Phát triển theo định hướng giao thông công cộng (TOD)

1375

(Kienviet.net) – Phát triển theo định hướng giao thông công cộng là xu hướng mới đang phát triển nhanh tại các cộng đồng đông đúc trong trào lưu thiết kế và quy hoạch đô thị cận hiện đại, được gọi là Sự phát triển truyền thống mới.

Được biết đến như Thiết kế theo định hướng giao thông hay còn gọi là TOD (viết tắt của Transit Oriented Design), đây là xu hướng tạo ra các cộng đồng đông đúc có thể đi bộ xung quanh hệ thống tàu điện chất lượng cao mà không phụ thuộc vào ô tô để đi lại hay sinh sống.

Không gian công cộng tại Basel-Thụy Sĩ

Phát triển theo định hướng giao thông công cộng là một giải pháp chính cho các vấn đề giá dầu tăng cao và hiện tượng Trái đất ấm lên đang diễn ra hết sức nghiêm trọng bằng cách tạo ra các cộng đồng tập trung dân cư đông đúc, có thể đi bộ, kết nối với một đường tàu điện làm giảm đáng kể nhu cầu lái xe và tiêu thụ các nguồn nhiên liệu truyền thống.

Các nhân tố dẫn đến xu hướng TOP (ở Mỹ):

 –          Số vụ tắc nghẽn giao thông tăng lên nhanh chóng trên phạm vi cả nước

–           Sự phát triển quá nóng và lộn xộn các khu vực ngoại ô

–           Nhu cầu, lối sống thành thị có chất lượng tăng cao tăng lên

–           Nhu cầu, lối sống đi bộ nhiều hơn tăng cao

–           Những thay đổi cấu trúc gia đình: nhiều người sống độc thân hơn, các cặp đôi sống chung không kết hôn, vân vân,…

–           Sự hỗ trợ quốc gia cho phát triển thông minh tăng lên

–           Sự tập trung mới của chính sách Liên bang Mỹ

 “Tắc nghẽn giao thông tăng lên quá nhiều tại hầu hết mọi khu đô thị nơi khiến việc đi lại từ nhà đến chỗ làm phải mất đến hai tiếng đồng hồ đã trở nên như cơm bữa. Những nỗ lực giảm nhẹ vấn đề này bằng cách xây dựng nhiều đường cao tốc hơn gần như luôn dẫn đến các vùng mở rộng đô thị lộn xộn và nhiều vụ tắc nghẽn giao thông hơn.” Jim Miara

 “Phát triển theo định hướng giao thông công cộng là một cách tiếp cận để chống lại các vụ tắc nghẽn giao thông và bảo vệ môi trường đã lan toả trên khắp nước Mỹ. Bí quyết dành cho các nhà phát triển bất động sản trước đây là hệ thống giao thông nóng. Ngày nay, các đường cao tốc thì ở bên ngoài còn các hệ thống giao thông công cộng đô thị thì ở phía trong.” (Viện Đất đô thị – Mỹ) 

Các thành tố cấu thành thiết kế định hướng giao thông công cộng:

  –         Thiết kế có thể đi bộ được với các vỉa hè được ưu tiên hàng đầu

–          Ga tàu điện ngầm là đặc điểm nổi bật của trung tâm thành phố

–          Một giao điểm khu vực là nơi có nhiều nhu cầu sử dụng giao thông gần đó bao gồm văn phòng, khu vực dân cư, bán lẻ và các khu vực công cộng

–          Sự phát triển chất lượng cao và mật độ cao trong vòng bán kính 10 phút đi bộ xung quanh ga tàu.

–          Các hệ thống giao thông công cộng hỗ trợ như xe điện, xe buýt, …

–          Được thiết kế cho việc sử dụng xe đạp, xe máy như là hệ thống giao thông hỗ trợ hàng ngày.

–          Bãi đỗ xe rút gọn và có quản lý nằm trong bán kính 10 phút đi bộ xay quanh trung tâm thị trấn/ nhà ga.

 Lợi nhuận tăng gấp đôi so với đường cao tốc:

     –   Chất lượng cuộc sống cao hơn

     –   Không gian sống, làm việc và vui chơi tốt hơn

     –   Việc đi lại bằng xe đạp giảm xuống

     –   Ùn tắc giao thông và đi lại bằng ô-tô và xe máy giảm

     –   Tai nạn ô-tô và thương vong giảm

     –   Các hộ gia đình giảm sử dụng các phương tiện giao thông, kết quả là tiết kiệm giá cả sinh hoạt

    –   Lối sống lành mạnh hơn với việc đi bộ nhiều hơn, giảm stress

    –   Giá trị tài sản cao hơn và ổn định hơn

    –   Khoảng cách đi bộ giữa các cửa hàng giảm

    –   Sự phụ thuộc vào dầu mỏ nước ngoài giảm đi đáng kể.

    –   Ô nhiễm môi trường và sự huỷ hoại môi trường giảm mạnh

    –   Sự bành trướng đô thị giảm, sự phát triển tập trung dân cư tăng

    –   Chi phí rẻ hơn so với việc xây dựng đường xá và các đô thị mở rộng

    –   Khả năng duy trì tính cạnh tranh kinh tế tăng lên

Theo Newman Kenworthy (Tính bền vững và các thành phố), việc đầu từ vào giao thông công cộng làm tăng gấp đôi lợi nhuận về mặt kinh tế cho một thành phố hơn là đầu tư các đường cao tốc.

Vì nhu cầu và lợi ích mà TOD đem lại mà kể từ sau Chiến tranh Thế giới thứ hai đến nay, đã có nhiều thành phố mới được xây dựng mang nhiều đặc điểm của cộng đồng TOD ở các nước như Pháp, Nhật Bản và Thuỵ Điển. Còn ở Hà Lan, gần như tất cả các cộng đồng được xây dựng trên các vùng đất mới giành lại được hay sự triển khai các vùng ngoại ô ở Đan Mạch đã có sự tương ứng với các nguyên tắc TOD trong bản quy hoạch của mình.

 

Đón đọc: Làng đô thị

         Thanh Huyền (Theo Transitorienteddevelopment)