tuyến phố này để mua bán chứ không như ý tưởng ban đầu là tham quan, thưởng ngoạn. Bên cạnh đó, nạn ăn xin, đeo bám khách du lịch và ăn cắp vặt thường xuyên tái diễn; đặc biệt là thiếu bãi gửi xe, thu phí giữ xe không đúng quy định… gây bức xúc cho người dân và du khách.

Như nhiều thủ đô khác trên thế giới, nhu cầu có các khu phố đi bộ tại khu vực đô thị lõi là tất yếu đối với một đô thị có nhiều nét văn hóa truyền thống như Hà Nội. Việc phát triển mở rộng thêm khu phố đi bộ ở khu vực trung tâm, sẽ tạo cho Hà Nội có hẳn một không gian đi bộ với các mục đích phát huy giá trị phố cổ, đồng thời phát huy tiềm năng du lịch, thương mại, dịch vụ vốn có của “Hà Nội 36 phố phường”.

Vậy nên, khi UBND thành phố Hà Nội có Quyết định số 2360/QĐ-UBND phê duyệt đề cương “Đề án thí điểm tổ chức một số tuyến đi bộ trên địa bàn quận Hoàn Kiếm”, do Viện Chiến lược và phát triển giao thông vận tải (Bộ Giao thông - Vận tải) lập, Sở Giao thông - Vận tải Hà Nội đề xuất, thì một lần nữa nhận được sự ủng hộ của dư luận cũng như các cơ quan, ban, ngành.

Một bài toán không đơn giản

“Đề án thí điểm tổ chức một số tuyến đi bộ trên địa bàn quận Hoàn Kiếm” chú trọng đến phát triển khu phố đi bộ, mở rộng không gian các khu phố đi bộ cho khu vực phố cổ Hà Nội trên góc độ tổng thể các mối quan hệ kinh tế-xã hội, giao thông vận tải và đặc điểm xã hội của dân cư địa phương. Đề án cũng đưa ra phương án mở rộng bảo tồn, phát huy giá trị, văn hóa, kiến trúc khu phố cổ Hà Nội với phạm vi mở rộng ra Khu bảo tồn cấp 1 từ phố Hàng Buồm, Hàng Giầy, Tạ Hiện, Lương Ngọc Quyến, Mã Mây và một số khu phố đi bộ phù hợp trên địa bàn quận Hoàn Kiếm.

hoguom.jpg

Ông Lê Đỗ Mười-Trưởng phòng Giao thông-Đô thị (Viện Chiến lược và phát triển GTVT) - người lập đề cương đề án cho biết, bản thân ông khi lập đề án đã thấy khó khăn về tất cả các yếu tố mang tính chất xã hội. Nhưng không phải vì khó mà không làm. Nhìn sang các nước bạn Cam-pu-chia và Lào, thì họ đã có những phố đi bộ từ lâu.

Bắt tay vào thực hiện, ban đề án đã tiến hành nhiều bước để có thể ra được đề cương trình UBND thành phố Hà Nội. Khảo sát xin ý kiến của các cơ quan, ban, ngành quanh khu vực dự kiến thì đa số các cấp quản lý quận, phường ủng hộ. Tiến hành điều tra xã hội học với khách du lịch, trong đó 100% du khách nước ngoài ủng hộ. Rất nhiều người dân sống trong khu phố đi bộ được lập trong đề án ủng hộ, một số ít không ủng hộ - khi đưa ra thắc mắc: Sẽ được hưởng lợi gì từ khu phố này?

KTS Đào Ngọc Nghiêm, Phó chủ tịch Hội Quy hoạch Hà Nội: "Việc Hà Nội tái khởi động nghiên cứu và triển khai thực hiện tuyến phố đi bộ quanh khu vực hồ Gươm là hoàn toàn hợp lý và lẽ ra phải thực hiện điều này từ chục năm trở về trước".

Khu phố đi bộ sẽ có những phương án phát triển về cảnh quan, du lịch và thương mại. Theo ông Lê Đỗ Mười, thì Quý 4 năm 2011 đề án phải được phê duyệt xong. Như vậy trong quy hoạch tổng thể chung, khi đề án được quyết định phê duyệt thì lúc đó sẽ có kèm các phương án bố trí tuyến phố nào là tuyến phố cảnh quan, phố du lịch, thương mại…

Đến thời điểm này, đang có nhiều phương án về thời gian hoạt động của khu phố đi bộ. Hiện có 3 phương án: Đi bộ theo một số giờ trong ngày, đi bộ các ngày cuối tuần và các giờ trong ngày cuối tuần. “Có thể chúng tôi sẽ xem xét đề nghị của người dân là khu phố đi bộ hoạt động 2 ngày cuối tuần. Nếu phương án này mang lại hiệu quả thì sẽ tiếp tục nhân rộng ra các ngày khác nữa” - ông Lê Đỗ Mười cho hay.

KTS Hoàng Thúc Hào (người đoạt Giải nhì cuộc thi ý tưởng quy hoạch, thiết kế đô thị khu vực hồ Gươm và phụ cận 2009): "Nên giảm tiết diện đường, đoạn phố Đinh Tiên Hoàng có chiều rộng hiện tại 20m, sẽ giảm xuống còn 8m, đồng thời vỉa hè hồ Gươm được nới rộng để tăng khoảng cây xanh. Về lâu dài, trục đường này chỉ là nơi để tổ chức những hoạt động văn hóa, nghệ thuật, thể thao nhân các ngày lễ hay mừng sự kiện trọng đại của Thủ đô và đất nước".

Vậy bài toán giải quyết vấn đề bãi đỗ xe, gửi xe của nhân dân sinh sống trong khu phố đi bộ và du khách? -Trả lời thắc mắc này của chúng tôi, ông Lê Đỗ Mười khẳng định ban đề án đã có những phương án. Đây cũng là dịp để các cấp quản lý rà soát lại các bãi đỗ, gửi xe quanh khu vực và phụ cận hồ Gươm, đáp ứng 80% nhu cầu bãi đỗ xe cho nhân dân và du khách vào khu phố đi bộ. Kể cả việc thu gom rác thải của khu vực này cũng phải hoạt động theo giờ quy định.

Thắc mắc nữa là việc phân bổ trục giao thông Nhà hát Lớn, Tràng Tiền sẽ rất khó khăn nếu các tuyến phố này trở thành khu phố đi bộ, bởi đây là những trục đường trọng yếu dẫn lượng người khá lớn từ các nút giao thông Yên Phụ, Long Biên… Ông Lê Đỗ Mười cho biết, đề án bám sát chủ trương quy hoạch của thành phố Hà Nội. Hơn thế, quanh khu vực này đang có những tuyến đường vành đai, nên sẽ tạo thuận lợi cho đề án, quan trọng là việc đưa ra các phương án phân luồng cho hợp lý.

Theo đề án đi bộ trong các khu phố này, mọi người chỉ phải đi bộ từ 800m đến 1,5km chứ không quá dài. Nhưng có lẽ, ý nghĩa nhất của đề án này là việc tạo ra văn hóa đi bộ cho người dân, bỏ phương tiện cá nhân đang quá “bùng nổ” ở Hà Nội và thu hút hơn nữa khách du lịch tới Hà Nội nói riêng và Việt Nam nói chung.

Theo QĐND


© Hội Kiến trúc sư Việt Nam (VAA) - Thành viên Liên hiệp Hội KTS Quốc tế (UIA),
Hội đồng KTS Châu Á (ARCASIA) và Liên hiệp các Hội Văn học - Nghệ thuật Việt Nam
Trụ sở: 23 Đinh Tiên Hoàng, quận Hoàn Kiếm, Hà Nội