Giải thưởng Kiến trúc Aga Khan 2007

49

Thông cáo báo chí:

Vào ngày 4 tháng 9 năm 2007, tại buổi lễ tổ chức tại Kuala Lumpur, Malaysia, Hoàng thân Aga Khan công bố 9 tác giả đoạt giải thưởng kiến trúc Aga Khan 2007. Được thành lập vào năm 1977, giải thưởng đã tròn 30 năm tuổi vào năm nay và qua 10 kỳ giải thưởng.

Giải thưởng kiến trúc Aga Khan là giải thưởng được xét 3 năm một lần với trị giá lên tới 500,000 USD – được coi là một giải thưởng kiến trúc lớn nhất thế giới. Sự cẩn trọng của quá trình đề cử và tuyển chọn cũng khiến cho Aga Khan trở thành một giải thưởng kiến trúc quan trọng bậc nhất. Các dự án trao giải đa dạng tù công trình như tháp Petronas tại Kuala Lumpur cho tới trường tiểu học tại Bangladesh.

“Bản chất của giải thưởng kiến trúc Aga Khan là nhằm kiểm nghiệm, phân tích, thấu hiểu và cố gắng tác động lên những động lực biến chuyển vật chất trong xã hội Hồi giáo” Hoàng thân Aga Khan nhấn mạnh. “Nỗ lực và khát vọng của chúng ta là nhằm có được sự khiêm tốn nhưng cũng có đủ khả năng, để hiểu được những gì đang diễn ra và nỗ lực tác động lên nó để thế hệ con cháu chúng ta có thể được sống trong một môi trường tốt đẹp hơn”

Trong suốt quá trình hoạt động của giải thưởng, 343 đồ án đã được giới thiệu để xem xét, và 27 đò án trong số đó được xét duyệt tại địa điểm xây dựng bởi các chuyên gia quốc tế. Một Ban giám khảo tối cao độc lập lựa chọn 9 tác giả đoạt giải bởi họ đã đạt tới những tiêu chuẩn kiến trúc ưu tú nhất trong khi phản ánh được các giá trị đặc trưng của môi trường xung quanh.

Chín đồ án đoạt giải gồm:

  1. Quảng trường Samir Kassir, Beirut, Lebanon
  2. Cải tạo thành phố Shibam, Yemen
  3. Chợ trung tâm, Koudougou, Burkina Faso
  4. Đại học công nghệ Petronas, Bandar Seri Iskandar, Malaysia
  5. Tu bổ tổ hợp Amiriya, Rada, Yemen
  6. Tháp nhà ở Moulmein Rise , Singapore
  7. Sứ quán Hoàng gia Hà lan, Addis Ababa, Ethiopia
  8. Cải tạo Walled City, Nicosia, Cyprus (đảo Sip)
  9. Trường học tại Rudrapur, Dinajpur, Bangladesh

Với kiểu kiến trúc công nghệ cao đầy tính biểu tượng,Đại học công nghệ Petronas đã đưa ra một cấu trúc truyền cảm cho nền giáo dục phát triển không ngừng tại một quốc gia đang phát triển nhanh chóng. Giải thưởng được trao cho các kiến trúc sư: Foster + Partners và GDP Architects, cùng với Petronas Corporation (Petronas Towers đã đạt giải vào năm 2004).

Vào năm 1979, các đại diện của cộng đồng người Sip Hy lạp và người Sip Thổ nhĩ kỳ đã tổ chức một cuộc họp mặt lịch sử dưới sự bảo trợ của Liên hợp quốc nhằm vạch ra một kế hoạch cho việc cải tạo lại Walled City của Nicosia (Thành phố bị chia cắt). Bằng một nỗ lực bền bỉ và hợp tác dự án đã thành công trong việc đảo ngược lại sự suy tàn kinh tế lẫn vật lý của thành phố bằng cách phục hồi kiến trúc và tái sử dụng như một chất xúc tác cho việc nâng cấp chất lượng sống tại cả 2 phía của thành phố bị chia cắt này. Đại diện của cả 2 cộng đồng người Sip cũng sẽ chia sẻ giải thưởng với nhóm Nicosia Master Plan.

Quảng trường Samir Kassir không gian đô thị công cộng yên tĩnh và biệt lập mà lại khai thác khéo léo điều kiện và hạ tầng tại vị trí của nó trong một thành phố đang trải qua giai đoạn xây dựng lại nhanh chóng. Giải thưởng được trao cho Vladimir Djurovic, kiến trúc sư cảnh quan xuất chúng tại Lebanon (Li băng).

Cải tạo thành phố Shibam là một phần của dự án nhằm bảo tồn địa điểm đặc biệt này thành một cộng đồng “sống”, bằng cách hợp nhất việc tu bổ kiến trúc thành một quá trình sáng tạo nên các cấu trúc kinh tế và xã hội. Các tác giả đoạt giải thưởng là chính phủ Yemen và các tổ chức văn hóa quốc gia, German Technical Cooperation (GTZ) và cộng đồng thành phố Shibam.

Chợ trung tâm Koudougou giới thiệu những các cách nâng cấp đơn giản bằng vật liệu truyền thống – đất nén – tạo nên một không gian quan trọng cho việc trao đổi dân dụng và tạo nên các cơ hội kinh tế, giúp phát triển và củng cố thị trấn cỡ vừa tại Burkina Faso. Giải thưởng sẽ được chia sẻ giữa các tác giả: chính quyền tự trị Koudougou, tổ chức hợp tác và phát triển Thụy sỹ và kiến trúc sư chủ chốt : Laurent Séchaud.

Bằng cách dựa vào kinh nghiệm và hiểu biết về khu vực, dự án phục hồi tổ hợp Amiriya tại Yemen đã cho thấy sự trở lại của các kỹ thuật thi công và trang trí đã mất. Dự án đã thể hiện một dấu mốc quan trọng trong việc bảo vệ các di sản văn hóa tại Yemen. Giải thưởng được trao cho các giám đốc dự án, các nhà khảo cổ học I-rac nổi tiếng và nhà phục chế Selma Al-Radi và đối tác Yemen của cô, Yalhya Al-Nasiri.

Bị bó buộc bởi định hướng nhà phát triển, dự án tháp nhà ở Moulmein Rise sử dụng những công nghệ & chi tiết tiên tiến được tích hợp các nguyên lý mới cho thiết kế khu vực nhiệt đới và những cải tiến trong mô hình ở cao tầng. Giải thưởng được trao cho Wong Mun Summ và Richarrd Hasell, các cộng sự thuộc công ty thiết kế Singapore WOHA Architects.

Nguyên lý định hướng trong thi công của dự án đại sứ quán Hoàng gia Hà lan tại Addis Ababa là tôn trọng địa điểm trong khi lại hướng tới đạt được các yêu cầu công năng cho hoạt động của đại sứ quán, đó là kết quả của sự hòa hợp giữa cấu trúc đương đại và môi trường địa phương. Kiến trúc sư Hà lan Dick van Gameren và Bjarne Mastenbroek sẽ nhận được giải thưởng cùng với các kiến trúc sư người Ethiopia thuộc công ty ABBA Architects.

Trường học tại Rudrapur, Bangladesh được thi công thủ công trong suốt 4 tháng bởi cộng đồng dân cư địa phương và các kiến trúc sư đến từ Đức và Áo, bằng các vật liệu địa phương sẵn có nhằm tạo ra một mô hình trường học đẹp , đơn giản và nhân bản. Kiến trúc sư Anna Heringer và Eike Roswag cùng chia sẻ giải thưởng với các thợ thủ công và các tình nguyện viên đã cùng giúp đỡ xây dựng, và tổ chức phi chính phủ Bangladesh phát triển nông thông bền vững, Dipshikha.

Ban giám khảo tối cao 2007 đã đánh giá nhấn mạnh vào sự cộng tác đầy ý nghĩa và trao đổi ý tưởng giữa các kiến trúc sư, chính phủ, thợ thủ công, các tổ chức phát triển quốc tế, khách hàng và người sử dụng – đã góp phần xác định những điểm nổi bật của các dự án đoạt giải (xem Tuyên bố của Hội đồng giám khảo tối cao)

Về giải thường kiến trúc Aga Khan Award:

Giải thưởng kiến trúc Aga Khan được thành lập bởi Aga Khan vào năm 1977 nhằm tìm kiếm và cổ vũ các ý tưởng xây dựng mà thỏa mãn thành công nhu cầu và khao khát của xã hội Hồi giáo. Dự án ghi nhận các tác phẩm kiến trúc xuất sắc trong khu vực người Hồi giáo sinh sống, trong lĩnh vực thiết kế đương đại, nhà ở xã hội, tăng trưởng và phát triển cộng đồng, bảo tồn lịch sử, tái sử dụng và giữ gìn khu vực cũng như thiết kế cảnh quan và phát triển môi trường sống.

Giải thưởng được quản lý bởi Ủy ban điều hành đứng đầu là Hoàng thân Aga khan. Các thành viên hiện thời của Ủy ban điều hành gồm Omar Akbar (Giám đốc điều hành, Tổ chức Bauhaus Dessau ); Jacques Herzog (Đối tác, Herzog & de Meuron Architects, Basel); Glenn Lowry (Giám đốc, Bảo tàng nghệ thuật hiện đại, New York); Mohsen Mostafavi (Hiệu trưởng trường Kiến trúc, Art and Planning, Cornell University, New York); Farshid Moussavi (Đối tác, Foreign Office Architects, London); Hani Rashid (Đối tác, Asymptote Architecture, New York); Modjtaba Sadria (Giáo sư, Học viện nghiên cứu văn minh Hồi giáo-AKU, London); và Billie Tsien (Đối tác, Tod Williams Billie Tsien Architects, New York). Farrokh Derakhshani Giám đốc giải thưởng.

Giải thưởng được lựa chọn bởi một Hội đồng tối cao được chỉ định bởi Ủ ban điều hành theo nhiệm kỳ 3 năm một lần. Thành viên Hội đồng tối cao của nhiệm kỳ 2004-2007 là Homi Bhabha (Giáo sư, Harvard University); Okwui Enwezor (Uy viên ban quản trị; Hiệu trưởng Academic Affairs và phó chủ tịch thứ nhất cuả Học viện nghệ thuật San Francisco); Homa Farjadi (giám đốc, Farjadi Architects, London); Sahel Al-Hiyari (giám đốc, Sahel Al-Hiyari and Partners, Jordan); Shirazeh Houshiary (Họa sỹ); Rashid Khalidi (Giáo sư, Columbia University, New York); Brigitte Shim *(đối tác, Shim Sutcliffe Architects, Toronto); *Han Tümertekin (giám đốc, Mimarlar Tasarim Danismanlik Ltd, Istanbul); và Kenneth Yeang (giám đốc, Llewelyn Davies Yeang, UK và Hamzah & Yeang, Malaysia).

Nghi lễ thông báo các đồ án đoạt giải và đánh mốc cho việc kết thúc nhiệm kỳ được tổ chức trong địa điểm được lựa chọn dành riêng cho những sự kiện kiến trúc và văn hóa quan trọng với thế giới Hồi giáo: Vườn Shalimar tại Lahore (1980), điện Topkapi tại Istanbul (1983). điện Badi tại Marrakech (1986), thành Saladin tại Cairo (1989), quảng trường Registan tại Samarkand (1992), Karaton Surakarta tại Solo (1995), Alhambra tại Granada (1998), thành Aleppo (2001) và vườn tại lăng mộ hoàng đế Humayun tại Delhi (2004)

Tài liệu chuyên khảo của giải thưởng 2007 sẽ được phát hành bởi I.B. Tauris & Co vào tháng 9 năm 2007. Cuốn sách tên gọi Intervention Architecture: Building for Change với nội dung chính xác và minh họa đầy đủ 9 dự án đoạt giải, trong đó có một đoạn vưn giới thiệu của Homi K. Bhabha cùng sự đóng góp công sức của Omar Akbar, Homa Farjadi, Sahel Al-Hiyari, Shirazeh Houshiary, Mohsen Mostafavi, Farshid Moussavi, Modjtaba Sadria, Brigitte Shim, Billie Tsien và Kenneth Yeang.

Kiến Việt sẽ đăng tải 9 giải thưởng này ở các bài sau

Các bạn có thể tìm hiểu thêm thông tin về cuộc thi này tại đây.